Pure barok van buiten, met dikke zuilen en een gebroken fronton dat de straat op lijkt te willen. Maar het echt ongewone zit binnen: de plattegrond is niet de gebruikelijke van de jezuïeten maar achthoekig, met acht zijden, bekroond door een grote koepel met lantaarn boven een zee van wit stucwerk.
Een achthoekige plattegrond, niet die uit het handboek
Ze werd gebouwd door de jezuïeten, de Sociëteit van Jezus, tussen 1684 en 1694, met het geld van een beschermheer die Francisco de San Vítores heette en de handen van de meesters Bernabé de Hazas en Francisco del Pontón.
Opvallend is dat ze van het model afweken. De jezuïeten hadden een heel vast schema voor een kerk – één schip met zijkapellen, naar het voorbeeld van de Gesù in Rome – en hier werd gekozen voor een centrale, achthoekige plattegrond, veel zeldzamer.
Het resultaat is een ruimte die je omsluit: de koepel met lantaarn laat het licht op het witte stucwerk vallen, en het hele interieur dwingt je omhoog te kijken. Het is een van die kerken waar je met open mond doorheen loopt.
Toen Karel III in 1767 de jezuïeten uit heel Spanje verdreef, bleef de kerk als wees achter en werd ze de parochiekerk van de wijk, en dat is ze nog steeds.
De verdrijving, en een heilige in de Stille Oceaan
De verdrijving van 1767 was een harde klap: in één pennenstreek liet de koning de jezuïeten niet alleen uit Spanje maar uit het hele rijk zetten, en in één nacht werden ze uit hun huizen gehaald en zonder veel bagage op schepen naar Italië gezet.
Ze kregen, terecht of niet, de schuld van de Esquilache-opstand van 1766, en daarachter speelde ook een dieper krachtmeten tussen een verlichte kroon en een orde met enorme macht en onafhankelijkheid. Het was een van de drastischste maatregelen van het hervormingsbeleid van de Bourbons.
De familie die de kerk betaalde heeft een eigen verhaal: uit het geslacht San Vítores uit Burgos kwam Diego Luis de San Vítores, hier geboren in 1627, die jezuïet werd en naar de andere kant van de wereld vertrok, naar de Marianen, midden in de Stille Oceaan, om er het geloof te verkondigen.
Sta stil bij de details van het portaal, bij de heilige in zijn nis en bij die barokke bollen die zo typisch zijn voor de tijd. Ga daarna naar binnen om de koepel te bekijken: daarvoor loont de stop.
Niet te missen
Barok uit 1684-1694
Gebouwd door de jezuïeten met het geld van beschermheer Francisco de San Vítores.
Een achthoekige plattegrond, niet die uit het handboek
De jezuïeten hadden een vast schema en weken er hier van af met een centrale plattegrond.
Een koepel boven wit stucwerk
Met een lantaarn die het licht naar binnen laat vallen. Het is een van die kerken waar je met open mond doorheen loopt.
Karel III verdreef de jezuïeten in 1767
Uit het hele rijk en in één nacht. De kerk werd de parochiekerk van de wijk.
Hoe het past in je bezoek aan Burgos
Ze staat in de calle San Lorenzo, midden in het hart van de tapaszone van Burgos, op een paar minuten van de Casa del Cordón en de Plaza Mayor.
Het bezoek duurt zo'n twintig minuten. Controleer de openingstijden, die worden afgestemd op de diensten van de parochie.
Het is de culturele stop in de barbuurt: eromheen liggen de calle Sombrerería en de plaza del Huerto del Rey, waar je de morcilla de Burgos eet, de bloedworst met rijst.
Veelgestelde vragen
Waarom werden de jezuïeten hier uiteindelijk weggejaagd?
Een zaak van koning Karel III, en een harde klap. In 1767 liet hij met één pennenstreek de jezuïeten verdrijven, niet alleen uit Spanje maar uit het hele rijk, en wel in één nacht: ze werden uit hun huizen gehaald en zonder noemenswaardige bagage naar Italië ingescheept. De reden? Ze kregen, terecht of onterecht, de schuld van de Esquilache-opstand die Madrid jaren eerder op stelten had gezet, en de verlichte koning zag hen als een lastige macht. Duizenden jezuïeten in één klap in ballingschap.
Heeft de familie San Vítores een verhaal?
En wel zo'n verhaal waar je de haren van overeind gaan staan! Uit dat geslacht San Vítores uit Burgos, dat deze kerk betaalde, kwam Diego Luis de San Vítores voort, hier geboren in 1627. Hij werd jezuïet en vertrok naar de andere kant van de wereld, naar de Marianen, midden in de Stille Oceaan, om er het evangelie te verkondigen. Daar stichtte hij de eerste kerk van Guam en daar werd hij gedood, als martelaar, in 1672. Eeuwen later, in 1985, verklaarde paus Johannes Paulus II hem zalig. Van Burgos naar de Stille Oceaan: vind je dat geen enorm verhaal?
