Niepisane zasady txikiteo, dlaczego wiele pintxos zamawia się tu na ciepło i z karty, i na których ulicach robi się rundę. Plus to, czego musisz spróbować bez wymówek.
Najczęstszy błąd turysty w Bilbao to usiąść. Pintxo to nie posiłek, tylko trasa: wchodzisz do baru, bierzesz jeden albo dwa do małego drinka, płacisz i zmieniasz lokal. Zrobić to dobrze znaczy odwiedzić cztery albo pięć miejsc w ciągu wieczoru, a drugi typowy błąd to poprzestać na tym, co leży na barze, bo to, co najlepsze, prawie zawsze jest na tablicy.
Wiele najlepszych pintxos w Bilbao zamawia się na ciepło i przyrządza na miejscu. Spójrz na tablicę albo zapytaj, co mają z kuchni: bar to witryna, a nie cała karta.
Jak działa txikiteo
Niepisane zasady, ale jednak zasady.
Txikiteo to runda po barach, a słowo pochodzi od txikito, małej szklaneczki wina, którą tradycyjnie wypijało się na każdym przystanku. Chodzi o ruch: jeden albo dwa pintxos na bar, mały drink i do następnego. Nikt nie rozsiada się w jednym lokalu, żeby zjeść kolację z samych pintxos.
Zwykłe napoje to zurito – bardzo małe piwo z beczki, pomyślane właśnie po to, żeby dało się ich wypić kilka – txakoli, kwaskowe i lekko musujące białe wino nalewane z wysoka (escanciado), oraz czerwone wino z Rioja Alavesa. Nic tak nie zdradza turysty jak zamówienie dużego piwa.
Jeśli chodzi o płacenie, płaci się na każdym przystanku i na koniec. W Bilbao normalne jest, że barman pyta, co jadłeś, i ufa odpowiedzi, choć coraz więcej barów samo prowadzi rachunek. To nie egzamin: mówisz, co zjadłeś, i tyle.
Godzina ma znaczenie. Aperitivo w południe trwa od pierwszej do trzeciej, a wieczorna runda zaczyna się około ósmej. Poza tymi przedziałami bary są na wpół puste i to już nie to samo, nawet jeśli lokal jest otwarty.
Pod sześćdziesięcioma czterema łukami są jedne z najlepszych barów w mieście, a podcienie dają schronienie bez względu na to, jak leje, co w Bilbao nie jest drobiazgiem. To klasyczny punkt wyjścia każdej rundy i sprawdza się tak samo w południe, jak wieczorem.
Najstarsza ulica Bilbao, a dziś ta z największą liczbą barów na metr kwadratowy. Atmosfera jest młodsza, głośniejsza i tańsza niż na Plaza Nueva, a od czwartku do niedzieli wieczorem to już zupełnie inna bajka. Dobra na początek, nie na spokojną kolację.
Jedna z największych krytych hal targowych w Europie, ze strefą barów i stoisk degustacyjnych na parterze. W południe to szybka i bardzo uczciwa alternatywa dla rundy po barach, z produktami, które widzisz na sąsiedniej ladzie.
Zacznij od gildy, która jest pintxo założycielskim: oliwka, anchois i papryczka guindilla na wykałaczce. Nazwa pochodzi od filmu z Ritą Hayworth, bo całość uchodziła za verde i picante – zieloną i pikantną, ale też frywolną i pieprzną. To papierek lakmusowy każdego baru: jeśli gilda jest dobrze złożona, reszta zwykle też.
Z gorącej kuchni wizytówką domu jest dorsz al pil-pil, z sosem emulgowanym wyłącznie z żelatyny samej ryby i oliwy, przez kołysanie naczyniem. Do tego txuleta, ze starej krowy, z grilla na węglach, i txangurro, rozdrobnione i zapiekane mięso kraba.
Wśród pintxos z baru, które nie zawodzą: tortilla ziemniaczana, którą je się tu na kawałku chleba i ocenia surowo; hongo, miejscowy borowik, z płyty z żółtkiem w sezonie; i krokiety, które w Kraju Basków są sportem wyczynowym. Do tego Idiazabal, wędzony ser owczy, z pastą z pigwy albo z orzechami włoskimi.
Na koniec pastel vasco albo cuajada (zsiadłe mleko). A jeśli bar ma cydr, nalewany z wysoka: najlepszy sezon trwa od stycznia do kwietnia, kiedy otwierają się sidrerías (wytwórnie cydru) ze swoim menu: dorsz, txuleta i ser z orzechami.
Na których ulicach zrobić rundę
Casco Viejo to klasyczny i najgęstszy szlak. Standardowa runda zaczyna się na Plaza Nueva, biegnie przez Somerę i Artekale i kończy się w pobliżu Mercado de la Ribera. Wszystko jest w odległości mniej niż pięciu minut pieszo od przystanku do przystanku, a rozpiętość cen jest duża.
