Το Σαντιάγο σε 2 μέρες: ο καθεδρικός, οι ρούας και το Μποναβάλ
Καθεδρικός και τέσσερις πλατείες την πρώτη μέρα, Μποναβάλ και Αλαμέδα τη δεύτερη. Με όσα πρέπει να κλείσεις από πριν και το δωρεάν σημείο θέας όπου σχεδόν κανείς δεν ανεβαίνει.
Το Σαντιάγο υπάρχει επειδή υπάρχει ένας τάφος, κι αυτή η φράση εξηγεί ολόκληρο τον χάρτη: οι δρόμοι, η οικονομία, τα τείχη που υπήρξαν και ακόμη και το πανεπιστήμιο μεγάλωσαν γύρω από έναν τάφο που βρέθηκε στις αρχές του 9ου αιώνα. Το ιστορικό κέντρο είναι μαζεμένο και το γυρίζεις με τα πόδια, οπότε δύο μέρες αρκούν. Το μόνο που πρέπει να κάνεις από πριν είναι να κλείσεις τις δύο επισκέψεις που δεν αυτοσχεδιάζονται.
Το Πόρτικο ντα Γκλόρια και οι στέγες του καθεδρικού είναι χωριστά από την ελεύθερη είσοδο στον ναό, με προκράτηση και μικρές ομάδες. Το καλοκαίρι και στο Ιερό Έτος εξαντλούνται μέρες νωρίτερα.
Μέρα 1, πρωί: ο καθεδρικός και οι τέσσερις πλατείες
Ξεκίνα από το Ομπραδόιρο, πριν από τις δέκα.
Η πρόσοψη του Ομπραδόιρο εντυπωσιάζει πριν μάθεις οτιδήποτε, αλλά υπάρχει μια πληροφορία που την αλλάζει: δεν είναι ο καθεδρικός. Είναι μια πέτρινη αυλαία που ο Φερνάντο ντε Κάσας Νοβόα έστησε γύρω στο 1740 μπροστά από τη ρομανική εκκλησία, για να την προστατεύει από τη συνεχή βροχή και για να θαμπώνει τον προσκυνητή που έφτανε μετά από εβδομάδες δρόμου.
Πίσω από αυτό το περίβλημα παραμένει ανέπαφο το Πόρτικο ντα Γκλόρια, η πύλη της οποίας τα υπέρθυρα τοποθέτησε ο Μαέστρο Ματέο το 1188 (το έργο καθαγιάστηκε το 1211) και που για αιώνες ήταν η κύρια είσοδος. Είναι η κορυφή της ευρωπαϊκής ρομανικής γλυπτικής: περισσότερες από διακόσιες μορφές που, για πρώτη φορά σε αυτό το στιλ, συνομιλούν, χαμογελούν και κουρδίζουν πραγματικά όργανα της εποχής.
Μετά κάνε τον γύρο του ναού από τις άλλες τρεις πλατείες, που είναι η καλύτερη άσκηση για να τον καταλάβεις από έξω. Η Πρατερίας με την κρήνη των αλόγων, η Κιντάνα με τη σκάλα της που χωρίζει την πλατεία σε δύο επίπεδα και την Πόρτα Σάντα που ανοίγει μόνο στο Ιερό Έτος, και η Ινμακουλάδα με τον όγκο του Σαν Μαρτίνιο Πινάριο απέναντι.
Ο ίδιος ο ναός έχει ελεύθερη είσοδο· αυτό που πληρώνεις και κλείνεις από πριν είναι το Πόρτικο, το μουσείο και οι στέγες. Οι στέγες είναι η λιγότερο γνωστή επίσκεψη και από τις καλύτερες: περπατάς πάνω στις πέτρινες στέγες, ανάμεσα στους πύργους, με την πόλη από κάτω.
Οι τέσσερις πλευρές αντιστοιχούν σε τέσσερις διαφορετικές εξουσίες: τον καθεδρικό, το νεοκλασικό Πάθο ντε Ρασόι, το Οστάλ ντος Ρέις Κατόλικος, που ιδρύθηκε το 1499 ως νοσοκομείο προσκυνητών και είναι ένα από τα αρχαιότερα ξενοδοχεία του κόσμου σε λειτουργία, και το Κολέσιο ντε Σαν Σερόμε. Ομπραδόιρο σημαίνει εργαστήριο.
