Beyaz mermerden, son derece ince yüz yirmi dört sütun ve ortada, su döken on iki aslanın taşıdığı bir havuz. Bütün dünyayı dolaşmış görüntüdür ve Nasrî sanatının en incelmiş anında, XIV. yüzyılın ikinci yarısında V. Muhammed döneminde inşa edilen Aslanlar Sarayı'nın kalbidir. Neredeyse kimsenin bakmadığı iki anahtarı vardır: sütunların ritmi ve zeminde olan şey.
Bir ezgi gibi yerleştirilmiş sütunlar
Yüz yirmi dört sütun düzenli aralıklarla dağıtılmamıştır. Galeri boyunca değişen bir ritmi izleyerek tek tek, ikişer ve üçer gruplanırlar; böylece yürürken perspektif sürekli açılıp kapanır. Bu bir kapris değildir: kompozisyondur ve bir dizenin ölçüsü gibi işler.
Bu ilke bütün sarayı dolaşır. Nasrîler katı matematiksel oranlarla —altın dikdörtgen her yerde karşına çıkar— ve sırayı tek bir bakışın çarpıcılığına tercih eden bir mekân anlayışıyla çalışırdı. Hiçbir şey tek bir noktadan bütünüyle görülmez.
Malzeme de yanıltır. Sütunlar Macael mermerindendir, ama sütun başlıkları, alçı işçiliği ve ahşap saçaklar uç noktaya kadar işlenmiş sıradan malzemelerdir. Alhambra malzemelerinin pahalılığıyla değil, üzerlerinde biriken muazzam emekle etkiler.
Aslanlar ve su
On iki aslan kısmen çözülmüş bir bilmecedir. Avludan daha eski oldukları, XI. yüzyıldan kalma başka bir yapıdan alınıp yeniden kullanıldıkları ileri sürülmüştür, ama en yeni araştırmalar onları XIV. yüzyılın kendisine tarihleme eğilimindedir. Belgelenmiş olan işlevleridir: karmaşık bir su sisteminin parçasıydılar ve bir geleneğe göre her saat başka bir aslandan su akarak bir su saati işlevi görüyorlardı.
Zemine bak. Çeşmenin ortasından, avluyu haç biçiminde kesen ve çevredeki dört salona doğru giden dört küçük kanal çıkar. Bu süsleme değildir: Kuran'da anlatılan cennetin dört ırmağının temsilidir ve bütün avluyu vaat edilen bahçenin bir imgesine dönüştürür.
Su buraya, dağlardan birkaç kilometre aşağı inen kraliyet arkından (Acequia Real) yer çekimiyle gelir. Alhambra'nın bütün su sistemi —çeşmeler, havuzlar, hamamlar, bostanlar— tek bir pompa olmadan, yalnızca eğimle çalışır. Yapı topluluğunun en etkileyici mühendislik eseridir ve en az söz edilenidir.
Kaçırılmayacaklar
Sütunların ritmi
Tek tek, ikişer ve üçer; yürürken perspektifi açıp kapatan bir ahenkle.
Cennetin dört ırmağı
Çeşmeden haç biçiminde çıkan küçük kanallar, Kuran'daki vaat edilen bahçeyi temsil eder.
Bütün su yer çekimiyle
Tek bir pompa olmadan: kraliyet arkı dağlardan iner ve çeşmeleri, hamamları ve bostanları besler.
Sıradan malzemeler, sonsuz emek
Alçı, ahşap ve çini. Alhambra pahalılığıyla değil, biriken saatlerle etkiler.
Granada ziyaretine nasıl uyar
Nasrî Sarayları güzergâhının sondan bir önceki bölümüdür; Mersin Avlusu ile Elçiler Salonu'ndan sonra, İki Kız Kardeş Salonu'ndan ve bahçelere çıkıştan öncedir. Güzergâhın tek yönünü izleyerek Mexuar'dan gelinir.
Avlunun çevresinde bütünü tamamlayan dört salon vardır: mukarnas kubbesi ve soyluların katliamı efsanesiyle Abencerrajes Salonu; tavanında İslam sanatında alışılmadık olan, deri üzerine figürlü resimleriyle Krallar Salonu; korunmuş en karmaşık mukarnas kubbesiyle İki Kız Kardeş Salonu; ve avluya girilen, özgün tonozu 1590'daki patlamada yok olan Sala de los Mocárabes.
Pratik bir not: burası bütün Alhambra'da kalabalığın en yoğun olduğu noktadır ve günün orta saat dilimlerinde durmak zordur. Saat seçebiliyorsan, sabahın ilk ve öğleden sonranın son saat dilimi deneyimi tamamen değiştirir.
Sık sorulan sorular
Bu avlu ne zamandan?
V. Muhammed'in saltanatından, XIV. yüzyılın ikinci yarısından: Nasrî sanatının en yüksek anı, artık her şeye hâkim oldukları ve bu ince işçiliği göze alabildikleri zaman. Hanedanın başlangıcından değil, olgunluk döneminden; krallığın küçük ama çok zengin olduğu ve her şeyini güzelliğe döktüğü zamandan. En iyisini, tam da çok daha fazlasının olmayacağını sezdikleri sırada yaptılar.
Aslanlar nereden çıktı?
Burada güzel bir gizem var. Bazı araştırmacılar on iki aslanın avludan daha eski olduğuna, XI. yüzyılda zaten var olduklarına ve Nasrîlerin onları yeniden kullandığına inanıyor; hatta bazıları onların o zamanki Granada'nın güçlü bir Yahudi vezirinin sarayını süslediğini öne sürüyor. Kesin değil, ama bu fikir hoşuma gidiyor: burada son bulmadan önce belki birden fazla krallığın gelip geçtiğini görmüş taş aslanlar.
Avlu hep çıplak mermer miydi?
Belki de değildi. Kazılar, orta kısmın çukurda olduğunu ve mersin ile alçak portakal ağaçlarıyla dikili olduğunu gösteriyor; öyle ki yürürken neredeyse ağaçların tepeleri hizasında, yeşilliğin ve kokunun arasında giderdin. Bugün bu kadar beyaz ve açık gördüğün yer belki de çukurda küçük bir bahçeydi. Bu arada çeşme birkaç yıl önce restore edildi ve olması gerektiği gibi yeniden akmaya başladı.