Ensanche, dzielnica o szachownicowym układzie ulic, ma drugi szlak, wokół calle Ledesma i okolic Rady Prowincji (Diputación). Jest bardziej uporządkowany, z ogródkami, nieco droższy i z barami na bardzo wysokim poziomie. Lepiej sprawdza się na aperitivo w południe i dla tych, którzy wolą mniej hałasu.
Trzeci szlak, mniejszy i mniej znany, jest w Bilbao la Vieja i na nabrzeżu Marzana, na lewym brzegu. Atmosfera jest tam inna, bardziej niezależna, z klubami muzycznymi, i to tam piją ludzie, którzy mieszkają w mieście.
Przydatna uwaga: w niedzielę wieczorem i w poniedziałek wiele barów jest zamkniętych albo ogranicza kartę, a w sierpniu zamyka się je na urlop. Jeśli podróż wypada w te dni, warto mieć plan awaryjny i nie stawiać wszystkiego na jedną ulicę.
Najmniej turystyczny szlak w mieście, na dawnym nabrzeżu, którędy spływała ruda żelaza, a które dziś jest dzielnicą sztuki. Ogródki wzdłuż balustrady z Casco Viejo naprzeciwko, małe lokale i bardziej niezależna atmosfera. Przejdziesz tu w dwie minuty przez most San Antón.
Otwarta w 1903 roku, w stylu neomudéjar, z azulejos i stropem kasetonowym, które nie zmieniły się od stulecia. Jej pinchos morunos (szaszłyki z przyprawionego mięsa) to lokalna instytucja i zamawia się je przy bocznym barze. Sprawdza się tak samo na śniadanie, jak na aperitivo.
Wchodzisz, bierzesz jeden albo dwa do małego drinka i zmieniasz bar: cały urok polega na trasie, a nie na zasiedzeniu się. Wiele pintxos leży na widoku na barze i bierze się je od razu, ale najlepsze są zwykle te na ciepło, które zamawia się z tablicy i przyrządza na miejscu. Płaci się na każdym przystanku.
Co to jest zurito?
Bardzo małe piwo z beczki, ledwie jedna trzecia zwykłej szklanki, pomyślane właśnie po to, żeby w trakcie rundy dało się ich wypić kilka i nie zakończyć wieczoru w pierwszym barze. To standardowy napój txikiteo obok txakoli i czerwonego wina. Zamówienie dużego piwa to najwyraźniejszy znak, że nie jesteś stąd.
Jakich pintxos trzeba spróbować?
Gilda – oliwka, anchois i papryczka guindilla – jako papierek lakmusowy każdego baru, tortilla ziemniaczana na chlebie, krokiety i ser Idiazabal. Z gorącej kuchni dorsz al pil-pil, txuleta z grilla na węglach i zapiekane txangurro. W sezonie hongo z płyty z żółtkiem.
Gdzie je się najlepsze pintxos?
Casco Viejo to najgęstszy szlak, z Plaza Nueva i calle Somera jako osiami. Ensanche, wokół calle Ledesma, jest bardziej uporządkowane i ma bary na bardzo wysokim poziomie. A Bilbao la Vieja, na lewym brzegu, to najmniej turystyczny szlak, tam, gdzie wychodzą ludzie, którzy mieszkają w mieście.
O której godzinie iść?
Aperitivo w południe trwa mniej więcej od pierwszej do trzeciej, a wieczorna runda zaczyna się około ósmej. Poza tymi przedziałami bary są na wpół puste i nie smakuje to tak samo, nawet jeśli lokal jest otwarty. W Bilbao je się kolację później, niż spodziewa się wielu turystów.
Czy wyjście na pintxos jest drogie?
To bardzo zależy od rejonu i rodzaju pintxo. Te z baru w Casco Viejo mają umiarkowane ceny, a runda po czterech barach z napojem wychodzi rozsądnie. Autorskie pintxos z kuchni i bary w Ensanche kosztują sporo więcej. Sidrería i txuletas to już zupełnie inny poziom wydatków.
Informacje praktyczne
GodzinyAperitivo od 13 do 15; wieczorna runda od 20.
RejonyCasco Viejo (Plaza Nueva, Somera), Ensanche (Ledesma) i Bilbao la Vieja (Marzana).
Co wypićZurito, txakoli albo czerwone wino. Zamówienie dużego piwa zdradza turystę.
Jak to działaJeden albo dwa pintxos na bar i zmiana lokalu. Płaci się na każdym przystanku.
UwagaPatrz na tablicę: najlepsze pintxos robi się na ciepło i nie ma ich na barze.
Dni zamknięciaW niedzielę wieczorem i w poniedziałek wiele barów ogranicza działalność. W sierpniu są urlopy.
Na mapie
🎧 Z Viavoy
Spaceruj po Bilbao i słuchaj we własnym tempie
Pobierz Viavoy i zwiedzaj Bilbao offline, kiedy chcesz.