Bilbao · Τι να δεις

Φουνικουλέρ της Αρτσάντα

Funicular de Artxanda

Λειτουργεί από το 1915 και εξακολουθεί να κάνει το ίδιο: να καλύπτει διακόσια είκοσι έξι μέτρα υψομετρικής διαφοράς σε λίγο περισσότερο από τρία λεπτά, σε μια κλίση που εντυπωσιάζει αν κοιτάξεις από το πίσω παράθυρο. Ξεκινά από την πλατεία του Φουνικουλάρ, στη συνοικία Καστάνιος, ακριβώς εκεί όπου η πεδιάδα του Μπιλμπάο παραδίδεται στην πλαγιά, και ανεβαίνει στο μπαλκόνι από το οποίο καταλαβαίνεις την πόλη με μια ματιά.

Γιατί χτίστηκε

Στις αρχές του 20ού αιώνα η Αρτσάντα έγινε της μόδας ως τόπος αναψυχής. Πάνω υπήρχαν υπαίθρια ταβερνάκια, εστιατόρια και εξοχή, και οι κάτοικοι του Μπιλμπάο —που ζούσαν σε μια πόλη με εργοστάσια, καπνό και βαρύ αέρα— ονειρεύονταν να δραπετεύουν τις Κυριακές για να αναπνεύσουν. Το πρόβλημα ήταν η ανάβαση: με τα πόδια είναι αρκετά εξαντλητική.

Το τελεφερίκ-σιδηρόδρομος το έλυσε αυτό το 1915 και μετέτρεψε το βουνό σε προέκταση της πόλης. Είναι ένα σύστημα με δύο αντίβαρες καμπίνες ενωμένες με ένα συρματόσχοινο, έτσι ώστε όταν η μία ανεβαίνει η άλλη κατεβαίνει και ο κινητήρας χρειάζεται μόνο να αντισταθμίσει τη διαφορά βάρους: η ίδια λογική όλων των ορεινών τελεφερίκ-σιδηροδρόμων της εποχής.

Η γραμμή ανεβαίνει σε μια κλίση που φτάνει το σαράντα πέντε τοις εκατό στο πιο δύσκολο κομμάτι της. Οι καμπίνες είναι κλιμακωτές από μέσα, με το δάπεδο σε σκαλοπάτια, γιατί αλλιώς θα ήταν αδύνατο να σταθείς όρθιος.

Κόντεψε να χαθεί δύο φορές

Η πρώτη ήταν ο εμφύλιος πόλεμος. Η γραμμή καταστράφηκε και έμεινε χρόνια εκτός λειτουργίας, σε μια εποχή που η ανοικοδόμηση ενός τελεφερίκ αναψυχής δεν ήταν προτεραιότητα για κανέναν. Τελικά επέστρεψε, γιατί στο Μπιλμπάο η απουσία του γινόταν αισθητή.

Η δεύτερη ήταν χειρότερη επειδή ήταν αθόρυβη. Το 1976 το έκλεισαν επειδή δεν ήταν κερδοφόρο, και η Αρτσάντα έμεινε χωρίς τον ομφάλιο λώρο της με την πόλη. Για χρόνια έμεινε σταματημένο και με κάτι παραπάνω από αβέβαιο μέλλον, ώσπου η πίεση των κατοίκων και του δήμου πέτυχε την αποκατάσταση και την επαναλειτουργία του τη δεκαετία του ογδόντα.

Σήμερα είναι αστική συγκοινωνία με όλους τους τύπους, όχι αξιοθέατο: είναι μέρος του δικτύου και το χρησιμοποιούν καθημερινά οι κάτοικοι της πλαγιάς. Αυτή η λεπτομέρεια αλλάζει την εμπειρία, γιατί στο ίδιο βαγόνι βρίσκονται τουρίστες με φωτογραφική μηχανή και άνθρωποι που ανεβαίνουν στο σπίτι τους με τα ψώνια.

Μη χάσεις

Λειτουργεί από το 1915

Περισσότερο από έναν αιώνα σκαρφαλώνει στην ίδια ανηφόρα. Διακόσια είκοσι έξι μέτρα υψομετρικής διαφοράς σε λίγο περισσότερο από τρία λεπτά.

