Een van de meest open plekken in de oude binnenstad, naast de stenen van de voormalige collegiale kerk Santa María, waarvan nog resten over zijn. Breed, licht, met tuintjes en een geplaveide bodem. En met een mysterie: niemand weet zeker waarom het zo heet.
Een naam zonder verklaring
De naam duikt voor het eerst op op een plattegrond van 1788 en is gebleven, zonder dat historici de oorsprong ervan hebben kunnen achterhalen. Er is geen gedocumenteerd verband met het Biskaajse stadje Portugalete, en ook niet met iets Portugees.
Die ondoorzichtigheid komt in stedelijke plaatsnamen vaker voor dan je zou denken: volksnamen raken ingeburgerd door het gebruik, en hun oorspronkelijke reden gaat binnen een of twee generaties verloren als niemand haar opschrijft.
Wat wél bekend is, is wat hier stond: de voormalige collegiale kerk Santa María la Mayor, de moederkerk van Valladolid, die in de 11e eeuw op initiatief van graaf Pedro Ansúrez tot stand kwam, de man die het stadje uit het niets opbouwde.
Eeuwenlang was het de belangrijkste kerk van de stad, en uit die collegiale kerk kwam later het project van de kathedraal voort, die Juan de Herrera ontwierp als de grootste kerk van de christenheid en die nooit werd voltooid.
Een vrij recente rust
De rust van vandaag is nieuw. Eeuwenlang was hier een markt met zijn drukte van kramen en stemmen, die in 1974 werd afgebroken.
En het zo ordelijke plein waarover je loopt, is het resultaat van een grote herinrichting in 2008, toen het autovrij werd gemaakt en eronder een parkeergarage werd uitgegraven. Dus: onder je voeten staan auto's en erboven ligt een van de rustigste hoekjes van het centrum.
Die combinatie – boven autovrij, beneden parkeren – was in de jaren tweeduizend de standaardformule om Spaanse oude binnensteden op te knappen, en hier werkte ze goed.
Vandaag is het een vaste plek voor feesten, ambachtsmarktjes en mensen die in de zon zitten, met de Angustias en het Teatro Calderón op een steenworp.
Niet te missen
Niemand weet waarom het zo heet
De naam duikt op een plattegrond van 1788 op en historici kunnen de oorsprong niet achterhalen.
Hier stond de moederkerk
De collegiale kerk Santa María la Mayor, die in de 11e eeuw op initiatief van graaf Ansúrez tot stand kwam.
Daaruit kwam de kathedraal voort
Het project dat Juan de Herrera ontwierp als de grootste kerk van de christenheid en dat half af bleef.
Onder je voeten staan auto's
Bij de herinrichting van 2008 werd het plein boven autovrij en kwam er beneden een parkeergarage.
Hoe het in je bezoek aan Valladolid past
Het ligt in de oude binnenstad, naast de kathedraal en het Palacio Arzobispal, op een paar minuten van de Plaza Mayor.
De stop duurt vijftien minuten. De toegang is vrij en het werkt heel goed als adempauze tussen twee bezoeken.
Het past in de route tussen de kathedraal en het Teatro Calderón, langs de Angustias.
Veelgestelde vragen
Wat was die Collegiale waarvan nog stenen over zijn?
Niets minder dan de moederkerk van Valladolid. De oude collegiale kerk Santa María la Mayor werd in de 11e eeuw op touw gezet door graaf Pedro Ansúrez, de man die het stadje uit het niets haalde, en eeuwenlang was het de belangrijkste kerk van de stad. Uit die collegiale kerk kwam later het project van de kathedraal voort die Filips II hier vlakbij wilde bouwen, die half af bleef en nooit werd voltooid. Dus je loopt op de hoek waar, in zekere zin, het religieuze Valladolid begon.
