Stoi poza murami, na zboczu monte da Almáciga, gdzie kamienne miasto wychyla się ku zieleni. Według tradycji założył go św. Dominik Guzmán w XIII wieku, a w XVII wieku został przebudowany. Od 1977 roku nie mieszkają tu zakonnicy, lecz Museo do Pobo Galego, a klasztor kryje dwie rzeczy, które same w sobie są warte wspinaczki: niemożliwe schody i panteon, w którym spoczywa Rosalía de Castro.
Potrójne schody ślimakowe
To najczęściej fotografowany widok budynku i jedno z najbardziej zdumiewających dzieł barokowej inżynierii w Hiszpanii. Trzy niezależne schody ślimakowe, wpasowane w ten sam cylindryczny szyb, pną się spiralnie w górę, nigdy się nie krzyżując i nie stykając się w żadnym punkcie.
Każde zaczynają się w innym miejscu i wychodzą na inne piętro budynku, tak że trzy osoby mogą wchodzić jednocześnie, nie widząc się i nie spotykając. Pierwotna logika była funkcjonalna – rozdzielić ruch wewnątrz klasztoru – ale wynik to czysta wirtuozeria.
Ich autorem jest Domingo de Andrade, urodzony około 1639 roku, mistrz budowy katedry i twórca także Berengueli, wieży zegarowej. Andrade był równie dobrym matematykiem, co artystą: napisał nawet traktat o geometrii stosowanej w budownictwie, a te schody są jego praktycznym dowodem.
Panteon i muzeum całego kraju
W jednej z kaplic klasztoru mieści się Panteón de Galegos Ilustres, a jego centralnym punktem jest grób poetki Rosalía de Castro, matki literatury galicyjskiej. Zmarła w Padrón w 1885 roku, a sześć lat później cały kraj zmobilizował się, żeby przenieść tu jej szczątki w niemal państwowym pogrzebie; panteon powstał właśnie po to, by ją przyjąć.
Razem z nią leżą Castelao, którego szczątki nie mogły wrócić z wygnania w Buenos Aires aż do 1984 roku – lekarz, rysownik i ojciec politycznego galeguismo (galicyjskiego ruchu narodowego) – a także rzeźbiarz Asorey i kartograf Domingo Fontán. W praktyce to narodowy panteon Galicji.
Resztę budynku zajmuje Museo do Pobo Galego, z narzędziami rolniczymi, łodziami, krosnami, ceramiką i dudami, które pokazują, jak żyło się w tym kraju jeszcze przedwczoraj. To muzeum etnograficzne najwyższej klasy i jedno z najuczciwszych w Hiszpanii.
Nie do przegapienia
Trzy schody, które się nie stykają
Trzy niezależne spirale w tym samym szybie, każda z własnym początkiem i własnym celem. Nikt się z nikim nie mija.
Andrade, matematyk
Autor napisał traktat o geometrii stosowanej w budownictwie. Te schody są jego praktycznym dowodem.
Panteon Galicji
Rosalía de Castro, Castelao, Asorey i Domingo Fontán. Powstał w 1891 roku, żeby przyjąć szczątki poetki.
Park Bonaval
Dawny cmentarz i ogród warzywny klasztoru, odnowione przez Álvara Sizę, z grobami wkomponowanymi w projekt.
Jak wpisuje się w twoje zwiedzanie Santiago
Leży dziesięć minut od starego miasta, pod górę od Porta do Camiño, w okolicy, gdzie turystów jest bardzo mało. Tuż obok stoi CGAC Álvara Sizy, a między nimi rozciąga się park Bonaval.
Park zajmuje dawny cmentarz i ogród warzywny klasztoru i jest jednym z najbardziej niezwykłych miejsc w mieście: kamienne tarasy, dęby, stare groby wkomponowane w projekt i widoki na dachy. Odnowił go sam Siza razem z Isabel Aguirre.
Licz półtorej godziny na muzeum, panteon i schody. I nie spiesz się, bo połączenie z CGAC i parkiem to najlepsze pół przedpołudnia w Santiago z dala od osi katedry.
Najczęstsze pytania
Kim był Domingo de Andrade?
Geniuszem galicyjskiego baroku, urodzonym około 1639 roku. Był mistrzem budowy katedry i to jego dziełem jest też Berenguela, wieża zegarowa, którą słyszysz, jak wybija godziny nad Obradoiro. Najbardziej fascynuje mnie to, że był równie dobrym matematykiem, co artystą: napisał nawet cały traktat o zaletach i szlachetności architektury, rzecz niezwykle rzadką u kamieniarza jego czasów. Człowiek, który myślał kamień tak samo, jak go rzeźbił.
Dlaczego pochowano tu Rosalíę de Castro?
Bo Galicja postanowiła uczynić z niej swój symbol. Zmarła w Padrón w 1885 roku, a sześć lat później, w 1891 roku, cały kraj się zmobilizował, by sprowadzić jej szczątki do Santiago na niemal państwowy pogrzeb; ten panteon powstał właśnie po to, by ją przyjąć. Swoimi „Cantares Gallegos”, napisanymi po galicyjsku, kiedy prawie nikt się na to nie odważał, rozpaliła Rexurdimento, odrodzenie naszego języka i naszej kultury. Dlatego dla wielu z nas przyjście tutaj jest jak odwiedziny u matki.
A Castelao, jak się tu znalazł?
Z Castelao historia jest jeszcze bardziej wzruszająca. Był lekarzem, rysownikiem i wielkim ojcem galicyjskiego ruchu politycznego; napisał „Sempre en Galiza”, niemal biblię galicyjskich nacjonalistów. Zmarł na wygnaniu w Buenos Aires w 1950 roku, uciekając przed dyktaturą, a jego szczątki mogły wrócić do domu dopiero w 1984 roku, już w demokracji. Ten powrót był dla kraju wielkim dniem. To, że spoczywa tu, obok niej, ma w sobie wiele z pojednania.
