Ένας μεγάλος γυάλινος τρούλος που φουσκώνει πάνω από τις λιμνούλες και τους φοίνικες του Κήπου του Τούρια, σαν θερμοκήπιο που αντί για φυτά καλλιεργεί μουσική. Το Παλάου ντε λα Μούζικα εγκαινιάστηκε το 1987 και κρύβει μια συμφωνική αίθουσα με ένα όργανο με πάνω από τέσσερις χιλιάδες αυλούς. Όμως το χαρακτηριστικό του γνώρισμα δεν είναι η ακουστική: είναι ότι βρίσκεται μέσα σε ένα πάρκο, στην κοίτη ενός ποταμού που άλλαξε πορεία, περιτριγυρισμένο από νερό και από κόσμο με ποδήλατα.
Ένα ωδείο μέσα σε ένα ποτάμι
Για να καταλάβεις γιατί βρίσκεται εδώ, πρέπει να καταλάβεις τον Τούρια. Η πλημμύρα του 1957 κατέκλυσε τη Βαλένθια και άφησε δεκάδες νεκρούς· η λύση ήταν να εκτραπεί ο ποταμός νότια της πόλης και να μείνει άδεια η παλιά κοίτη. Το αρχικό σχέδιο της δεκαετίας του εξήντα ήταν να γίνει αστικός αυτοκινητόδρομος.
Η πόλη κινητοποιήθηκε εναντίον του με το σύνθημα «el llit del Túria és nostre i el volem verd» —η κοίτη του Τούρια είναι δική μας και τη θέλουμε πράσινη—, και κέρδισε. Η κοίτη μετατράπηκε σε ένα γραμμικό πάρκο εννέα χιλιομέτρων που διασχίζει ολόκληρη τη Βαλένθια, έναν από τους μακρύτερους αστικούς κήπους της Ευρώπης.
Το Παλάου ντε λα Μούζικα, του 1987, ήταν ένα από τα πρώτα μεγάλα κτίρια που χτίστηκαν σε αυτό το πάρκο, και το υπογράφει ο Χοσέ Μαρία Γκαρθία δε Παρέδες, αρχιτέκτονας ειδικευμένος σε αίθουσες συναυλιών: δικά του είναι επίσης το Εθνικό Ωδείο της Μαδρίτης και το Μανουέλ δε Φάγια της Γρανάδας. Ένας άνθρωπος που πέρασε τη ζωή του σχεδιάζοντας χώρους για να ακούς.
Το φως που αναπηδά στο νερό
Οι λιμνούλες γύρω από το κτίριο δεν είναι διακοσμητικές. Το γυαλί του τρούλου σχεδιάστηκε έτσι ώστε το φως να αναπηδά στο νερό και να ανεβαίνει ως την οροφή του φουαγιέ, οπότε μέσα τρεμοπαίζει όλη τη μέρα μια αντανάκλαση νερού. Είναι ένα νεύμα στο ποτάμι που δεν περνά πια από εδώ, και λειτουργεί.
Η κύρια αίθουσα, η Αίθουσα Ιτούρμπι, έχει περίπου χίλιες επτακόσιες θέσεις και είναι η συνηθισμένη έδρα της Ορχήστρας της Βαλένθια. Το όργανό της, που τοποθετήθηκε το 1990, ξεπερνά τους τέσσερις χιλιάδες αυλούς και είναι από τα μεγαλύτερα της Ισπανίας.
Μια ειλικρινής σημείωση για την κατάστασή του: το κτίριο έχει αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα συντήρησης, με διαρροές που ανάγκασαν να κλείσει για μεγάλα διαστήματα και να ανακαινιστεί η στέγη. Έλεγξε πρώτα το πρόγραμμα και αν είναι ανοιχτό, αν σκοπεύεις να πας σε συναυλία.
Μη χάσεις
Η αντανάκλαση του νερού στην οροφή
Ο τρούλος είναι υπολογισμένος ώστε το φως να αναπηδά στις λιμνούλες και να ανεβαίνει στο φουαγιέ. Ένα ποτάμι που δεν περνά πια.
Η κοίτη που δεν έγινε αυτοκινητόδρομος
«El llit del Túria és nostre i el volem verd» (η κοίτη του Τούρια είναι δική μας και τη θέλουμε πράσινη): η πόλη κέρδισε και σήμερα υπάρχουν εννέα χιλιόμετρα κήπου.
Τέσσερις χιλιάδες αυλοί
Το όργανο της Αίθουσας Ιτούρμπι, που τοποθετήθηκε το 1990, είναι από τα μεγαλύτερα της Ισπανίας.
Γκαρθία δε Παρέδες
Σχεδίασε επίσης το Εθνικό Ωδείο της Μαδρίτης. Πέρασε τη ζωή του φτιάχνοντας αίθουσες για να ακούς.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στη Βαλένθια
Βρίσκεται στο κεντρικό τμήμα του Κήπου του Τούρια, ανάμεσα στην παλιά πόλη και την Πόλη των Τεχνών. Αν κάνεις τη διαδρομή του πάρκου με τα πόδια ή με ποδήλατο —που είναι το καλύτερο σχέδιο στη Βαλένθια και είναι δωρεάν—, θα περάσεις από μπροστά του χωρίς να το ψάξεις.
Προς τα ανατολικά, είκοσι λεπτά μέσα από την κοίτη, βρίσκονται το Παλάου ντε λες Αρτς και η υπόλοιπη Πόλη των Τεχνών· προς τα δυτικά, το Πάρκο Γκιούλιβερ απέχει δέκα λεπτά και οι Πύργοι του Σεράνος είκοσι πέντε.
Το ίδιο το πάρκο είναι το αξιοθέατο: εννέα χιλιόμετρα συνεχούς κήπου με γήπεδα ποδοσφαίρου, στίβους, θεματικούς κήπους, λιμνούλες και ποδηλατόδρομο, που τον διασχίζουν δεκαοκτώ ιστορικές γέφυρες οι οποίες κάποτε περνούσαν πάνω από νερό. Να νοικιάσεις ένα ποδήλατο και να το γυρίσεις ολόκληρο είναι ό,τι καλύτερο μπορείς να κάνεις σε αυτή την πόλη με δέκα ευρώ.
Συχνές ερωτήσεις
Και ποιος σχεδίασε αυτό το γυάλινο παλάτι;
Το υπέγραψε ο Χοσέ Μαρία Γκαρθία ντε Παρέδες, ένας αρχιτέκτονας που πέρασε τη μισή του ζωή σχεδιάζοντας αίθουσες για να ακούς μουσική: δικά του είναι επίσης το Εθνικό Αμφιθέατρο της Μαδρίτης και το αμφιθέατρο Μανουέλ ντε Φάγια της Γρανάδας. Είχε λεπτότατο αυτί για την ακουστική, και εδώ ήθελε ο ήχος και το φως να μπαίνουν μαζί. Γι' αυτό, όταν περάσεις από μπροστά το σούρουπο, σκέψου ότι κάθε καμπύλη αυτού του γυαλιού είναι σκεπτόμενη για να ανασαίνει η μουσική. Ένας τύπος που ήξερε να χτίζει καλές σιωπές.