Το Πόρτικο ντα Γκλόρια ανέκτησε την αρχική πολυχρωμία του μετά την αποκατάσταση: ήταν βαμμένο με έντονα χρώματα, και να το βλέπεις έτσι γκρεμίζει την ιδέα της γυμνής ρομανικής πέτρας. Κάτω από την Αγία Τράπεζα, η κρύπτη με τον τάφο. Και το μποταφουμέιρο, που δεν πετά κάθε μέρα: έλεγξε το ημερολόγιο.
Η πιο θεατρική από τις τέσσερις, χωρισμένη από μια μεγάλη σκάλα σε δύο επίπεδα με δικό τους όνομα: Κιντάνα ντε Βίβος πάνω και Κιντάνα ντε Μόρτος κάτω, η δεύτερη πάνω στο παλιό νεκροταφείο. Εδώ βρίσκεται η Πόρτα Σάντα, χτισμένη εκτός από το Ιερό Έτος.
Γύρισε την πόλη Santiago de Compostela με τον δικό σου ρυθμό
Κατέβασε την εφαρμογή και ανακάλυψε την πόλη Santiago de Compostela χωρίς σύνδεση, όποτε θέλεις. Κάνε τη διαδρομή με τα πόδια Η Κατεδράλη και οι τέσσερις πλατείες με έναν ντόπιο ξεναγό στο αυτί σου.
Πίσω από τον καθεδρικό, κλείνοντας την Κιντάνα, υπάρχει ένας πάρα πολύ μακρύς τοίχος σχεδόν χωρίς παράθυρα: είναι το μοναστήρι του Σαν Πάιο ντε Αντεαλτάρες, βενεδικτίνων μοναχών σε κλειστή μονή, που ιδρύθηκε τον 9ο αιώνα με μοναχούς για να φυλάνε τον τάφο του Αποστόλου· οι βενεδικτίνες ζουν εκεί από το 1499.
Ψάξε σε αυτόν τον τοίχο, στο ύψος του δρόμου, ένα μικρό ξύλινο παράθυρο που γυρίζει. Είναι ένας τόρνος, και μέσα από αυτόν οι μοναχές πουλούν τα γλυκά που φτιάχνουν οι ίδιες χωρίς να δει κανείς το πρόσωπο του άλλου: μιλάς, αφήνεις τα κέρματα, ο δίσκος γυρίζει και σου επιστρέφει τάρτα αμυγδάλου. Αξίζει ακόμη κι αν δεν σου κάνουν όρεξη τα γλυκά.
Μετά, οι ρούας. Η Ρούα ντο Βιλάρ και η Ρούα Νόβα με τις συνεχείς στοές τους, σχεδιασμένες για να περπατάς χωρίς να βραχείς, που εδώ είναι ανάγκη, η Πράθα ντο Τουράλ, το Κολέσιο ντε Φονσέκα, που ιδρύθηκε γύρω στο 1526 και ήταν η ιστορική έδρα του πανεπιστημίου (που γεννήθηκε το 1495), και οι μικρές εκκλησίες που εμφανίζονται στον δρόμο.
Το Σαντιάγο είναι πανεπιστημιούπολη εδώ και πέντε αιώνες κι αυτό αλλάζει τα πάντα: το ιστορικό κέντρο κατοικείται, δεν έχει γίνει μουσείο, και μετά τις οκτώ οι ρούας γεμίζουν με ανθρώπους που ζουν εδώ. Αυτή είναι η διαφορά με σχεδόν οποιαδήποτε άλλη ισπανική πόλη παγκόσμιας κληρονομιάς.
Το ίδρυσε ο Αλφόνσος Β΄ τον 9ο αιώνα με μοναχούς, όχι μοναχές, για να φυλάνε τον τάφο μέρα και νύχτα. Ο ίδιος βασιλιάς ήταν ο πρώτος προσκυνητής της ιστορίας, κατεβαίνοντας με τα πόδια από το Οβιέδο. Στο μουσείο του φυλάσσεται η Άρα ντε Αντεαλτάρες, ο βωμός που βρισκόταν πάνω από τον τάφο πριν από τον καθεδρικό.
