Madrid · Co zobaczyć

Plaza de España

Po zgiełku Gran Vía Plaza de España to łyk świeżego powietrza: wielka otwarta przestrzeń z drzewami, fontannami i horyzontem, który się poszerza. Pośrodku, nad sadzawką, dwie postacie z brązu, które rozpoznałbyś w każdym zakątku świata: Don Kichot na kościstej szkapie i Sancho Pansa na osiołku, u stóp Cervantesa siedzącego w kamieniu. A dookoła dwaj ceglani giganci z lat pięćdziesiątych, którzy przez dziesięciolecia byli najwyższymi budynkami w Hiszpanii.

Pomnik Cervantesa

Zespół narodził się z wielkiej rocznicy: w 1916 roku mijały trzy stulecia od śmierci Cervantesa, a Hiszpania chciała uczcić go z rozmachem. Projekt jest dziełem architekta Rafaela Martíneza Zapatero i rzeźbiarza Lorenza Coullauta Valery, a budowano go etapami między 1925 a 1930 rokiem. Coullaut Valera zmarł przed jego ukończeniem i to jego syn Federico kontynuował pracę wiele lat później: dwa pokolenia jednej rodziny nadające w kamieniu i brązie kształt postaciom pisarza.

Na górze siedzi Cervantes, a u jego stóp jadą konno, w brązie, jego dwaj nieśmiertelni bohaterowie, patrząc przed siebie, jakby zaraz mieli ruszyć kłusem w stronę gór. I tu szczegół, którego prawie nikt nie zauważa: obok Don Kichota wyrzeźbiono dwie postacie kobiece przedstawiające Dulcyneę. Jedna to prawdziwa wieśniaczka, Aldonza Lorenzo; druga – wyidealizowana dama, którą wyobraża sobie rycerz. Pomnik opowiada w kamieniu o różnicy między rzeczywistością a marzeniem, a o tym właśnie jest cały „Don Kichot”.

Kilka lat temu plac przebudowano od podstaw: ruch samochodowy schowano pod ziemię, posadzono drzewa i oddano przestrzeń pieszym. Dziś łączy się na poziomie ulicy z Ogrodami Sabatiniego i ze świątynią Templo de Debod, do których wcześniej trzeba było przechodzić przez szerokie arterie.

Dwaj ceglani giganci

Po jednej stronie placu stoi Edificio España, ukończony w 1953 roku; po drugiej, smuklejsza, Torre de Madrid z 1960 roku. Wznieśli je bracia Otamendi – z tej samej rodziny, która podpisała Palacio de Cibeles – w szczytowym okresie frankizmu, a kiedy otwarto Torre de Madrid, ze swoimi 142 metrami była najwyższym budynkiem w Hiszpanii i uchodziła za najwyższy budynek z żelbetu na świecie. Wzniesienie takiej wysokości z samego betonu było w tamtych latach wyczynem ogromnej miary.

To architektura propagandy, pomniki betonu pomyślane po to, żeby pokazać światu, że powojenna Hiszpania też może mieć drapacze chmur. Edificio España przez lata stał opuszczony i pusty, jak widmo w środku miasta, aż niedawno przebudowano go na luksusowy hotel.

Ta przebudowa przyniosła zwiedzającym to, co w całym zespole najlepsze: otwarty dla publiczności taras na dachu, mniej więcej na wysokości 27. piętra, z najpełniejszą panoramą zachodniego Madrytu – Templo de Debod, Casa de Campo, skarpa nad rzeką i góry. Płatny wstęp kosztuje od 8 do 15 euro, często z napojem w cenie, a na zachód słońca warto zarezerwować.

Zimą na placu pojawiają się ponadto sezonowe atrakcje: zadaszone lodowisko, diabelski młyn i niejeden jarmark bożonarodzeniowy, z cenami około 8-12 euro za sesję na łyżwach.

Nie do przegapienia

Don Kichot i Sancho z brązu

Najczęściej fotografowana grupa rzeźbiarska Madrytu, dzieło dwóch pokoleń rodziny Coullaut Valera.

Dwie Dulcynee

Obok rycerza prawdziwa wieśniaczka i wyidealizowana dama: cały „Don Kichot” streszczony w kamieniu.

Torre de Madrid

142 metry, najwyższy budynek z żelbetu na świecie, kiedy otwarto go w 1960 roku.

Taras na dachu Edificio España

Widok na Debod, Casa de Campo i góry z 27. piętra, z płatnym wstępem.

Jak to wpleść w spacer

Plaza de España to naturalny koniec Gran Vía. Idąc aleją na wschód, miniesz Edificio Carrión z neonem Schweppes, Plaza del Callao, Edificio Telefónica, a na końcu Círculo de Bellas Artes i Plaza de Cibeles.

Na zachód, pięć minut pieszo stąd, stoi Templo de Debod, najlepszy darmowy zachód słońca w mieście: egipska świątynia sprzed 2200 lat odbijająca się w tafli wody. Jeśli spacerujesz po Gran Vía po południu, zgraj spacer tak, żeby dotrzeć tu pół godziny przed zachodem słońca.

Na północy, dwie ulice wyżej, stoi Cuartel del Conde Duque, koszary gwardii królewskiej z 1717 roku ze spektakularnym barokowym portalem dłuta Pedra de Ribery, dziś centrum kultury z dziedzińcami, na których latem odbywają się koncerty pod gołym niebem. Trasa Viavoy „Gran Vía i nowoczesny Madryt” przechodzi przez całą tę sekwencję z lokalnym przewodnikiem w uchu.

Najczęstsze pytania

Dlaczego postawiono ten pomnik akurat tutaj?

Narodził się z wielkiej rocznicy: w 1916 roku mijały trzy stulecia od śmierci Cervantesa, a Hiszpania chciała uczcić go z rozmachem tym zespołem. Sprawa się przeciągnęła i ukończono go dopiero wiele lat później, ale powodem była właśnie ta okrągła rocznica. Dlatego Don Kichot cwałuje w sercu miasta: żeby najbardziej uniwersalny pisarz miał swoje miejsce w stolicy.

Czy jeden rzeźbiarz zrobił to wszystko?

Nie, to dzieło ojca i syna. Zaczął je Lorenzo Coullaut Valera, ale zmarł, zanim je ukończył, i to jego syn Federico kontynuował pracę i dokończył zespół kilka lat później. Dlatego pomnik powstawał po kawałku, z biegiem czasu. Dwa pokolenia jednej rodziny nadające kształt w kamieniu i brązie postaciom Cervantesa. Piękne, prawda?

Odkryj Madrid i słuchaj we własnym tempie

Zwiedzaj z lokalnymi przewodnikami, we własnym tempie i offline.

Aplikacja Viavoy

Inne miejsca w Madrid

Plaza de Lavapiés

Plaza de Oriente

Plaza del Callao

Plaza del Dos de Mayo

Plaza Mayor

Puerta de Alcalá