Cadiz · Co zobaczyć

Plaza de España

Nad placem góruje masa białego kamienia, która upamiętnia coś, co wydarzyło się tutaj i zmieniło Hiszpanię: 19 marca 1812 roku ogłoszono w tym mieście pierwszą hiszpańską konstytucję. Nazwano ją La Pepa, bo był to dzień św. Józefa (Pepe to zdrobnienie imienia José). Kadyks był wtedy niemal jedynym miejscem, które opierało się Napoleonowi, chroniony przez morze i własne mury, i to tu schroniły się Kortezy.

Dlaczego konstytucję podpisano w Kadyksie

Odpowiedź jest geograficzna. Gdy napoleońska inwazja posuwała się przez cały Półwysep Iberyjski, Kadyks był praktycznie nie do zdobycia: niezwykle wąski półwysep połączony z lądem długim, wąskim przesmykiem, otoczony wodą, z brytyjską flotą panującą na morzu. Oblężenie trwało ponad dwa lata i miasta nigdy nie zdobyto.

Ta izolacja uczyniła z niego schronienie. Trafili tu deputowani z całej Hiszpanii i z terytoriów amerykańskich i tu obradowały Kortezy w wyjątkowych warunkach: oblężone, odcięte od reszty kraju i z wolnością druku, jakiej w tamtej chwili nie było nigdzie indziej w królestwie.

Tekst, który wyszedł z tych Kortezów, był pierwszym hiszpańskim dokumentem liberalnym: suwerenność narodu zamiast suwerenności króla, trójpodział władzy, wolność druku i zniesienie inkwizycji. Ferdynand VII uchylił go w 1814 roku zaraz po powrocie, ale precedens już istniał.

Pomnik celowo niedokończony

Zaczęto go w 1912 roku, na pierwsze stulecie, a ukończono dopiero w 1929 roku. Podpisali go architekt Modesto López Otero i rzeźbiarz Aniceto Marinas, a jego kształt to otwarte półkole, które przywołuje same Kortezy, z obeliskiem pośrodku.

Najczęściej mówi się o tym, że wygląda na niedokończony, i to odczytanie jest zamierzone: półkole pozostaje otwarte, nie domyka koła, jakby mówiło, że wolność nigdy nie jest sprawą zamkniętą. To gest rzadko spotykany w hiszpańskiej rzeźbie pomnikowej tamtych czasów.

Po bokach są dwie rzeźbione sceny, które nie są ozdobą: jeździec przedstawia Wojnę, a rolnik z pługiem – Pokój. Przesłanie jest jednoznaczne: z tamtej walki miało narodzić się życie w wolności. W górnej części dwa puste fotele przypominają o deputowanych z terytoriów zamorskich.

Nie do przegapienia

La Pepa, 19 marca 1812 roku

Pierwsza hiszpańska konstytucja, nazwana tak, bo był to dzień św. Józefa. Ferdynand VII uchylił ją dwa lata później.

Kadyksu nie zdobyto

Napoleońskie oblężenie trwało ponad dwa lata. Geografia – półwysep i przesmyk – uczyniła go nie do zdobycia.

Otwarte półkole

Pomnik celowo wygląda na niedokończony: wolność, chce powiedzieć, nigdy nie jest sprawą zamkniętą.

Wojna i Pokój

Dwie boczne sceny, jeździec i rolnik z pługiem, to nie ornament: to przesłanie pomnika.

Jak to wpleść w zwiedzanie Kadyksu

Leży przy porcie, na wschodnim skraju starego miasta, i to tędy wchodzi do miasta każdy, kto przypływa statkiem albo przyjeżdża z dworca. Stąd w pięć minut dojdziesz do teatru rzymskiego i dzielnicy Pópulo, a w dziesięć do katedry.

To także miejsce, w którym najlepiej widać, że Kadyks jest półwyspem: z jednej strony zatoka z portem i dźwigami, z drugiej stare miasto. Pachnie solą morską, są mewy, a jeśli wiatr wieje od nabrzeża, także olejem napędowym ze statków.

To przystanek na dziesięć minut i naturalny początek trasy. Wokół placu są ławki, cień i jedne z najlepszych ogródków na śniadanie, zanim zanurzysz się w stare miasto.

Najczęstsze pytania

A co to za dwie sceny wyrzeźbione po bokach pomnika?

To nie byle jaka ozdoba. Z jednej strony jeździec przedstawia Wojnę, a z drugiej rolnik z pługiem – Pokój: przesłanie jest takie, że z tamtej walki miało narodzić się życie w wolności. Podpisali go architekt Modesto López Otero i rzeźbiarz Aniceto Marinas.

Odkryj Cadiz i słuchaj we własnym tempie

Zwiedzaj z lokalnymi przewodnikami, we własnym tempie i offline.

Aplikacja Viavoy

Inne miejsca w Cadiz

Teatr rzymski w Kadyksie

Torre Tavira

Zamek San Sebastián

Zamek Santa Catalina

Katedra w Kadyksie

Gran Teatro Falla