Πλατερέσκ πύλη και διώροφο περιστύλιο με μενταγιόν που παρατηρούν από ψηλά. Το ίδρυσε γύρω στο 1526 ο αρχιεπίσκοπος Αλόνσο ντε Φονσέκα, ουμανιστής που αλληλογραφούσε με τον Έρασμο του Ρότερνταμ. Ελεύθερη πρόσβαση στο περιστύλιο και στην αίθουσα εκθέσεων.
Οι στοές του Σαντιάγο δεν είναι διακοσμητικές: σου επιτρέπουν να γυρίσεις μεγάλο μέρος του κέντρου χωρίς να βραχείς σε μια πόλη όπου βρέχει όλο τον χρόνο. Η Ρούα Νόβα και η Ρούα ντο Βιλάρ είναι οι δύο αρτηρίες του κέντρου και συγκεντρώνουν εμπόριο, καφέ και μεγάλο μέρος της νυχτερινής ζωής.
Ανέβα προς τα ανατολικά, προς την Πόρτα ντο Καμίνιο, κι η πόλη αλλάζει. Αυτή ήταν η κυριότερη από τις επτά πύλες του τείχους και η είσοδος των προσκυνητών του Γαλλικού Δρόμου επί χίλια χρόνια. Η αψίδα γκρεμίστηκε τον 19ο αιώνα, αλλά η λειτουργία παραμένει ζωντανή: από εδώ μπαίνουν με τα πόδια.
Από εκεί κατεβαίνει η Ρούα ντε Σαν Πέδρο, τα τελευταία μέτρα του Δρόμου. Νωρίς το πρωί βλέπεις τους προσκυνητές να κατεβαίνουν σιωπηλοί, σχεδόν στις μύτες των ποδιών, σαν να φοβούνται μην ξυπνήσουν την πόλη που ονειρεύονται εδώ και εβδομάδες. Ο δρόμος έχει γεμίσει επιπλέον με μπαρ, βιβλιοπωλεία και μουσική, κι εκεί βγαίνουν οι νέοι.
Ανεβαίνοντας από εκεί βρίσκεται το μοναστήρι του Σαν Δομίνγκος ντε Μποναβάλ, που φυλάει δύο εξαιρετικά πράγματα: την τριπλή ελικοειδή σκάλα του Δομίνγκο ντε Αντράδε, τρεις ανεξάρτητες σπείρες που ανεβαίνουν χωρίς να διασταυρώνονται ποτέ, και το Πάνθεο των Επιφανών Γαλικιανών, με τη Ροσαλία ντε Κάστρο και τον Καστελάο. Το υπόλοιπο είναι το Μουσείο ντο Πόμπο Γκαλέγκο.
Και κολλητά του, το CGAC του Άλβαρο Σίζα, που χρησιμοποίησε την ίδια χρυσαφένια πέτρα του μοναστηριού αλλά σε σύγχρονες γραμμές. Η είσοδος είναι δωρεάν και, πάνω απ’ όλα, η στέγη του είναι μια δημόσια ταράτσα-σημείο θέας πάνω από τις στέγες του ιστορικού κέντρου όπου σχεδόν κανείς δεν ανεβαίνει.
Η πόλη περιτειχίστηκε μετά το έτος 997, όταν ο Αλμανσόρ την ισοπέδωσε και πήρε τις καμπάνες του καθεδρικού ως την Κόρδοβα στους ώμους χριστιανών αιχμαλώτων. Το 1987 τοποθετήθηκε εδώ το πρώτο ορόσημο που ανακήρυσσε τον Δρόμο Πρώτη Ευρωπαϊκή Πολιτιστική Διαδρομή.
Ο Αντράδε ήταν τόσο καλός μαθηματικός όσο και καλλιτέχνης και έγραψε μια πραγματεία γεωμετρίας εφαρμοσμένης στην οικοδομή: η τριπλή ελικοειδής σκάλα είναι η πρακτική του απόδειξη. Η Ροσαλία ντε Κάστρο έφτασε εδώ το 1891, με κηδεία σχεδόν κρατική, και το πάνθεο δημιουργήθηκε για να την υποδεχτεί.
Ο Άλβαρο Σίζα το άνοιξε το 1993, έναν χρόνο αφού κέρδισε το Πρίτσκερ. Το φως μπαίνει πλάγια από ψηλά, χωρίς ορατά παράθυρα, και αλλάζει στη διάρκεια της μέρας. Δωρεάν είσοδος, και η στέγη του έχει σχεδιαστεί σαν μια ακόμη δημόσια πλατεία του Σαντιάγο.
