Santiago de Compostela · Co zobaczyć

Porta do Camiño

Tutaj zaczynało się Santiago dla każdego, kto przychodził pieszo. Była to najważniejsza z siedmiu bram średniowiecznych murów i pierwsza, przez którą wchodzili pielgrzymi z Camino Francés, najbardziej uczęszczanej odnogi Drogi św. Jakuba (Camino de Santiago) w całym chrześcijaństwie. Fizyczny łuk już nie istnieje – zburzono go w XIX wieku – ale to miejsce wciąż działa jak próg: jeszcze dziś schodzą tędy wędrowcy, którzy są w drodze od tygodni.

Dlaczego miasto pielgrzymów potrzebowało murów

Odpowiedzią jest data: 997. W tym roku wódz Almanzor spustoszył Santiago podczas wyprawy wojennej. Oszczędził grób apostoła, ale wywiózł dzwony katedry do Córdoby na plecach chrześcijańskich jeńców, żeby zawiesić je w wielkim meczecie jako trofeum.

To upokorzenie skłoniło miasto do otoczenia się murami, a obwarowania wzniesione później miały siedem bram, każdą zwróconą ku jednej z dróg dojazdowych. Ta, brama Camino, była główną pod względem natężenia ruchu i skupiała całe zaplecze do przyjmowania pielgrzymów.

Mury zburzono w XIX wieku, kiedy miasto się rozrosło, a ten kamienny pas z ochrony zmienił się w przeszkodę. Z siedmiu bram nie przetrwała ani jedna, i tylko nazwy miejscowe – Porta do Camiño, Porta Faxeira, Porta da Pena – wskazują, gdzie stały.

Próg, który wciąż działa

Wyobraź sobie gwar, jaki panował tu przed wiekami: gospodarzy zajazdów walczących o nowo przybyłych, wymieniających pieniądze, sprzedawców muszli i świec, żebraków, pisarzy. Cała gospodarka miasta była zorganizowana wokół strumienia pielgrzymów, a to było miejsce, przez które ten strumień wpływał.

Jeden fakt pokazuje, co znaczy to miejsce: w 1987 roku właśnie tutaj ustawiono pierwszy znak uznający Drogę św. Jakuba za pierwszy Europejski Szlak Kulturowy – deklaracja Rady Europy, która dała początek współczesnemu odrodzeniu szlaku.

A najważniejsze jest to, że funkcja się nie zmieniła. Wciąż tędy wchodzi pieszo większość pielgrzymów z całego świata, a o pewnych porach dnia widać schodzących tu ludzi z plecakami i kijami, którzy od tygodni idą z Roncesvalles, z León albo zza Pirenejów.

Nie do przegapienia

Brama już nie istnieje

Łuk zburzono w XIX wieku razem z murami. Zostały tylko nazwa miejsca i funkcja.

Almanzor, 997

Spustoszył miasto i wywiózł dzwony do Córdoby na plecach jeńców. Dlatego Santiago otoczyło się murami.

Znak z 1987 roku

Tutaj ustawiono pierwszy słupek ogłaszający Drogę św. Jakuba pierwszym Europejskim Szlakiem Kulturowym.

Wciąż jest wejściem

Tędy wchodzi pieszo większość pielgrzymów z całego świata. Funkcja nie zmieniła się od tysiąca lat.

Jak wpisuje się w twoje zwiedzanie Santiago

Leży na wschodnim skraju starego miasta, dziesięć minut pieszo od Obradoiro. Stąd zaczyna się Rúa de San Pedro, czyli ostatnie metry Camino Francés przed wejściem na stare miasto.

W tej samej okolicy są klasztor San Domingos de Bonaval z Museo do Pobo Galego, CGAC i park Bonaval, więc ta część miasta wystarczy na długie pół przedpołudnia i jest najmniej zatłoczona na całym starym mieście.

Dobra pora to wczesne popołudnie, kiedy docierają ci, którzy wyruszyli wcześnie na ostatni etap. Patrzenie, jak pielgrzymi wchodzą tam, gdzie wchodzą od tysiąca lat, to bez przesady jedna z rzeczy, które najlepiej zapamiętuje się z podróży do Santiago.

Najczęstsze pytania

Dlaczego miasto pielgrzymów miało mury?

Ze strachu, i to słusznego. W 997 roku muzułmański wódz Almanzor spustoszył Santiago; oszczędził grób apostoła, ale wywiózł dzwony katedry aż do Córdoby na plecach chrześcijańskich jeńców, by zawiesić je w wielkim meczecie. To upokorzenie skłoniło miasto do otoczenia się murami. I był rewanż: w 1236 roku, po odbiciu Córdoby, Ferdynand III kazał, by to muzułmańscy jeńcy odnieśli te same dzwony do Santiago. Poetycka sprawiedliwość.

Dlaczego muszla jest symbolem Camino?

Bo była dowodem, że dotarło się aż na koniec świata. Pielgrzymi, po uściśnięciu apostoła, szli dalej, na wybrzeże Galicji, aż do Finisterre, gdzie według starożytnych kończyła się ziemia, i tam zbierali z plaży muszlę przegrzebka. Ta muszla dowodziła, że podróż została ukończona, a przy okazji służyła za miseczkę do picia albo proszenia o jałmużnę w drodze powrotnej. Z czasem przyszywano ją do płaszcza i kapelusza, i stała się odznaką, którą nosisz do dziś, jeśli idziesz Camino.

Czy istniał przewodnik po Camino?

Jeszcze jak, i to jeden z pierwszych na świecie. Około 1140 roku powstał Kodeks Kalikstyński, księga, której ostatnia część była ni mniej, ni więcej, tylko praktycznym przewodnikiem dla pielgrzyma: którymi drogami iść, gdzie była dobra woda, komu ufać, a komu nie, jacy byli ludzie w każdej krainie. Słowem, pradziadek przewodników turystycznych. Przechowuje się go w archiwum katedry, a w 2011 roku napędził wszystkim ogromnego stracha, kiedy go ukradziono; na szczęście odnalazł się w następnym roku.

Odkryj Santiago de Compostela i słuchaj we własnym tempie

Zwiedzaj z lokalnymi przewodnikami, we własnym tempie i offline.

Aplikacja Viavoy

Inne miejsca w Santiago de Compostela

Praza do Obradoiro i fasada katedry

Rúa de San Pedro

CGAC, Centro Galego de Arte Contemporánea

Colexio de Fonseca

Klasztor San Domingos de Bonaval

Wnętrze katedry