Vijfenzeventig meter boven de stad, waar de wind anders waait en het naar tijm ruikt. Hier ontstond Burgos: niet beneden aan de rivier, maar op deze heuvel. En van die “burgos” – ommuurde wijken rond de vesting – kwam de naam van de stad.
Een grensvesting uit het jaar 884
Volgens de overlevering liet graaf Diego Rodríguez Porcelos hier in het jaar 884 een vesting bouwen om de grens met al-Andalus te verdedigen, en groeide de stad eromheen. Het was gebied dat opnieuw bevolkt moest worden, niemandsland dat met steen in bedwang gehouden moest worden.
De naam komt van een reislustig woord: de Germaanse volkeren brachten het mee en het ging over in het late Latijn. Dezelfde wortel zit in het Duitse Burg, in de “-burgo” of “-burgh” waarop zoveel Europese steden eindigen, en zelfs verstopt in het woord “burgués”, burger: de burgués was aanvankelijk geen rijke, maar gewoon iemand die in een burgo woonde.
Eeuwenlang was dit kasteel veel meer dan een kazerne: het was koninklijk paleis en gevangenis, en het bewaarde de schatkist en het archief van de kroon van Castilië. Met andere woorden: het was de kluis van het koninkrijk.
In het klooster Las Huelgas trouwde in 1254 de toekomstige koning Eduard I van Engeland met Eleonora van Castilië, een verbintenis die twee kronen verenigde. Zij vertrok naar Engeland en werd er koningin; toen ze in 1290 stierf, was de koning zo gebroken dat hij een stenen kruis liet oprichten op elke plek waar haar lijkstoet op weg naar Londen halt hield.
De nacht van 1813
Het kasteel raakte in de loop van de eeuwen in verval, tot het op een dag in 1813 in één nacht de lucht in vloog. Het waren de terugtrekkende Franse troepen tijdens de Spaanse Onafhankelijkheidsoorlog, die bij het verlaten van de stelling het kruitmagazijn opbliezen.
De explosie verwoestte een groot deel van de vesting en beschadigde de stad eronder zwaar, ook de kathedraal, waarvan de middeleeuwse glas-in-loodramen bijna volledig verloren gingen. Het is een van de grootste verliezen aan erfgoed uit die oorlog.
Nu is het terrein een park en een uitkijkpost, opgegraven en open, met de fundamenten van de oude stad in het zicht en een put van meer dan zestig meter diep die je kunt bezoeken: een opmerkelijk staaltje middeleeuwse techniek, gegraven om bij een belegering water te garanderen.
En het uitkijkpunt is het beste van Burgos: van boven zie je de hele stad, met de torenspitsen van de kathedraal op de voorgrond en de meseta op de achtergrond. Het is de plek waar je de schaal van alles begrijpt.
Niet te missen
Hier ontstond Burgos
Volgens de overlevering een grensvesting uit het jaar 884, van graaf Diego Rodríguez Porcelos.
De naam komt van “burgo”
Een Germaanse wortel die in het Duitse Burg zit en zelfs verstopt in het woord “burgués”.
In Burgos trouwde een koning van Engeland
Eduard I met Eleonora van Castilië, in 1254, in Las Huelgas. Hij liet een kruis voor haar oprichten bij elke halte van haar lijkstoet.
In 1813 vloog het de lucht in
De terugtrekkende Fransen bliezen het kruitmagazijn op, en de explosie beschadigde ook de kathedraal.
Hoe het past in je bezoek aan Burgos
Het ligt boven op de heuvel die de oude binnenstad beheerst. Je loopt omhoog vanaf de kerk San Esteban en de hoge straten, zo'n twintig minuten bergop, of je rijdt met de auto over de toegangsweg.
Het bezoek duurt een uur tussen de ruïnes, de put en het uitkijkpunt. Controleer de openingstijden: het archeologische terrein is per seizoen geopend en de put bezoek je met een gids.
De natuurlijke route loopt van hier naar beneden via Santa Águeda, de Solar del Cid en de Arco de Fernán González tot aan de kathedraal. Alles bergaf.
Veelgestelde vragen
Wat werd er van dat huwelijk met de Engelse prins?
Een echt liefdesverhaal. Die Eleonora van Castilië ging naar Engeland en werd er koningin, altijd aan de zijde van Eduard. Toen ze stierf, in twaalfhonderd negentig, was de koning zo gebroken dat hij op elke plek waar haar lijkstoet halt had gehouden op weg naar Londen een stenen kruis liet oprichten: de beroemde “Eleonorakruisen”. Het laatste gaf zijn naam aan een bekend hoekje van de Engelse hoofdstad, Charing Cross. Alles begon hier, in Burgos.
Waar komt de naam Burgos zelf vandaan?
Van een reizend woord dat het halve Europa doorkruiste. De Germaanse volkeren brachten het mee en vandaar kwam het in het laat-Latijn terecht; dezelfde wortel vind je in het Duitse “Burg”, in de uitgang “-burgo” of “-burgh” waarmee zoveel steden van het continent eindigen, en zelfs verstopt in het woord “burger”: de burger was oorspronkelijk niets meer dan de inwoner die binnen de ommuring woonde, in de beschermde stad. Dus zonder het te weten draag je heel Europa mee in de naam van deze stad.