Κλείσε το ταξίδι στο πάρκο της Αλαμέδα, πέντε λεπτά από το ιστορικό κέντρο μέσω της Πόρτα Φασέιρα. Είναι ο μεγάλος δημόσιος χώρος μιας πόλης με στενούς δρόμους και χωρίς μεγάλες πλατείες, και λειτουργεί ταυτόχρονα ως πνεύμονας και ως σαλόνι.
Ο άξονάς του είναι το Πασέο ντα Φεραδούρα, μια μακριά καμπύλη που αγκαλιάζει τον λόφο της Σάντα Σουζάνα με την παλιά πόλη να απλώνεται στην άλλη πλευρά. Υπάρχει μια φοιτητική δεισιδαιμονία που λέγεται σοβαρά: δεν πρέπει να το διασχίσεις ολόκληρο πριν τελειώσεις τις σπουδές σου, γι’ αυτό βλέπεις ανθρώπους να κάνουν μεταβολή στη μέση της διαδρομής.
Ανέβα μετά στην Καρμπαγιέιρα ντε Σάντα Σουζάνα, ένα αυθεντικό γαλικιανό δρυοδάσος που έμεινε μέσα στην πόλη όταν εκείνη μεγάλωσε γύρω του. Από εκεί, ανάμεσα στους κορμούς, εμφανίζεται ο καθεδρικός: είναι η καρτ ποστάλ του Σαντιάγο, κι αυτό που την κάνει μοναδική είναι ακριβώς ότι φτάνει πλαισιωμένη από τα δέντρα και όχι μονομιάς.
Η ώρα είναι το σούρουπο, όταν η πέτρα γίνεται χρυσαφένια, ή μια μέρα με ομίχλη, που εδώ αφθονούν και δίνουν την πιο χαρακτηριστική εικόνα: τον καθεδρικό να επιπλέει πάνω από τις βρεγμένες στέγες. Είναι δωρεάν, ανοιχτό και χωρίς ωράριο.
Φανοστάτες και κιγκλιδώματα γεμάτα μοτίβα μοντερνισμού των αρχών του 20ού αιώνα που σχεδόν κανείς δεν κοιτάζει. Στο πάρκο είναι σκορπισμένα τα αγάλματα της Ροσαλία ντε Κάστρο, του Βάγιε-Ινκλάν και των Ντούας Μαρίας, δύο πραγματικών αδελφών που έκαναν κάθε μέρα βόλτα ντυμένες με χτυπητά χρώματα.
Η πιο διάσημη θέα της πόλης, και απεικονίζει κάτι του 18ου αιώνα: τη μπαρόκ πρόσοψη, όχι τον ρομανικό ναό που βρίσκεται πίσω της. Με ομίχλη ο καθεδρικός μοιάζει να επιπλέει· στο μέσο του πρωινού είναι κόντρα στο φως. Φόρεσε παπούτσια με κράτημα, γιατί το έδαφος του δρυοδάσους λασπώνει.
📍 Ανάμεσα στην Πόρτα ντο Καμίνιο και το ιστορικό κέντρο
Αρχιτεκτονική δουλειάς: εμφανής πέτρα, τζαμωτές στοές και ισόγεια καταστήματα, χωρίς παλάτια ούτε οικόσημα, γιατί ήταν ο δρόμος εξυπηρέτησης του προσκυνήματος. Σήμερα είναι η περιοχή με την καλύτερη νυχτερινή ατμόσφαιρα και τιμές που ακόμη δεν είναι τιμές ιστορικού κέντρου.
Ναι, με την ησυχία σου. Το ιστορικό κέντρο είναι πολύ μαζεμένο και όλα γίνονται με τα πόδια. Δύο μέρες καλύπτουν τον καθεδρικό με τις τέσσερις πλατείες, τις ρούας, το μοναστήρι του Σαν Πάιο, το Μποναβάλ με το μουσείο και το CGAC, και την Αλαμέδα με το σημείο θέας. Με μια τρίτη μέρα χωράνε το Παδρόν, η ακτή ή τα μουσεία της νέας πόλης.
