Hallo! Ik ben Sanne, van Palma van altijd, een van die mensen die nog «ciutat» zeggen, gewoon «de stad», en die weten op welke hoek de zon op welk uur valt.
Overzicht
Vandaag laat ik je mijn stad zien zonder haast en zonder folders: het Palma dat rijk werd met het gezicht naar zee. We komen langs het Consolat de Mar, de Llotja, de wandelpromenade van het Born, het Gran Hotel en de Plaza Mayor, en we eindigen tussen gebroken keramiek en smeedijzer dat op planten lijkt, in het modernistische Palma van de banketbakkers en de juweliers.
Een reis door de tijd, maar te voet: van de gotiek die naar geld ruikt tot gevels die in de zon lijken te smelten. En nog iets: de Llotja, de kerk van Sant Nicolau en het Teatre Principal hebben hun eigen volledige audiogids, bij deze wandeling inbegrepen: bij aankomst tik je en ga je naar binnen.
Onze wandeling begint op de Passeig de Sagrera, met zicht op zee. We gaan beginnen.
Route
Je staat op de Passeig de Sagrera, met de zee bijna aan je voeten, de bomen van de boulevard aan de ene kant en het water dat erachter schittert. Het is geen gril om hier te beginnen: eeuwenlang leefde Palma met de rug naar het eiland en het gezicht naar dit water.
Kijk omhoog naar dat statige gebouw met open galerij, met vijf lage bogen die naar de zee uitkijken en een balustrade van goudkleurige steen.
Ga voor dit wonder staan en merk iets raars op: het lijkt een kerk, of bijna een kasteel, met zijn achthoekige torentjes op de hoeken, zijn kantelen en zijn doorbroken grote ramen. Nou nee. Dit is een beurs, een handelsbeurs, een markt waar contracten werden gesloten. Het is een tempel, ja, maar voor de handel.
We zijn in de Born, de elegantste boulevard van Palma. Voel de koele schaduw van de platanen, de stenen banken, de mensen die doelloos heen en weer lopen: dit is de salon van de stad, waar je komt om te kijken en gezien te worden. Maar onder je voeten ligt een geschiedenis die de manier waarop je ernaar kijkt zal veranderen.
Kijk eens naar deze hoek: honingkleurige steen, een balkon dat om de hoek buigt met een ijzeren hekwerk dat op kant lijkt, en zeer elegante grote ramen. Het is de Casal Solleric, een van de mooiste paleizen van de boulevard.
- 6
Het plein van Les Tortugues
Aan het eind van de boulevard staat een fontein met een obelisk die niet meer en niet minder op vier bronzen schildpadden rust. Daarom noemt iedereen het de Plaza de les Tortugues, ook al staat er op de kaart Joan Carles I.
- 7
De overstroming van 1403 en sa Riera
Hier moet ik je de tragedie vertellen. In de vroege ochtend van 14 oktober 1403, rond drie uur, stroomde sa Riera ineens over op een slapende stad. Het water verwoestte de huizen die in het rivierbed waren gebouwd en nam, zeggen de kronieken, wel vijfduizend levens mee.
- 8
Kerk van Sant Nicolau
Vlakbij, verscholen tussen de gebouwen, staat een kleine kerk met een achthoekige klokkentoren: Sant Nicolau, een van de oudste parochies van Palma, van middeleeuwse oorsprong. En het is geen toeval dat hij precies hier staat, in de koopliedenbuurt: de heilige Nicolaas is de patroon van de kooplieden.
Ga voor deze gevel staan en let op iets ongewoons: de steen golft. De balkons buigen, de openingen gaan open in zachte bogen, alles lijkt zacht, alsof het gebouw ademt. Welkom bij het modernisme van Palma. Dit is Can Casasayas, en hier verandert de stad van eeuw en van humeur.
- 10
La Pensió Menorquina, de tweeling
Aan de overkant van de straat staat een gebouw dat bijna identiek is aan Can Casasayas: de Pensió Menorquina. Het zijn tweelingen, en niet toevallig. Het bouwperceel was één geheel, werd in tweeën gedeeld, en daarom werden ze als een paar gebouwd.
- 11
Forn des Teatre
Hier, op het plein zelf, kun je deze gevel van golvend hout in groen, oker en rood niet missen: het is de voormalige Forn des Teatre, een van de meest gefotografeerde bakkerijen van Palma, modernistisch en met meer dan een eeuw leven.
Kijk omhoog en laat je verblinden. Deze gevel is een feest: gekleurd keramiek, bloemenguirlandes, beelden, alles bedacht om je met open mond achter te laten. Het is het Gran Hotel, een werk van de grote Catalaanse architect Lluís Domènech i Montaner, dezelfde van het Palau de la Música van Barcelona.
Kijk naar deze strengere gevel, met zuilen en een statige uitstraling: het is het Teatro Principal, het grote operatheater van Mallorca. Hier komt de stad al meer dan anderhalve eeuw om ontroerd te worden, en zijn geschiedenis kent een romanepisode die je geweldig zult vinden, want het mengt opera, vuur en bijgeloof.
- 14
La Rambla
Je bent op de Rambla van Palma, met haar torenhoge platanen en vooral haar bloemenkraampjes, die hier al generaties lang de boulevard parfumeren. Deze laan ligt ook op het oude bed van sa Riera; het was de andere arm waarlangs de stroom naar de zee afdaalde.
Je staat in een grote rechthoek van arcaden, met gevels die allemaal gelijk zijn, van een warm oker, en de cafés onder de bogen. Vandaag is de Plaza Mayor pure vriendelijke drukte: ambachtslieden, straatmuzikanten, mensen die in de zon zitten. Het is moeilijk te geloven wat hier eerder was, dus houd je vast.
- 16
Almacenes El Águila
Kijk naar die ijzeren balkons die als golven deinen, het gekleurde keramiek en de grote boog in het midden. Het zijn de Almacenes El Águila, uit 1908, een werk van Gaspar Bennàssar met Jaume Alenyà.
En hier komt de uitbarsting. Blijf staan en kijk naar deze gevel: het is een festival van gebroken keramiek, stukjes tegel en glas in duizend kleuren, als een wild mozaïek op elkaar geplakt, met bloemen, vlinders, plantaardige vormen die langs de muur omhoogklimmen. Het is Can Forteza Rey, het meest vrolijk gekke gebouw van Palma.
