Μικρή, μαζεμένη, με αρχοντικά γύρω γύρω και στο κέντρο κάτι που δεν το βλέπεις σχεδόν πουθενά αλλού: μια κρήνη σκεπασμένη από ένα πέτρινο κιόσκι. Είναι από τις ελάχιστες σκεπαστές κρήνες σε όλη την ισπανική αρχιτεκτονική, και ήταν το χιλιόμετρο μηδέν του νερού της πόλης.
Ένα κιόσκι για να προστατεύει το νερό
Τη σχεδίασε στα τέλη της δεκαετίας του εξήντα του 19ου αιώνα ο Μανουέλ Πόνθε ντε Λεόν, ένας από τους μεγάλους καλλιτέχνες της πόλης: ένας μικρός ναΐσκος με τέσσερις αψίδες και έναν τρούλο, που προστατεύει το νερό σαν να ήταν λείψανο αγίου.
Και κατά κάποιον τρόπο ήταν. Αυτό ήταν το σημείο από όπου ξεκινούσε το δίκτυο που έφερνε το νερό στα σπίτια, σε ένα νησί όπου το νερό ήταν πάντα ο καθοριστικός πόρος και όπου η διαχείρισή του οργάνωσε μεγάλο μέρος της κοινωνικής ζωής για αιώνες.
Την πλήρωσαν οι ίδιοι οι κάτοικοι με λαϊκό έρανο, βάζοντας ο καθένας ό,τι μπορούσε, περήφανοι που η πόλη τους εκσυγχρονιζόταν. Είναι μια λεπτομέρεια που λέει αρκετά για το πώς βιωνόταν η αστική πρόοδος τον 19ο αιώνα.
Ο Πόνθε ντε Λεόν ήταν πάνω απ' όλα ζωγράφος, και μάλιστα καλός: ένας ρομαντικός που έκανε πορτρέτα της καλής κοινωνίας του νησιού και υπέγραφε μεγάλους θρησκευτικούς και ιστορικούς πίνακες. Το ότι μια απλή κρήνη για να δίνει νερό στην πόλη την υπέγραψε κάποιος του δικού του επιπέδου λέει πολλά για τη φιλοδοξία του έργου.
Η πιο σιωπηλή γωνιά της πόλης
Κάθισε σε ένα παγκάκι και άκου: εδώ ακούγεται μόνο το νερό, τα περιστέρια και, μακριά, καμιά καμπάνα. Δύσκολα πιστεύεις ότι βρίσκεσαι στο κέντρο μιας πρωτεύουσας με σχεδόν τετρακόσιες χιλιάδες κατοίκους.
Γύρω γύρω υπάρχουν αρχοντικά με πέτρινες εισόδους και μπαλκόνια από ξύλο «τέα» (ρητινώδες κανάριο πεύκο), το πρότυπο της αρχοντικής αρχιτεκτονικής των Καναρίων. Η μικρή κλίμακα της πλατείας κάνει αυτές τις προσόψεις να διαβάζονται πολύ καλύτερα απ' ό,τι σε πιο ανοιχτούς χώρους.
Απέναντι βρίσκεται το παρεκκλήσι του Εσπίριτου Σάντο (του Αγίου Πνεύματος), που δίνει το όνομά του στο σύνολο, ένας μικρός και λιτός ναός πολύ στη γραμμή της ταπεινής θρησκευτικής αρχιτεκτονικής της Βεγκέτα.
Είναι μία από εκείνες τις πλατείες που μένουν μαζί σου πολύ μετά το ταξίδι, και ακριβώς γι' αυτό που δεν έχει: ούτε τραπεζάκια σε μάζες, ούτε κίνηση, ούτε ουρές τουριστών. Είναι το ακριβές αντίβαρο της Πλατείας Σάντα Άνα.
Μη χάσεις
Μια κρήνη με στέγη
Από τις ελάχιστες σκεπαστές κρήνες της ισπανικής αρχιτεκτονικής: κιόσκι με τέσσερις αψίδες και τρούλο.
Την υπέγραψε ένας ζωγράφος
Ο Μανουέλ Πόνθε ντε Λεόν, ρομαντικός του 19ου αιώνα, στα τέλη της δεκαετίας του εξήντα εκείνου του αιώνα.
Την πλήρωσαν οι κάτοικοι
Με λαϊκό έρανο, ο καθένας ό,τι μπορούσε, περήφανοι που εκσυγχρόνιζαν την πόλη.
Το χιλιόμετρο μηδέν του νερού
Από εδώ ξεκινούσε το δίκτυο που έφερνε το νερό στα σπίτια της πόλης.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στο Λας Πάλμας
Βρίσκεται στη Βεγκέτα, λίγα λεπτά από την Πλατεία Σάντα Άνα και από το Μουσείο των Καναρίων, κάπως παράμερα από τη διαδρομή με τη μεγαλύτερη κίνηση.
Η στάση κρατάει δεκαπέντε λεπτά, και αξίζει να την κάνεις ακριβώς για την αντίθεση: εδώ έρχεσαι για να χαμηλώσεις τον ρυθμό ανάμεσα σε δύο επισκέψεις σε μουσεία.
Ταιριάζει τέλεια ανάμεσα στο Μουσείο των Καναρίων και στο παρεκκλήσι του Σαν Αντόνιο Αμπάδ, στη λιγότερο προφανή διαδρομή της συνοικίας, αυτή που σχεδόν κανείς δεν κάνει.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιος ήταν αυτός ο Μανουέλ Πόνθε ντε Λεόν;
Ε, πάνω απ' όλα ζωγράφος, και από τους καλούς: ένας ζωγράφος του ρομαντισμού που απεικόνιζε την καλή κοινωνία του νησιού και υπέγραφε μεγάλους πίνακες με θρησκευτικά και ιστορικά θέματα. Ήταν επιπλέον ένας καλλιεργημένος και πολυσχιδής άνθρωπος, ανακατεμένος σε ό,τι είχε να κάνει με τον εκσυγχρονισμό της πόλης. Το ότι μια απλή κρήνη για να δίνει νερό στον λαό τη σχεδίασε ένας καλλιτέχνης αυτού του επιπέδου σου λέει πολλά για το πώς ήταν αυτή η πόλη: φιλάρεσκη και διψασμένη για ομορφιά ακόμα και στα πιο πρακτικά.
