Geniş ve güneşli bir meydan; çatıların üzerinden Alhambra görünür, teraslar ikindiden itibaren dolmaya başlar ve havada kızartma kokusu vardır. Burası Realejo'nun, Granada'nın eski Yahudi mahallesinin kalbidir ve 1497'de, Katolik Hükümdarlar'ın varisi olup birkaç ay sonra ölen Prens Juan'ın düğününü kutlamak için açıldı. Bir köşesinde Cristo de los Favores durur; bütün şehir yılda bir kez, öğleden sonra tam saat üçte onun önünde diz çöker.
Kötü biten bir düğün için açılmış bir meydan
Aragon ve Kastilya Prensi Juan, Katolik Hükümdarlar'ın tek erkek çocuğuydu ve Kastilya ile Aragon taçlarını tek bir kişide birleştirecek olan varisti. 1497'de Burgos'ta Avusturyalı Margarita ile evlendi ve kutlamalar bütün krallıklara yayıldı: bu düzlük de şenlikler için burada açıldı.
Aynı yıl, on dokuz yaşında, Salamanca'da öldü. Ölümü bütün veraset planını alt üst etti: taç sonunda Yakışıklı Felipe ile evli olan kız kardeşi Juana'ya geçti ve Avusturya hanedanı İspanya'ya oradan geldi. İspanyol Habsburgların sonraki bütün tarihi o ölümle başlar.
Meydan adını korudu. Granada'nın Yahudi mahallesi olan Realejo'dadır —Garnata al-Yahud, “Yahudilerin Granada'sı”—; Nasrî döneminde önemli bir İbrani topluluğu barındıran bu mahallenin nüfusu 1492'den sonra tamamen değişti.
Cristo de los Favores
Meydanın bir ucunda, bir kaidenin üzerinde, Cristo de los Favores olarak bilinen XVII. yüzyıldan kalma bir çarmıh heykeli vardır. Buradaki bağlılık çok somuttur: her Kutsal Cuma öğleden sonra tam saat üçte —geleneğin İsa'nın ölümünü yerleştirdiği saatte— meydan dolar ve insanlar üç dilek dilemek için diz çöker.
Tören birkaç dakika sürer ve onu gösterişli biçimde düzenleyen bir kardeşlik yoktur: alışkanlıkla ayakta kalan halktan bir buluşmadır, bir mahalle meydanında sessizce bekleyen binlerce insan. Granada takviminin en etkileyici sahnelerinden biridir ve dışarıdan gelenlerin çok azı onu bilir.
Yılın geri kalanında Cristo teraslar arasında gözden kaçar. Onu aramaya ve burada yılda bir kez ne olduğunu bilmeye değer, çünkü meydanı algılayışını tamamen değiştirir.
Kaçırılmayacaklar
Cristo de los Favores
Her Kutsal Cuma tam saat üçte bütün meydan üç dilek dilemek için diz çöker.
Varisin düğünü
1497'de, aynı yıl on dokuz yaşında ölen Prens Juan'ın şenlikleri için açıldı.
Garnata al-Yahud
Realejo, Granada'nın Yahudi mahallesiydi ve Nasrî döneminde önemli bir topluluğa ev sahipliği yapıyordu.
Tapas hâlâ ücretsiz
Granada, tapasın içkiyle birlikte geldiği son şehirlerden biridir ve burada ciddiyetle uygulanır.
Granada ziyaretine nasıl uyar
Realejo, Granada'da tapas denince akla ilk gelen mahalledir ve bu meydan onun merkezidir. Granada'da tapas içkiyle birlikte hâlâ ücretsizdir —bunun genel olarak sürdüğü son İspanyol şehirlerinden biridir—, burada da ciddiyetle uygulanır.
Mahalle ayrıca Yahudi Granada'nın izini ve birkaç dikkate değer yapıyı korur: kubbesi (qubba) korunmuş XIII. yüzyıldan kalma bir Nasrî sarayı olan Cuarto Real de Santo Domingo; heykelli cephesiyle Casa de los Tiros; ve cármenes denen bahçeli evleriyle calle Molinos.
Buradan Realejo üzerinden yaklaşık yirmi dakikada Alhambra'ya çıkılır ya da on dakikada Puerta de las Granadas'a ve Cuesta de Gomérez'e varılır. Alana yaklaşmanın en az bilinen ve en keyifli yoludur; gölgeli ve otobüssüz.
Sık sorulan sorular
Şu prens Juan kimdi?
Her şeyin varisi. Aragonlu ve Kastilyalı Juan, Katolik Hükümdarlar'ın tek erkek çocuğuydu; Kastilya ve Aragon taçlarını tek bir kişide birleştirecek olan prens. Burgos'ta Avusturyalı Margarita ile evlendi ve anlatılana göre birbirlerini o kadar seviyorlardı ki hekimler onun sağlığı için endişeleniyordu. Daha on dokuz yaşındayken, aynı sonbahar, Salamanca'da öldü. Ölümü her şeyi değiştirdi: taç sonunda kız kardeşi Deli Juana'ya ve onunla birlikte Habsburg hanedanına geçti. O umuttan bize yalnızca bu meydanın adı kaldı.
Peki köşedeki o İsa?
Ayrıntı saatte saklı: belirlenen buluşma tam öğleden sonra saat üçtedir, geleneğin İsa'nın ölümünü yerleştirdiği saat. Onu ünlü yapan da o kesin andır. Heykelin kendisi eskidir, XVII. yüzyılın sonlarından; o saatin dışında onu neredeyse kendine ayırırsın, sessizlik içinde, arkasından Alhambra görünürken. Biz Granadalılara, inançlı olsun olmasın, bu İsa içimizde bir şeye dokunur.
