Santiago de Compostela · Wat te zien

Praza do Obradoiro en de gevel van de kathedraal

Praza do Obradoiro y la fachada de la Catedral

Dit is het einde van de Camino, en dat merk je voordat je ergens naar kijkt: doedelzakken in de verte, wieltjes van koffers op het graniet en mensen die op de grond gaan zitten en huilen omdat ze net te voet van heel ver zijn aangekomen. Tegenover je de gevel van de Obradoiro, met zijn twee torens die als raketten omhoogschieten. Wat bijna niemand weet, is dat die voorkant niet de kathedraal is: het is een stenen toneeldoek uit de 18e eeuw, voor de romaanse kerk gezet.

Een gevel die een decor is, en een schitterend decor

Fernando de Casas Novoa trok hem rond 1740 op, en hij had een dubbele functie: het romaanse portaal eronder beschermen tegen de voortdurende regen en vooral indruk maken op de pelgrim die na weken onderweg aankwam. Het is barok met een theatrale bedoeling, ontworpen om op een bepaald moment een bepaald effect te sorteren.

Het ontwerp speelt met extreme verticaliteit: twee torens van vijfenzeventig meter, een beglaasd middendeel dat over twee verdiepingen oprijst en een opeenhoping van lijstwerk, zuilen en pinakels die geen centimeter rust laat. Het is een van de hoogtepunten van de Spaanse barok en Casas Novoa besteedde er hele jaren aan.

Achter die huid staat de Pórtico da Gloria nog intact, het romaanse portaal waarvan Meester Mateo de lateien in 1188 plaatste (het werk werd in 1211 ingewijd) en dat eeuwenlang de hoofdingang was. Met andere woorden: de beroemdste gevel van Spanje verbergt een nog groter meesterwerk, en doet dat met opzet.

Het plein lees je kant voor kant

De Obradoiro is een van de weinige Europese pleinen waar elk van de vier kanten bij een andere macht en een andere stijl hoort. Tegenover de kathedraal de Pazo de Raxoi, neoclassicistisch uit de 18e eeuw, zetel van het stadsbestuur en van het voorzitterschap van de Xunta: de burgerlijke macht.

Links als je naar de kerk kijkt, het Hostal dos Reis Católicos, in 1499 door Isabella en Ferdinand gesticht als hospitaal voor pelgrims en tegenwoordig een parador, een staatshotel. Het geldt als een van de oudste nog werkende hotels ter wereld, en zijn platereske portaal is het stilstaan waard. Rechts het Colexio de San Xerome, met een hergebruikt romaans portaal: de macht van de universiteit.

De naam van het plein betekent werkplaats in het Galicisch, en dat is letterlijk: tijdens de eeuwen van bouwwerkzaamheden lag dit plein vol steenhouwers, half bewerkte blokken en het lawaai van beitels. Toen ze klaar waren, bleef de naam.

Niet te missen

De gevel verbergt een andere gevel

Achter de barok staat de Pórtico da Gloria van Meester Mateo nog intact: lateien van 1188, ingewijd in 1211.

Vier kanten, vier machten

Kathedraal, stadsbestuur, koninklijk hospitaal en universiteit sluiten hetzelfde plein af, elk in zijn eigen stijl.

Obradoiro betekent werkplaats

Hier lag tijdens de eeuwen van bouwwerkzaamheden de werkplaats van de steenhouwers. De naam bleef toen ze klaar waren.

Hij staat op de munten

Op de munten van één, twee en vijf cent staat deze gevel. Waarschijnlijk heb je hem in je zak.

Hoe het in je bezoek aan Santiago past

Het is het middelpunt van alles en het punt van waaruit je elke route uitstippelt. Als je om de kathedraal heen loopt, kom je bij de andere drie pleinen – Praterías, Quintana en Inmaculada –, elk met een eigen karakter, en dat rondje van twintig minuten is de beste manier om het gebouw van buiten te begrijpen.

Het interieur van de kathedraal bezoek je via een andere ingang en verdient zijn eigen tijd. En voor het klassieke uitzicht op het geheel moet je de oude binnenstad uit: het uitkijkpunt op de Obradoiro, in het parque de la Alameda, ligt op tien minuten lopen.

Ga bij zonsopgang of aan het eind van de dag. Halverwege de ochtend staat het plein vol groepen, en het tafereel dat het uniek maakt – de aankomende pelgrims – speelt zich vooral af aan het begin van de middag, wanneer wie vroeg aan de laatste etappe begon binnenkomt.

Veelgestelde vragen

Waarom heet het Obradoiro?

Hier denken velen dat het komt van “obra de oro”, vanwege hoe de steen in de zon glanst. Maar het woord betekent in het Galicisch “werkplaats”. En dat is letterlijk: tijdens de eeuwen van de bouwwerken werd op deze esplanade de werkplaats van de steenhouwers opgezet, met halfbewerkte stenen en het lawaai van beitels van zonsopgang tot zonsondergang. Het plein nam de naam aan van het werk dat het optrok. Ik denk er graag aan dat je loopt op de grond waar, hamerslag na hamerslag, alles wat je voor je ziet is ontstaan.

Is het waar dat deze gevel op de munten staat?

Jazeker, en je hebt hem waarschijnlijk zonder het te weten in je zak. De Spaanse munten van een, twee en vijf cent hebben precies deze gevel gegraveerd, die van de Obradoiro. Dit profiel van torens is dus een van de beelden van Spanje die het verst de wereld rondreist, van hand tot hand, in miljoenen zakken. De volgende keer dat je wisselgeld krijgt in een café, kijk er goed naar: je hebt heel Santiago in je handpalm.

Hoe heten de twee torens?

Elk heeft zijn eigen naam en zijn eigen karakter. Die rechts van je is de Torre das Campás, die van de klokken, die de uren van de stad slaat; die links van je is de Torre da Carraca, zo genoemd naar een oude houten ratel die in de Goede Week klonk, wanneer de bronzen klokken zwegen. Van veraf een tweeling, maar elk met zijn eigen stem. Ze zijn ongeveer vijfenzeventig meter hoog: lange tijd waren ze het hoogste wat je in vele mijlen in de omtrek zag.

Ontdek Santiago de Compostela en luister in je eigen tempo

Praza do Obradoiro en de gevel van de kathedraal maakt deel uit van onze tour De Kathedraal en de vier pleinen.

Viavoy-app

Andere plekken in Santiago de Compostela

Rúa de San Pedro

CGAC, Galicisch Centrum voor Hedendaagse Kunst

Colexio de Fonseca

Klooster van San Domingos de Bonaval

Interieur van de kathedraal

Mirador del Obradoiro