Δύο αντίβαρες καμπίνες

Όταν η μία ανεβαίνει η άλλη κατεβαίνει· ο κινητήρας αντισταθμίζει μόνο τη διαφορά βάρους. Το δάπεδο είναι κλιμακωτό από μέσα.

Το έκλεισαν το 1976

Έκλεισε επειδή δεν ήταν κερδοφόρο και ξαναλειτούργησε χρόνια αργότερα χάρη στην πίεση των κατοίκων. Κόντεψε να χαθεί.

Είναι αστική συγκοινωνία

Δεν είναι αξιοθέατο: είναι μέρος του δικτύου και το χρησιμοποιούν καθημερινά οι κάτοικοι της πλαγιάς.

Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στο Μπιλμπάο

Ο κάτω σταθμός βρίσκεται στην πλατεία του Φουνικουλάρ, δέκα λεπτά με τα πόδια από το Κάσκο Βιέχο περνώντας τη Σουμπισούρι ή τη γέφυρα του Δημαρχείου, και άλλα δέκα από το Guggenheim από τον περίπατο του Κάμπο Βολαντίν.

Πάνω φτάνεις κατευθείαν στο σημείο θέας της Αρτσάντα και στο πάρκο, όπου υπάρχουν υπαίθρια ταβερνάκια, ανοιχτή εξοχή και χώρος για να περάσεις το απόγευμα. Είναι η κλασική σύντομη εκδρομή του Μπιλμπάο: μια καλή μισή ώρα φτάνει για να ανέβεις, να κοιτάξεις και να κατέβεις· ένα ολόκληρο απόγευμα αν φας πάνω.

Το εισιτήριο έχει τιμή αστικής συγκοινωνίας και υπάρχει μειωμένη τιμή με την κάρτα συγκοινωνιών της πόλης. Αναχωρεί κάθε λίγα λεπτά και δεν χρειάζεται κράτηση. Για την καλύτερη θέα, στάσου δίπλα στο πίσω παράθυρο στην ανάβαση.

Συχνές ερωτήσεις

Σταμάτησε ποτέ εντελώς;

Ναι, και κόντεψε να χαθεί για πάντα. Εκτός από τα χρόνια που έμεινε σταματημένο εξαιτίας του πολέμου, το χίλια εννιακόσια εβδομήντα έξι το έκλεισαν επειδή δεν συνέφερε πια, και για ένα διάστημα η Αρτσάντα έμεινε χωρίς τον ομφάλιο λώρο της με την πόλη. Όμως υπήρξαν κάτοικοι του Μπιλμπάο που δεν το δέχτηκαν, και το χίλια εννιακόσια ογδόντα τρία ξαναπήρε μπρος, ξαναχτισμένο σχεδόν ολόκληρο. Γι' αυτό, όταν το δεις να ξεκινά, σκέψου ότι αυτό το σαραβαλάκι έχει αναστηθεί δύο φορές.

Γιατί μπήκαν στον κόπο να ανεβούν ως εδώ;

Γιατί στις αρχές του περασμένου αιώνα η Αρτσάντα έγινε της μόδας ως τόπος αναψυχής. Πάνω υπήρχαν εξοχικά κέντρα για πικνίκ και εστιατόρια, και οι κάτοικοι του Μπιλμπάο ονειρεύονταν να ξεφύγουν από τον καπνό των εργοστασίων και να ανασάνουν βουνίσιο αέρα τις Κυριακές. Η ανάβαση με τα πόδια ήταν εξοντωτική, έτσι φτιάχτηκε το τελεφερίκ για να φέρει αυτόν τον μικρό παράδεισο πιο κοντά σε όλο τον κόσμο. Γεννήθηκε για τη γιορτή, και κατά βάθος εξακολουθεί να είναι αυτό.

Ανακάλυψε την πόλη Bilbao και άκουσέ την με τον δικό σου ρυθμό

Γύρισέ την με ντόπιους ξεναγούς, με τον δικό σου ρυθμό και χωρίς σύνδεση.

Εφαρμογή Viavoy

Άλλα μέρη στην πόλη Bilbao

Γκραν Βία Ντον Ντιέγο Λόπεθ ντε Άρο

Μαμάν της Λουίζ Μπουρζουά

Παρατηρητήριο της Αρτσάντα

Αποβάθρα Μαρθάνα

Μουσείο Καλών Τεχνών του Μπιλμπάο

Μουσείο Γκούγκενχαϊμ Μπιλμπάο