Surların dışındadır ve ilk değişen şey renktir: burada taş artık surun gri graniti değil, sıcak bir kumtaşı olan piedra caleña'dır; ikindi güneşinde, sanki içinde ışık saklıyormuş gibi tutuşur. Ávila Romanesk mimarisinin mücevheridir; 1130 civarında başlanmış ve neredeyse iki yüzyıl boyunca üzerinde çalışılmıştır; batı portali de İspanyol Romanesk heykelinin doruklarından biridir.
Portal ve kenotaf
Bir revakla korunan batı portalinin söve sütunlarında, kalitesiyle şaşırtan bir havariler topluluğu vardır: gövdelerini hafifçe döndüren, el kol hareketleri yapan ve birbirlerine bakan figürler; özenle işlenmiş kumaş kıvrımları ve her birine özgü yüz ifadeleri. Bu, heykelin serbestleşmeye başladığı andaki Romanesk sanattır.
İçerideki en önemli eser, Gotik bir baldaken altındaki üç şehidin kenotafıdır. Şehitliği sırayla, sahne sahne anlatan kabartmalarla bezeli, boyalı taştan anıtsal bir mezardır; XII. yüzyılda pek rastlanmayan bir anlatım gücüne sahiptir.
Bina neredeyse iki yüz yıl boyunca yükseldi; bu yüzden kilisenin giriş ucuna doğru ilerledikçe Romanesk üsluptan Gotik üsluba geçiş okunur: tamamen Romanesk bir apsis bölümü, artık sivri kemerli nefler ve en geç yapılan kısımda kaburgalı tonozlar.
Şehitlik, efsane ve kripta
Gelenek, 306 yılında, Roma zulümleri sırasında üç kardeşin —Vicente, Sabina ve Cristeta— tanrılara kurban sunmayı reddettikleri için şehit edilişini buraya yerleştirir. Bazilika yüzyıllar sonra, zaten bir ibadet yeri olan bu alanın üzerine inşa edildi.
Bu hikâyeye, doğrudan kenotafın üzerine oyulmuş bir efsane eklendi: şehitlikle alay eden bir Yahudi, kayadan çıkan bir yılanın saldırısına uğradı, pişman oldu, din değiştirdi ve tapınağın masraflarını üstlendi. Son derece açık bir Orta Çağ din yayma motifidir ve öyle okunmalıdır.
Kilisenin altında, Virgen de la Soterraña'ya saygı gösterilen kripta yer alır. Aşağı inmek ziyaretin bir parçasıdır ve ölçeği tamamen değiştirir: yukarıdaki yüksek ve aydınlık mekândan, tepenin kayasının açıkta durduğu alçak, karanlık ve sıkışık bir alana geçilir.
Kaçırılmayacaklar
Başka bir taş, başka bir renk
Surun gri graniti yerine caleña kumtaşı. Alçak ışıkta tutuşur ve bu karşıtlık buraya gelmenin nedenidir.
Şehitlerin kenotafı
Gotik bir baldaken altında, şehitliği sahne sahne anlatan anıtsal bir mezar. İspanyol Romanesk sanatının doruğu.
Oyulmuş bir efsane
Yahudi ile yılanın efsanesi doğrudan kenotafın üzerine işlenmiştir: son derece açık bir Orta Çağ din yayma örneği.
Soterraña kriptası
Aşağı inmek ölçeği tamamen değiştirir: yüksek ve aydınlık bir mekândan, tepenin kayasının açıkta durduğu alçak bir alana.
Ávila gezine nasıl uyar
Surun hemen dışında, Puerta de San Vicente'nin yanındadır; surlu alandan çıkınca katedrale beş dakika uzaklıktadır. Surla birlikte, surların dışındaki kiliseleri de kapsayan 1985 tarihli Dünya Mirası ilanının bir parçasıdır.
Surlu alanın dışındaki bu Romanesk kiliseler topluluğu —San Pedro, San Andrés, San Segundo— pek çok ziyaretçinin surların içinde kaldığı için kaçırdığı şeydir. Onları görmek, Ávila'nın surlu alanı kadar varoşlarıyla da bir şehir olduğunu anlamaktır.
Kriptayla birlikte yarım saat ayır. Ve akşamüstünün son saatlerinde git: alçak ışıkta caleña kumtaşı, içerideki granitin yapamadığı bir şey yapar ve bu karşıtlık surlu alandan çıkmak için en iyi gerekçedir.
Sık sorulan sorular
Efsanedeki o Yahudi'ye ne oldu?
Gelenek hikâyeyi çok güzel bir şekilde tamamlar. Anlatılana göre, artık din değiştirmiş ve pişman olmuş hâlde, yalnızca kilisenin parasını ödemekle kalmadı: kilisenin altına kriptayı kazdırdı ve oraya bir Meryem Ana tasviri koydu. Ve öldüğünde onu girişin yanına gömmelerini istedi; böylece oradan geçen herkes mezarına basacak, o da alaycılığının kefaretini ölümünden sonra bile ödemeyi sürdürecekti. Gerçek ya da masal, kapıdan geçerken aklına takılıp kalan efsanelerden biridir.
Meryem Ana neden “de la Soterraña” diye anılıyor?
Yavaşça dinlersen adı sana neredeyse her şeyi söyler: soterraña, gömülü, yer altında anlamına gelen “soterrado” kelimesinden gelir. Bu adı, yukarıdaki sunakta değil, aşağıda, kriptada, bazilikanın tam derinliklerinde saygı gördüğü için alır. Ávila'nın en sevilen koruyucu azizelerinden biridir ve onu görmek için kilisenin altındaki o serin alacakaranlığa inmenin, kökene, gizli ve eski olana dönmek gibi bir yanı vardır. Buradaki en derin şeyler, kelimenin tam anlamıyla, aşağıdadır.
