Seville · Görülecek yerler

Santa Caridad Hastanesi

Hospital de la Santa Caridad

Duvara asılmış vaazlara benzeyen, mavi seramikten iki büyük panoyla taş ve çiniden bir cephe. Arkasında Sevilla'nın en etkileyici ve en rahatsız edici kilisesi durur: ziyaretçiye, barokun bütün gücüyle, öleceğini hatırlatmak için inşa edilmiş XVII. yüzyıldan bir yapı. Onu hayatında köklü bir dönüş yapan soylu Miguel de Mañara inşa ettirdi ve üç buçuk yüzyıl sonra hâlâ eskiden ne idiyse o olarak işler: aynı kardeşliğin yönettiği, kimsesiz yaşlılar için bir bakımevi.

Miguel de Mañara ve ölüleri gömen bir kardeşlik

Santa Caridad Kardeşliği, somut ve epey nankör bir görevle XV. yüzyıldan beri vardı: nehirde boğulanların ve idam edilenlerin cesetlerini toplamak ve onları gömmek. Bunu başka kimse yapmıyordu. Mañara 1662'de, dul kaldıktan sonra kardeşliğe girdiğinde onu yeniden kurdu, servetiyle donattı ve ona kimsesiz yoksullar için bir hastane ekledi.

Efsaneye göre kendi cenaze alayının sokaktan geçtiğini gördükten sonra hayatı değişti. Belgelenen daha yalındır: otuz dört yaşında karısını kaybeden ve hayatının geri kalanını hastalara adayan zengin ve dünyevi bir adam. Kilisenin girişinde okuyabileceğin mezar yazısını kendisi yazdı ve orada dünyada gelip geçmiş en kötü adamın kemiklerinin yattığını söyler.

Bina kısmen, X. Alfonso'nun nehrin kıyısına inşa ettirdiği ortaçağ tersaneleri Reales Atarazanas'ın üzerine kuruldu. O Gotik salonlar hemen yanında, sokak seviyesinin altında hâlâ durur ve Sevilla'nın ancak şimdi yeniden kazanılmakta olan gizli mekânlarından biridir.

İspan barokunun en sert programı

San Jorge Kilisesi, bir hikâyesi olan bir güzergâh olarak tasarlanmıştır. Girişte Juan de Valdés Leal'in iki tuvali vardır: taçları ve piskopos başlıklarını çiğnerken hayatın mumunu bir üflemede söndüren Ölüm'ün yer aldığı In ictu oculi ve tabutlarının içinde çürüyen bir piskopos ile bir şövalyenin yer aldığı Finis gloriae mundi. Anlatılana göre Murillo bu sonuncusu için, ona bakmak için insanın burnunu tıkaması gerektiğini söylemiş.

Ve sonra, sunağa doğru ilerledikçe ton tamamen değişir: Murillo'nun merhamet işleri üzerine büyük tuvalleri —kayadan su fışkırtan Musa ve Ekmeklerle Balıkların Çoğaltılması— devasa ve aydınlık hâlleriyle, tam ressamın yerleştirdiği yerde durmaya devam eder. Sıra bilinçlidir: önce ölüm, sonra tek çıkış yolu olarak merhamet.

Ana sunakta, Pedro Roldán'ın oyduğu İsa'nın Defni sahnesini taşıyan retablo fikri tamamlar. Bu topluluk, bütün olarak tasarlanmış bir barok ikonografik programın korunmuş en iyi örneği olarak anılmıştır ve nedeni basittir: hiç sökülmedi.

Kaçırılmayacaklar

In ictu oculi

Ölüm, taçları ve piskopos başlıklarını çiğneyerek hayatın mumunu söndürür. Valdés Leal, hiç incelik göstermeden.

Yerlerindeki Murillo'lar

Merhamet işleri üzerine iki devasa tuval, tam ressamın astığı yerde.

Mañara'nın mezar yazısı

Kendisi yazdı: burada dünyada gelip geçmiş en kötü adamın kemikleri yatar.

X. Alfonso'nun Atarazanas'ı

Hastanenin üzerine kurulduğu ortaçağ tersaneleri hemen yanında, sokağın altında hâlâ durur.

Sevilla ziyaretine nasıl uyar

El Arenal semtinde, calle Temprado'dadır; Torre del Oro'ya beş, Plaza de Toros de la Real Maestranza'ya üç dakika uzaklıktadır. Bu bölgenin kapalı mekân ziyaretidir ve merkezin en hafife alınanıdır: pek çok kişi içeride ne olduğunu bilmeden nehre giderken önünden geçer.

Valdés Leal ilgini çektiyse doğal tamamlayıcısı, onun tonozları boyadığı Santa Cruz'daki Hospital de los Venerables'tir. Aynı gün görülen iki barok hastane, Sevilla'nın XVII. yüzyılını herhangi bir müzeden daha iyi anlatır.

Kırk beş dakika hesapla. Ve kardeşliğin hâlâ faal olduğunu unutma: iç avlu, burada sürdürdükleri yaşlılar bakımevine açılır; bu yüzden kapalı bölümler vardır ve sesini alçaltmak yerinde olur. Bir müze değil, işleyen bir evdir.

Sık sorulan sorular

Mañara'nın Don Juan mitine ilham verdiği doğru mu?

Öyle anlatılır ve burada bunu neredeyse kesin kabul ederiz, ama tarih biraz hile yapar. Çapkın karakteri Mañara ünlenmeden önce zaten tiyatrolarda dolaşıyordu, yani ilk Don Juan o olamazdı. Ama efsanesi, birden tövbe eden zampara ve sefih soylu, öyle iyi oturuyordu ki insanlar ikisini tek bir kişide birleştirdi ve yüzyıllar sonra Zorrilla, “Tenorio”su için bu havadan beslendi. Gerçek bir günahkâr, kurgusal bir günahkâra yüzünü ödünç veriyor.

O kardeşlik bugün hâlâ var mı?

Evet, ve beni en çok duygulandıran da bu: Hermandad de la Santa Caridad kitaplarda kalmadı. Mañara'dan üç buçuk yüzyıldan fazla sonra hâlâ yaşıyor ve onun istediği şeyi yapmaya devam ediyor: kimsenin bakmadığı kişilere bakmak. Bugün burada, içeride, imkânı olmayan yaşlılar için bir huzurevi işletiyor. Yani ölüm üzerine o korkunç tabloların arkasında bugün hâlâ başka insanlara bakan insanlar var. Mañara'nın eseri bir müze değil: hâlâ işliyor.

Seville şehrini keşfet ve kendi temponda dinle

Yerel rehberlerle, kendi temponda ve çevrimdışı gez.

Viavoy uygulaması

Seville şehrinde başka yerler

Cinco Llagas Hastanesi

Venerables Hastanesi

Salvador Kilisesi

Magdalena Kilisesi

San Luis de los Franceses Kilisesi

Santa Ana Kilisesi