Bütün İspanya'nın en şaşırtıcı cephelerinden biri: işlenmiş gibi görünen taştan bir duvar, tek bir düz boşluğun kalmadığı oyma bir dantel. Isabel Gotiği'nin başyapıtı olan Colegio de San Gregorio'nun kapısıdır ve bugün Ulusal Heykel Müzesi'ne ev sahipliği yapar.
Yaratıcısı kesin olmayan taştan bir dantel
Onu 1487 ile 1496 arasında, Katolik Isabel'in günah çıkaran rahibi Rahip Alonso de Burgos, Dominiken ilahiyatçılar için bir kolej kurmak ve bu arada Katolik Hükümdarlar'ın şanına bir anıt bırakmak için yükselttirdi.
Sokaktan oyulmuş ağaca ve onu iki yandan kuşatan vahşilere dikkat et: topuzlarla silahlanmış kıllı adamlar; dönemin saray hayal dünyasında vahşi olanı ve evcilleştirilemeyeni temsil eden tuhaf ve büyüleyici bir Orta Çağ ikonografisi.
Ve işte gizem: onu kimin tasarladığını kesin olarak bilmiyoruz. İmzalı bir belge yok. Uzmanlar bunu tartışır: birçoğu Burgos'taki Cartuja de Miraflores'in kaymaktaşı mezarlarını oyan deha Gil de Siloé'yi işaret eder; başkaları Simón de Colonia'dan söz eder.
Isabel Gotiği ya da İspanyol-Flaman Gotiği tam olarak budur: aşırı süsleme yoğunluğu, her yerde hanedan armaları ve imkânsızın sınırında bir oyma tekniği. Katolik Hükümdarlar'ın saltanatının resmî üslubuydu.
Ulusal Heykel Müzesi
İçerisi kapısı kadar göz kamaştırıcıdır: Patio de los Estudios, büyük avlu, şapel ve kasetli ahşap tavanıyla merdiven. Ve sonra koleksiyon.
Alonso Berruguete'nin San Benito sunak arkalığı, Juan de Juni'nin sarsıcı Santo Entierro'su (İsa'nın Gömülüşü) ve Gregorio Fernández'in Cristo Yacente'si (Yatan İsa) buradadır. Boyalı ahşap İspanyol heykelinin üç zirvesidirler.
Ulusal heykel müzesinin Madrid'de değil de burada olmasının bir açıklaması var: Altın Çağ'da bu şehir boyalı ahşap heykelin başkentiydi ve büyük ustalar Valladolid'deki atölyelerinde çalışıyordu.
Ve bu binada muazzam bir şey yaşandı: 1550 ile 1551 arasında Valladolid Tartışması burada toplandı. Bir yanda Amerika'nın yerlilerinin hakları olan özgür insanlar olduğunu savunan Rahip Bartolomé de las Casas; öbür yanda Ginés de Sepúlveda. Tarihte insan hakları üzerine yapılan ilk tartışmalardan biriydi.
Kaçırılmayacaklar
İşlenmiş gibi görünen bir duvar
1487-1496 tarihli Isabel Gotiği; Katolik Isabel'in günah çıkaran rahibi tarafından yükseltildi.
Onu kimin tasarladığı bilinmez
İmzalı bir belge yok. Gil de Siloé ya da Simón de Colonia işaret edilir.
Ulusal Heykel Müzesi'dir
Berruguete, Juan de Juni ve Gregorio Fernández ile: İspanyol oymacılığının üç zirvesi.
Burada Amerika tartışıldı
Valladolid Tartışması, 1550-1551, Bartolomé de las Casas ile Ginés de Sepúlveda arasında.
Valladolid ziyaretine nasıl uyar
Saraylar mahallesinde, San Pablo Kilisesi'nin ve Plaza de San Pablo'nun yanında, Plaza Mayor'a on dakika mesafededir.
Ziyaret iki saati biraz aşar. Giriş ücretli ve fiyatı makuldür, ücretsiz giriş günleri de vardır: saatleri kontrol et.
Müze ayrıca Napoli usulü Doğuş sahnesiyle Palacio de Villena'ya ve alçı döküm kopyalar koleksiyonuyla Casa del Sol'a uzanır.
Sık sorulan sorular
Amerika yerlilerinin burada tartışıldığı doğru mu?
Doğru, ve tarihin en önemli tartışmalarından biriydi. Bin beş yüz elli ile bin beş yüz elli bir arasında burada Valladolid Tartışması denen toplantı yapıldı. Bir yanda, Amerika'nın yerlilerinin ruhu ve hakları olan özgür insanlar olduğunu dişiyle tırnağıyla savunan rahip Bartolomé de las Casas; öbür yanda fethi haklı çıkaran Ginés de Sepúlveda. Bir imparatorluğun yaptığı şeye hakkı olup olmadığını tartışmak için durduğu ilk zamanlardan biriydi.
Bu çılgın cepheyi kim tasarladı?
Şaşırtıcı gelebilir ama kesin olarak bilmiyoruz ve bu da gizeminin bir parçası. Bunu açıklığa kavuşturan imzalı bir belge yok. Uzmanlar bu konuda çekişir: pek çoğu, Burgos'taki Cartuja de Miraflores'in kaymaktaşı mezarlarını oyan dâhi Gil de Siloé'yi işaret eder; başkaları Simón de Colonia'dan ya da Juan Guas'tan söz eder. Böyle bir harika ve sanatçısına kesin bir ad bile koyamıyoruz. Gerisini senin hayal gücüne bırakıyorum.
Büyük heykel müzesi neden Madrid'de değil de burada?
Çünkü Valladolid bunu alnının teriyle kazandı. Altın Çağ'da bu şehir boyalı ahşap heykelin başkentiydi: bu sanatın büyük ustalarının atölyeleri buradaydı ve en sarsıcı eserlerini burada yarattılar. Ulusal heykel koleksiyonunu tam da bu oyma tarzının doğduğu şehirde toplamak son derece mantıklıydı. Hem bundan daha iyi bir mücevher kutusu olabilir mi, ne dersin?
