Druga brama, która przetrwała wyburzenie murów, i bardziej brutalna z nich dwóch. Jeśli Torres de Serranos były twarzą szlachetną, te są twarzą wojskową: masywniejsze, bardziej ślepe, bardziej zamknięte. I mają coś, czego żadna inna brama w Hiszpanii nie zachowała w ten sam sposób: fasada jest podziurawiona trafieniami kul armatnich wojsk Napoleona, a miasto postanowiło nigdy ich nie zakrywać. Dwa stulecia historii zapisane uderzeniami w ścianie.
Brama, która patrzyła na Madryt
Zbudowano je w połowie XV wieku, pół wieku po Torres de Serranos; wznosił je Francesc Baldomar, a potem Pere Compte, ten sam mistrz, który później zbudował Lonję. Zamykały zachodnią flankę miasta, tę zwróconą ku drodze do Madrytu i Kastylii.
Wzór zaczerpnięto z Castel Nuovo w Neapolu, który należał wtedy do Korony Aragonii: dwie cylindryczne baszty flankujące łuk, z masywną częścią zewnętrzną i bardzo nielicznymi otworami. Różnicę w zamyśle w porównaniu z Torres de Serranos widać gołym okiem: tam reprezentacja, tu obrona.
Te również pozostawiono otwarte od strony wewnętrznej, ze schodami i kondygnacjami na widoku, z tego samego powodu taktycznego. I one także przetrwały wyburzenie murów w 1865 roku, kiedy z dwunastu bram Walencji ocalały tylko te dwie.
Blizny z 1808 roku
W czasie hiszpańskiej wojny o niepodległość wojska francuskie ostrzeliwały Walencję, a ta brama przyjęła na siebie bezpośrednie uderzenie. Wyrwy widoczne w kamieniu – okrągłe, głębokie, rozsiane po całej zewnętrznej fasadzie – to ślady pocisków artyleryjskich z tamtych dni.
Miasto nigdy ich nie naprawiło. Mogło je wypełnić przy każdej z późniejszych restauracji, a postanowiło tego nie robić, i dziś są najczęściej komentowanym elementem zabytku. To świadoma decyzja, by zachować zniszczenia jako pamięć, rzadko spotykana w hiszpańskim dziedzictwie.
Wieże miały potem dość ciężkie życie: przez stulecia służyły jako więzienie, a w XVIII wieku były nawet więzieniem dla kobiet. Później mieściło się w nich więzienie wojskowe. Można na nie wejść, a z góry widać całe Barrio del Carmen, koryto Turii i nowoczesne miasto po drugiej stronie.
Nie do przegapienia
Ślady kul armatnich
Francuski ostrzał z 1808 roku. Miasto postanowiło nigdy ich nie naprawiać i wciąż są na widoku.
Wzór z Neapolu
Skopiowane z Castel Nuovo w Neapolu, który należał wtedy do Korony Aragonii.
Więzienie dla kobiet
W XVIII wieku. Wcześniej i później zwykłe więzienie i więzienie wojskowe.
Dwie z dwunastu
Mury miały dwanaście bram i zburzono je w 1865 roku. Zostały tylko te i Torres de Serranos.
Jak to wpleść w zwiedzanie Walencji
Stoją na zachodnim krańcu Barrio del Carmen, dziesięć minut od Torres de Serranos przez dzielnicę. Spacer między obiema bramami to najlepszy sposób, żeby poznać Carmen: prowadzi obok IVAM i Centre del Carme oraz ulicami, na których jest najwięcej sztuki ulicznej w mieście.
Wstęp kosztuje tyle samo co na Serranos i są dni bezpłatne. Wejście na górę jest krótsze i mniej zatłoczone: wiele osób wchodzi tylko na Serranos i omija te wieże, które z zewnątrz robią większe wrażenie.
Dobra kolejność: wejdź na Serranos rano, spokojnie przejdź przez Carmen, zjedz w okolicy i wejdź na Quart o zachodzie słońca, kiedy zachodzące słońce pada prosto na podziurawioną fasadę, a ślady kul armatnich nabierają wyrazistości.
Najczęstsze pytania
Kto zbudował te drugie wieże?
Wzniesiono je nieco później niż Torres de Serranos, w połowie piętnastego wieku, rękami dwóch wielkich mistrzów: najpierw Francesc Baldomar, a później Pere Compte, ten, który dokończył Lonję de la Seda. Wzorowano się na Castel Nuovo w Neapolu, który należał wtedy do Korony Aragonii, i dlatego mają ten zaokrąglony plan i ten wygląd włoskiej twierdzy. Bardziej niż ładnej bramy chciano masywnego korka, zdolnego wytrzymać oblężenie. I wytrzymały, a jakże.
Czy służyły do czegoś innego poza bramą?
Tak, i to do dość ponurych rzeczy. Przez długi czas te wieże działały jako więzienie; w osiemnastym wieku były nawet więzieniem dla kobiet, a później więzieniem wojskowym. Wyobraź sobie dni spędzone w zamknięciu za tymi murami grubymi na kilka metrów, przy odgłosach życia miasta po drugiej stronie kamienia. Od strzeżenia miasta przeszły do strzeżenia więźniów. Ta dzielnica ma taki zwyczaj: niczego się nie burzy, wszystko wykorzystuje się na nowo i z wiekami zmienia zawód.
