Πριν τη δεις, τη μυρίζεις: φρέσκο ψάρι πάνω στον πάγο, μπαχαρικά, ώριμα φρούτα και το μουρμουρητό των μαγαζατόρων που γελούν και παζαρεύουν. Είναι ο ναός του στομαχιού της Μούρθιας, και το σημερινό κτίριο το έχτισε ανάμεσα στο 1912 και στο 1916 ο αρχιτέκτονας Πέδρο Θερδάν, σε ένα λιτό και κομψό μοντερνισμό.
Κόκκινο τούβλο και λευκή πέτρα
Πρόσεξε τις μεγάλες πλαϊνές καμάρες, τους πεσσούς από κοκκινωπό τούβλο και πώς αυτό το τούβλο δένει με τη λευκή πέτρα των πυλών. Είναι ο μοντερνισμός του εμφανούς τούβλου που εμφανίστηκε σε μεγάλο μέρος της Ισπανίας, πιο συγκρατημένος από τον καταλανικό και πολύ κατάλληλος για κτίρια υπηρεσιών.
Εδώ όμως αγοράζονταν και πουλιούνταν τρόφιμα πολύ νωρίτερα. Όλη αυτή η περιοχή λεγόταν Αρενάλ, δίπλα στην κοίτη του Σεγούρα και στην εξαφανισμένη Πύλη του Τελωνείου, και ήδη τον 15ο αιώνα γινόταν αγορά.
Υπήρξε ένα προηγούμενο κτίριο, του 1850, έργο του Χουάν Χοσέ Μπελμόντε, που ανακαινίστηκε το 1864 από τον Χερόνιμο Ρος, ώσπου ήρθε το σημερινό. Αυτή η διαδοχή —υπαίθρια αγορά, πρώτο κτίριο, οριστικό κτίριο— είναι η τυπική ιστορία του αστικού ανεφοδιασμού στην Ισπανία ανάμεσα στον 19ο και τον 20ό αιώνα.
Το όνομα, Βερόνικας, δεν προέρχεται από την ίδια την αγορά αλλά από ένα παλιό μοναστήρι που ήταν κολλημένο στο πλάι της, από το οποίο παίρνει το όνομά της και η Αίθουσα Βερόνικας, σήμερα εκθεσιακός χώρος.
Το περιβόλι της Ευρώπης, πάνω στον πάγο
Αυτό που κάνει ξεχωριστή αυτή την αγορά είναι αυτό που πουλιέται: προϊόντα από το περιβόλι της Μούρθιας, μία από τις πιο εύφορες πεδιάδες της ηπείρου, που ποτίζεται από τον Σεγούρα μέσα από ένα δίκτυο αυλακιών που άφησαν οι Άραβες και που λειτουργεί ακόμη.
Αυτό το σύστημα άρδευσης —με το Συμβούλιο των Καλών Ανθρώπων, ένα εθιμικό δικαστήριο που λύνει τις διαφορές για το νερό και είναι αναγνωρισμένο ως άυλη κληρονομιά— είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η Μούρθια παράγει όσα παράγει.
Ψάξε τα λαχανικά της εποχής, ειδικά τον χειμώνα: αγκινάρα, μπρόκολο, σέλινο, μαρούλι. Η Μούρθια τροφοδοτεί με λαχανικά τη μισή Ευρώπη τους μήνες που η υπόλοιπη ήπειρος δεν παράγει, και στην αγορά καταλαβαίνεις τη διαφορά στη φρεσκάδα.
Και το ψάρι, που έρχεται από την κοντινή Μεσόγειο και από τη Μαρ Μενόρ. Το να βλέπεις τους κατοίκους της Μούρθιας να ψωνίζουν εδώ είναι θέαμα από μόνο του, και ίσως ο καλύτερος τρόπος να καταλάβεις τι τρώγεται σε αυτή την πόλη.
Μη χάσεις
Μοντερνισμός του 1912-1916
Του Πέδρο Θερδάν, με πλαϊνές καμάρες, πεσσούς από κοκκινωπό τούβλο και πύλες από λευκή πέτρα.
Εδώ γίνεται αγορά από τον 15ο αιώνα
Η περιοχή λεγόταν Αρενάλ, δίπλα στην κοίτη του Σεγούρα και στην εξαφανισμένη Πύλη του Τελωνείου.
Το όνομα προέρχεται από ένα μοναστήρι
Βερόνικας λεγόταν το μοναστήρι που ήταν κολλημένο στο πλάι της, όχι η αγορά.
Το περιβόλι της Ευρώπης
Προϊόντα από μία από τις πιο εύφορες πεδιάδες της ηπείρου, ποτισμένη από αυλάκια αραβικής προέλευσης.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στη Μούρθια
Βρίσκεται δίπλα στο ποτάμι, κοντά στην πλατεία των Λουλουδιών και λίγα λεπτά από την πλατεία της Σάντα Καταλίνα, στο γαστρονομικό τρίγωνο του κέντρου.
Η επίσκεψη κρατά από τριάντα λεπτά έως μία ώρα. Όπως όλες οι αγορές, λειτουργεί το πρωί και πέφτει αρκετά μετά το μεσημέρι.
Ταιριάζει τέλεια ως ξεκίνημα της μέρας πριν μπεις στον καθεδρικό και στο μνημειακό κέντρο, ή ως προθέρμανση πριν από τις τάπας στη Σάντα Καταλίνα και στην πλατεία των Λουλουδιών.
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί λένε ότι η Μούρθια είναι ο λαχανόκηπος της Ευρώπης;
Επειδή αυτή η πεδιάδα, που ποτίζεται από τον Σεγούρα, είναι από τα πιο εύφορα εδάφη της ηπείρου. Και μεγάλο μέρος του κόλπου το οφείλει στους Άραβες: άφησαν ένα δίκτυο από αυλάκια που ακόμη και σήμερα μοιράζει το νερό στα χωράφια. Γι' αυτό σε πάγκους σαν αυτούς βρίσκεις φρούτα και λαχανικά μιας ποιότητας που σου παίρνει το μυαλό.
