Alicante was een haven voordat het een stad was, en hierlangs is van alles binnengekomen en vertrokken: wijn, amandelen, mensen die weggingen om elders hun brood te verdienen en mensen die aankwamen met niets dan de kleren die ze aanhadden. Het is het grote balkon van de inwoners van Alicante op de Middellandse Zee, en het ruikt er nog altijd naar zout, nat touw en bootdiesel.
De wijn die de stad beroemd maakte
Uit deze haven vertrok een product dat de naam van Alicante door half Europa droeg: de Fondillón, een zoete, belegen rode wijn die jarenlang op vat rijpt, gemaakt van overrijpe monastrelldruiven. Hij werd hiervandaan geëxporteerd toen bijna niemand op het continent de stad op een kaart kon aanwijzen.
Zijn prestige was zo groot dat hij wordt genoemd in Europese literatuur uit de 17e en 18e eeuw, en volgens de overlevering was het de lievelingswijn van Lodewijk XIV van Frankrijk, die er zelfs op zijn sterfbed nog om vroeg. Door de druifluis verdween hij bijna, en de laatste decennia is hij weer tot leven gebracht.
Samen met de wijn vertrokken amandelen, rozijnen, espartogras en zout uit de zoutpannen van de streek. Alicante was eeuwenlang een agrarische exporteconomie met een haven als enige belangrijke infrastructuur, en al het andere groeide daaromheen.
En de spoorlijn veranderde alles
In 1858 werd de spoorlijn Madrid-Alicante geopend, een van de grote technische werken van het Spanje van de 19e eeuw, en Isabella II kwam persoonlijk om dat te vieren. Daardoor werd deze haven de natuurlijke haven van Madrid, met alles wat daarbij hoort.
De groei in de 19e en 20e eeuw is daaruit te verklaren: het goederenverkeer, de uitbreiding van de stad, het slopen van de stadsmuren en de aanleg van de waterkant zijn rechtstreekse gevolgen van die verbinding.
Vandaag combineert de haven drie verschillende functies: het vrachtverkeer en de cruiseschepen, de jachthaven met de zeilrace rond de wereld, en de vrije tijd van de stad, met de wandelboulevard, de horeca en het voetgangersgebied dat de stad stukje bij beetje heeft teruggewonnen.
En ze draagt een harde herinnering. Op deze zelfde kades verdrongen zich in maart 1939 duizenden republikeinen die wachtten op een schip dat hen in ballingschap zou brengen, in een van de hardste episodes uit de geschiedenis van de stad.
Niet te missen
De Fondillón
Zoete, belegen rode wijn van monastrell die naar half Europa werd geëxporteerd. Hij ging bijna verloren door de druifluis.
Haven voordat het een stad was
Wijn, amandelen, rozijnen, espartogras en zout. Al het andere groeide rond deze infrastructuur.
De trein van 1858
De lijn Madrid-Alicante maakte er de natuurlijke haven van de hoofdstad van. Isabella II kwam haar openen.
Vertrekpunt naar Tabarca
Het enige bewoonde eiland van de Valenciaanse Gemeenschap, op een halfuur varen hiervandaan.
Hoe het past in je bezoek aan Alicante
De haven ligt naast de Explanada de España en wordt van de oude binnenstad gescheiden door de Plaza Puerta del Mar, die letterlijk de poort in de stadsmuur was die op het water uitkwam.
Je verkent haar te voet: er loopt een doorlopende wandelboulevard van de Explanada tot aan de jachthaven, met aan de ene kant de vertrouwde bootjes en de afgemeerde jachten en aan de andere kant de stad. Het is een vlakke, aangename wandeling op elk uur van de dag.
Hiervandaan vertrekken de boten naar Tabarca, het enige bewoonde eiland van de Valenciaanse Gemeenschap, op een halfuur varen. Het is de beste excursie van een halve dag die je vanuit het centrum van Alicante kunt maken.
Veelgestelde vragen
Wat vertrok er uit deze haven dat Alicante beroemd maakte?
Wijn, en wel een heel bijzondere: de Fondillón. Het is een zoete, belegen rode wijn, jarenlang gerijpt op vat, die van hieruit al naar half Europa werd geëxporteerd toen bijna niemand wist waar Alicante lag. Men zegt dat het de lievelingswijn was van Lodewijk XIV van Frankrijk, die er zelfs op zijn sterfbed om vroeg. Vanaf deze kades vertrokken de vaten richting het noorden, en met hen de naam van mijn land.
Waar komt de naam Alicante vandaan?
Van heel ver. De Carthagers van Hamilcar Barkas bouwden in dit gebied een versterkte plaats die ze Akra Leuká noemden, “de witte kaap”, naar de kleur van de berg. De Romeinen noemden haar Lucentum, wat sommigen vertalen als “de stad van het licht”, en de Arabieren Al-Laqant. Uit dat Laqant, van mond tot mond en van eeuw tot eeuw, ontstond het Alicante van nu. Drie verschillende volkeren en allemaal zagen ze hetzelfde: licht en witte rots boven de zee.