Τι πρέπει να κλείσεις από πριν;
Το Πόρτικο ντα Γκλόρια και τις στέγες του καθεδρικού, που είναι χωριστά από την ελεύθερη είσοδο στον ναό και λειτουργούν με προκράτηση και μικρές ομάδες. Το καλοκαίρι και στο Ιερό Έτος εξαντλούνται μέρες νωρίτερα. Για την υπόλοιπη πόλη δεν χρειάζεται κράτηση για τίποτα.
Πότε πετά το μποταφουμέιρο;
Όχι σε όλες τις λειτουργίες. Πετά στις μεγάλες εορτές του λειτουργικού ημερολογίου και επίσης όταν κάποιος πληρώνει την τελετή, κάτι που συμβαίνει συχνά αλλά απρόβλεπτα. Ο καθεδρικός δημοσιεύει το ημερολόγιο των προγραμματισμένων τελετών, οπότε καλό είναι να το συμβουλευτείς αν είναι ο λόγος του ταξιδιού.
Πού είναι η κλασική θέα του καθεδρικού;
Στην Καρμπαγιέιρα ντε Σάντα Σουζάνα, μέσα στο πάρκο της Αλαμέδα, δέκα λεπτά από το Ομπραδόιρο. Ο καθεδρικός εμφανίζεται πλαισιωμένος από αιωνόβιες βελανιδιές, κι αυτό το κάδρο είναι που κάνει την εικόνα αναγνωρίσιμη. Είναι δωρεάν και χωρίς ωράριο. Καλύτερα στο σούρουπο ή με ομίχλη· στο μέσο του πρωινού είναι κόντρα στο φως.
Αξίζει να βγεις από το ιστορικό κέντρο;
Αρκετά. Η περιοχή του Μποναβάλ, με το μοναστήρι, το Μουσείο ντο Πόμπο Γκαλέγκο, το CGAC του Σίζα και το πάρκο, είναι το κομμάτι της ιστορικής πόλης με τη μικρότερη τουριστική πίεση και έχει τρία από τα καλύτερα πράγματα του Σαντιάγο. Απέχει δέκα λεπτά με τα πόδια και οι περισσότεροι επισκέπτες δεν φτάνουν ως εκεί.
Βρέχει τόσο όσο λένε;
Αρκετά, και σε κάθε εποχή του χρόνου. Συνήθως δεν είναι δυνατή βροχή αλλά επίμονη και ψιλή, αυτή που εδώ λένε ορμπάγιο. Καλύτερα αδιάβροχο μπουφάν παρά ομπρέλα και παπούτσια που δεν γλιστρούν στον βρεγμένο γρανίτη. Οι στοές των ρούας σού επιτρέπουν να γυρίσεις μεγάλο μέρος του κέντρου σκεπασμένος.
Πρακτικές πληροφορίες
Πώς θα φτάσειςΑεροδρόμιο της Λαβακόγια σε 15 λεπτά. Τρένο από τη Μαδρίτη και τη Λα Κορούνια.
ΜετακινήσειςΌλο το ιστορικό κέντρο είναι πεζόδρομος και το γυρίζεις με τα πόδια. Δεν χρειάζεσαι συγκοινωνία.
ΚράτησηΠόρτικο ντα Γκλόρια και στέγες του καθεδρικού, από πριν και με περιορισμένες θέσεις.
ΔωρεάνΟ ναός, το CGAC με την ταράτσα του, η Αλαμέδα και το πάρκο του Μποναβάλ.
ΒροχήΒρέχει σε κάθε εποχή. Καλύτερα αδιάβροχο μπουφάν παρά ομπρέλα, και παπούτσια που δεν γλιστρούν στον γρανίτη.
ΦαγητόΠούλπο α φέιρα, εμπανάδα, θαλασσινά και τάρτα του Σαντιάγο. Αλμπαρίνιο ή ριμπέιρο.
Στον χάρτη
🎧 Με το Viavoy
Περπάτησε στην πόλη Santiago de Compostela και άκουσέ την με τον δικό σου ρυθμό
Κατέβασε το Viavoy και περπάτησε στην πόλη Santiago de Compostela χωρίς σύνδεση, όποτε θέλεις.
από 2,99 €· εφάπαξ πληρωμή
City Pass · 9,99 €3 ημέρες, όλες οι περιηγήσεις στην πόλη Santiago de Compostela