Skromny, jednonawowy kościół, bez wielkich wież i bez przepychu, obok którego łatwo przejść obojętnie. A jednak to jedno z miejsc najbardziej obrośniętych legendą w całej Kastylii: tutaj, według tradycji, El Cid kazał swojemu królowi trzy razy przysiąc, że nie zabił własnego brata.
Przysięga w Santa Gadea
Cofnij się do 1072 roku. Król Kastylii Sancho II właśnie zginął zdradziecko pod murami Zamory, a korona przechodzi na jego brata Alfonsa, o którym wielu podejrzewa, że maczał w tym palce.
Zanim złoży mu przysięgę wierności, pewien rycerz staje przed nim i żąda, by przysiągł przed Bogiem i na Ewangelię, że nie brał udziału w zbrodni. Tym rycerzem jest Rodrigo Díaz, El Cid. I nie żąda tego raz: każe mu przysięgać trzy razy, patrząc mu w oczy i upokarzając króla na oczach wszystkich.
Alfons przysiągł, ale nie zapomniał. Wkrótce potem znalazł pretekst, by wygnać El Cida z Kastylii, i stąd bierze początek spora część jego legendy i pieśni Cantar de Mío Cid.
Trzeba być uczciwym: ta historia jest sporna, a badacze wątpią, czy wydarzyła się dokładnie tak. Prawdziwe wygnanie przyszło kilka lat później, około 1081 roku, i z bardziej przyziemnego powodu: El Cid na własną rękę najechał ziemie Toledo, które płaciło wtedy trybut królowi, a do tego miał wrogów na dworze.
Tradycja, ballada i pamięć ludowa
To, że epizod jest prawdopodobnie literacki, nie umniejsza jego wagi. Przez wieki opowiadano go tutaj, w tej nawie, i należy do kastylijskiej wyobraźni zbiorowej tak samo jak każdy udokumentowany fakt.
Ludowe ballady podchwyciły tę scenę i utrwaliły ją w wersach, których uczono się na pamięć, a stamtąd trafiła do malarstwa, teatru i kina. Niewiele scen z historii Hiszpanii przedstawiano tak często.
Mieszkańcy Burgos nazywają ten kościół Santa Gadea, nie Santa Águeda, i pod tą nazwą scena weszła do literatury. Obecny budynek jest późniejszy niż sam epizod, odbudowany po pożarze i skromny w środku.
Patronka, św. Agata, była młodą kobietą z Katanii na Sycylii, umęczoną w III wieku za to, że nie wyrzekła się wiary. Wzywa się ją przeciw chorobom piersi i przeciw ogniowi, a w jej święto, 5 lutego, w wielu hiszpańskich miasteczkach kobiety symbolicznie przejmują na jeden dzień władzę w gminie.
Nie do przegapienia
Tu przysięgał Alfons VI
Trzy razy, według tradycji, że nie brał udziału w śmierci swojego brata Sancha.
Zażądał tego El Cid
Upokarzając króla na oczach wszystkich. Wkrótce potem Alfons wygnał go z Kastylii.
Ta historia jest sporna
Prawdziwe wygnanie przyszło około 1081 roku i z innego powodu: przyczyną był najazd na ziemie Toledo.
Mieszkańcy Burgos mówią Santa Gadea
Pod tą nazwą scena weszła do ludowych ballad i do literatury hiszpańskiej.
Jak to wpleść w zwiedzanie Burgos
Stoi w górnej dzielnicy, przy drodze pod górę do zamku, kilka minut od katedry i od kościoła San Esteban.
Zwiedzanie zajmuje około dwudziestu minut. Sprawdź godziny otwarcia, które są ograniczone.
To centralny przystanek na szlaku El Cida, razem z pomnikiem El Cida, Solar del Cid i grobem bohatera w katedrze.
Najczęstsze pytania
Kim była św. Agata?
Młodą kobietą z Katanii na Sycylii, umęczoną gdzieś w trzecim wieku za to, że nie wyrzekła się wiary; tradycja opowiada o niezwykle okrutnej torturze jej piersi. Wzywa się ją przeciw chorobom piersi i przeciw ogniowi. I jest coś ciekawego, bardzo hiszpańskiego: w jej święto, piątego lutego, w wielu wsiach to kobiety rządzą przez jeden dzień, biorą laskę burmistrza i świętują „las Águedas”. Wesoły kontrapunkt dla świętej o tak ciężkiej historii.
I naprawdę wygnano go za tę przysięgę?
Tak mówi legenda, ale historycy widzą to inaczej. Prawdziwe wygnanie przyszło kilka lat później, około roku tysiąc osiemdziesiątego pierwszego, i z bardziej przyziemnego powodu: El Cid na własną rękę urządził wyprawę wojenną na ziemie Toledo, które płaciło wtedy królowi trybut, a do tego miał na dworze potężnych wrogów, którzy podjudzali Alfonsa. Mniej epickie niż przysięga, ale tak naprawdę działały wtedy sprawy.
