Gördüğün şey, hiç var olmamış bir devin bir parçası. XVI. yüzyılın sonunda daha önce sarayın olağan merkezi olmuş Valladolid, Hristiyan dünyasının en büyük katedralini istedi. Onu El Escorial'in mimarı Juan de Herrera tasarladı. Ve bugün ancak yüzde kırkı inşa edilmiş durumda.
Yarım kalan katedral
1582 civarında Herrera, yalın çizgili devasa bir tapınak çizdi; Herreriano denen ve İspanyol resmî mimarisini on yıllar boyunca belirleyen o çıplak üslupla. II. Felipe onu 1595'te katedral statüsüne yükseltti.
Ama Saray 1606'da temelli Madrid'e gitti, para buharlaştı ve inşaat durdu. Var olan, projenin bir kesridir; bu yüzden Valladolid katedrali her zaman o yarıda kesilmiş bina hissini verir.
II. Felipe bu şehre basit bir nedenle gönül verdi: burada, 1527'de, Palacio de Pimentel'de doğdu. Sonra başkenti Madrid'e götürse ve ömrünün yarısını El Escorial'de geçirse de, doğduğu şehre kendi ölçüsünde bir iz bırakmak istedi.
Yukarıda görülen daha süslü cepheyi XVIII. yüzyılda Alberto Churriguera ekledi; o kadar etkili bir mimarlar hanedanındandı ki soyadını koca bir üsluba verdi: İspanyol barokunun en süslü biçimi olan Churrigueresk.
Yıkılıp giden kule
Bu hikâyede bir talihsizlik daha var: Herrera'nın tasarladığı özgün kule 1841'de gürültüyle çöktü. Bugün görülen, XIX. yüzyılın sonundan itibaren yapılmış daha sonraki bir yeniden inşadır ve bu yüzden geri kalanıyla uyumsuzdur.
İçeride Herrera'nın büyük tonozu altındaki üç nef, İspanyol Rönesansının büyük heykeltıraşlarından biri olan Juan de Juni'nin ana sunak arkalığı ve koro sıraları ile orguyla birlikte koro bekler.
Yapı topluluğuna bitişik eski Gotik kolej kilisesinde, mezar şapelleriyle ve çok şey anlatan bir parçayla, düşlenen katedralin maketiyle katedral müzesi yer alır: sahip olacağı ölçeği kafanda canlandırmanın tek yolu budur.
Kuleye de çıkılabilir ve seyir terasından, bütün şehir ayaklarının altında, aşağı bakılabilir. Valladolid'in en iyi manzaralarından biridir.
Kaçırılmayacaklar
Onu Juan de Herrera tasarladı
El Escorial'in mimarı, 1582 civarında, Hristiyan dünyasının en büyük tapınağı olarak.
Yüzde kırkta kaldı
Saray 1606'da temelli Madrid'e gitti, para buharlaştı ve inşaat durdu.
Kule 1841'de çöktü
Herrera'nın özgün kulesi. Bugünkü, daha sonraki bir yeniden inşadır ve uyumsuzdur.
II. Felipe bu şehirde doğdu
1527'de; bu yüzden ona kendi ölçüsünde bir iz bırakmak istedi. Sonra başkenti Madrid'e götürdü.
Valladolid ziyaretine nasıl uyar
Plaza Mayor'a beş dakika mesafede, Üniversite'nin ve Santa María la Antigua'nın yanındadır.
Müze ve kuleyle birlikte ziyaret bir saati biraz aşar. Giriş ücretli ve fiyatı makuldür; ayin saatlerine göre değişen saatleri kontrol et.
Katedralden daha çok etkileyen San Pablo Kilisesi ile birlikte görmeye değer; çünkü o, tam da bitirildiği ve hem de görkemle bitirildiği için etkiler.
Sık sorulan sorular
Kuleye ne oldu?
Bir şehrin hafızasına kazınan trajedilerden biri. Herrera'nın tasarladığı asıl kule 1841'de gürültüyle çöktü; Valladolid'in yüreğini burkan bir yıkım. Bugün gördüğün, XIX. yüzyıl sonundan itibaren yapılmış daha sonraki bir yeniden inşadır ve bu yüzden geri kalanıyla biraz uyumsuz durur. Tepesinde, geçen yüzyılın yirmili yıllarında yerleştirilen büyük bir Kutsal Kalp (Sagrado Corazón) heykeli var; şehri en yüksekten gözetler.
Cephedeki o Churriguera'lar kimdi?
O kadar etkili bir mimarlar ve retablo ustaları hanedanı ki soyadlarını koca bir üsluba verdiler: “churrigueresk”, İspanyol barokunun son köşesine kadar süslenmiş, burgulu sütunlu ve taştan yapraklarla dolu o biçimi. Burada çalışan Alberto, ailenin en ölçülülerindendi; Salamanca'nın o güzelim Plaza Mayor'u da onundur. Herrera'nın sert çıplaklığının üzerine bir Churriguera gelip küçük bir şenlik dokunuşu kattı. Tek bir cephede iki dünya.
II. Felipe neden bu şehre bu kadar gönül verdi?
Çünkü onun beşiğiydi, ne az ne çok. II. Felipe burada, Valladolid'de, 1527'de, merkezde bugün hâlâ duran bir sarayda doğdu. Sonra başkenti Madrid'e taşısa ve hayatının yarısını El Escorial'da geçirse de doğduğu şehir burasıydı ve ona kendi boyunda bir iz bırakmak istedi: hayal edilebilecek en büyük katedral. Kader ona oyun oynadı ve hayal yarım kaldı, ama bu jest bir kralın gözlerini açtığı yere duyduğu sevgi hakkında çok şey söyler.
