Het grote kruispunt van Valladolid, waar vijf straten tegelijk uitkomen en in het midden het water van de fontein klinkt. Zo heette het niet altijd: eeuwenlang was dit de Puerta del Campo, de uitgang van de stad naar het open veld, en hier stond het schavot.
De Puerta del Campo
Hierlangs kwamen de koningen de stad binnen bij hun bezoeken, hier werden militaire parades gehouden en hier werden ook, zonder franje, veroordeelden in het openbaar terechtgesteld. Dat alles gebeurde onder deze stenen platen.
Die dubbele functie – ceremoniële poort en plaats van terechtstelling – was de norm in de steden van het ancien régime: de hoofdingang diende zowel om de koning te ontvangen als om de straf te tonen, en beide waren boodschappen van macht.
De huidige naam komt van José Zorrilla, de romantische dichter die in 1817 in Valladolid werd geboren en de Don Juan Tenorio schreef die half Spanje nog elk jaar op de avond van Allerzielen voordraagt. Toen hij in 1893 stierf, doopte de stad dit plein om.
En daar zit de ironie: Zorrilla schreef de Don Juan Tenorio in amper een paar weken, ergens in 1844, en verkocht de rechten voor een habbekrats aan zijn uitgever. Het werk werd een theaterfenomeen dat nog altijd zalen vult, en hij zag er geen cent van.
Een standbeeld gemaakt naar het dodenmasker
Het bronzen standbeeld dat het plein beheerst, met de dichter die voordraagt en een vel papier in de hand, is van de beeldhouwer Aurelio Carretero en werd in 1900 onthuld.
En dan het detail dat bijna niemand kent: om de gelijkenis precies te treffen werkte Carretero vanuit het masker dat bij de dood van de dichter van hem werd afgenomen, die afdruk van zijn al levenloze gezicht. Daarom is het gezicht zo echt.
Zorrilla was wel degelijk beroemd tijdens zijn leven: in 1889 werd hij in Granada, in het Alhambra, plechtig gekroond tot nationale dichter, met een lauwerkrans en alle denkbare pracht en praal, een eer die in Spanje bijna zonder precedent was. Het trieste is het contrast: overladen met eerbewijzen en altijd krap bij kas.
De fontein die in het midden opborrelt, werd in 1999 geplaatst, en ze heeft een geheim: eronder ligt een enorme parkeergarage, die jaren later werd uitgegraven.
Niet te missen
Het was de Puerta del Campo
De uitgang van de stad. Hierlangs kwamen de koningen binnen, en hier stond het schavot.
De naam is van een dichter
José Zorrilla, geboren in Valladolid in 1817, auteur van de Don Juan Tenorio.
Hij verkocht de Don Juan voor een habbekrats
Hij schreef het in een paar weken in 1844 en deed afstand van de rechten. Aan dat succes heeft hij nooit iets verdiend.
Het gezicht komt van een dodenmasker
Carretero werkte vanuit het masker dat bij zijn dood werd afgenomen. Daarom is het zo echt.
Hoe het in je bezoek aan Valladolid past
Het is het knooppunt van de stad: hier komen het Campo Grande, de Acera de Recoletos en de straten naar de oude binnenstad en de Plaza Mayor samen.
De stop duurt tien of vijftien minuten. Het is een plein met veel verkeer, dus kijk goed uit bij het oversteken.
Hier begint de route door het Valladolid van de 19e eeuw: het park, de Acera met zijn statige gevels en de Academia de Caballería.
Veelgestelde vragen
En werd hij rijk met die Don Juan?
Geloof dat maar niet, en dat is het jammere. Zorrilla schreef de Don Juan Tenorio in nauwelijks een paar weken, ergens in 1844, en verkocht de rechten aan zijn uitgever voor een habbekrats. Het stuk werd een theaterfenomeen dat nu nog hele zalen vult, maar hem bereikte van al die roem geen cent. Hijzelf betreurde het met spot in zijn memoires: hij creëerde het grootste succes van het Spaanse theater en stierf zonder een cent te zien.
Werd hij tijdens zijn leven beroemd?
En of. In 1889 kroonde men hem plechtig tot nationaal dichter in Granada, in het Alhambra, met laurierkrans en alle denkbare pracht, een eer bijna zonder precedent in Spanje. Het mooie, en ook het trieste, is het contrast: van buiten overladen met eerbewijzen en van binnen altijd krap bij kas. Hij was de laatste grote romantische dichter, die uit het hoofd voordroeg en hele theaters vol eenvoudige mensen deed huilen.
