Salamanca · Co zobaczyć

Verraco na Moście Rzymskim

Verraco del Puente Romano

Na początku rzymskiego mostu stoi mocno zerodowana granitowa rzeźba przedstawiająca czworonożne zwierzę, która jest bez porównania najstarszą rzeczą, jakiej można dotknąć w Salamance. To verraco, przedrzymska rzeźba Wettonów, celtyckiego ludu, który zajmował te ziemie przed przybyciem Rzymian. Stoi tu od ponad dwóch tysięcy lat.

Czym jest verraco

Verracos to granitowe rzeźby zwierząt wykonywane przez Wettonów między IV a I wiekiem p.n.e., rozsiane po zachodniej części Mesety, zwłaszcza w prowincjach Ávila, Salamanka i Zamora. Są ich setki, a najsłynniejsze to Byki z Guisando.

Przedstawiają byki lub świnie, choć erozja w wielu przypadkach utrudnia ich rozróżnienie, a ich funkcja jest przedmiotem sporów. Najpowszechniej przyjmowane hipotezy wskazują na znaczniki terenów pasterskich, pomniki nagrobne albo przedmioty kultu związane z ochroną bydła. Prawdopodobnie pełniły kilka funkcji naraz.

Pewne jest natomiast, że były ważne: rzeźbienie w granicie narzędziami z epoki żelaza wymagało sporego wysiłku, a te rzeźby nie są małe. Żadne społeczeństwo nie poświęca takiej pracy czemuś drugorzędnemu.

Byk z „Lazarillo de Tormes”

Ten verraco odgrywa też rolę w literaturze hiszpańskiej. W „Lazarillo de Tormes”, anonimowej powieści wydanej w 1554 roku, która zapoczątkowała gatunek łotrzykowski, pierwsza życiowa lekcja bohatera rozgrywa się dokładnie tutaj.

Ślepiec, któremu służy Lázaro, każe mu przyłożyć ucho do kamiennego byka, żeby usłyszał w środku wielki hałas, a kiedy chłopiec to robi, uderza jego głową o rzeźbę. Cios przychodzi razem ze zdaniem, które streszcza całą powieść: że chłopiec na posługach u ślepca musi wiedzieć odrobinę więcej niż diabeł.

Ta scena uczyniła z verraco miejsce literackie i do dziś są tacy, którzy przykładają ucho do kamienia. To jedna z tych rzadkich okazji, kiedy archeologiczny obiekt sprzed dwóch tysięcy lat i powieść z XVI wieku dzielą dokładnie to samo miejsce.

Nie do przegapienia

Sprzed czasów rzymskich

Wyrzeźbili go Wettonowie między IV a I wiekiem p.n.e. To najstarsza rzecz, jakiej można dotknąć w mieście.

Nikt nie wie, do czego służyły

Znaczniki terenów pasterskich, pomniki nagrobne albo przedmioty kultu. Prawdopodobnie kilka rzeczy naraz.

Tu zaczyna się „Lazarillo de Tormes”

Ślepiec uderza głową chłopca o ten kamień w pierwszej lekcji założycielskiej powieści łotrzykowskiej.

Erozja jest częścią rzeźby

Dwa tysiąclecia na wietrze i deszczu zaokrągliły rzeźbę tak, że trudno rozpoznać zwierzę.

Jak to miejsce wpisuje się w twoje zwiedzanie Salamanki

Stoi na początku rzymskiego mostu, na końcu od strony miasta, więc przechodzisz obok niego, schodząc ze starego miasta. To pięciominutowy przystanek w drodze w dół do rzeki.

Trasa, która ma sens, schodzi od katedr wzdłuż murów i przez Huerto de Calixto y Melibea, mija Casa Lis, dochodzi tutaj i przechodzi przez most na drugi brzeg, skąd widać miasto.

Stoi pod gołym niebem, jest bezpłatny i można go oglądać o każdej porze. Warto zatrzymać się nad erozją: dwa tysiąclecia na wietrze i deszczu zaokrągliły rzeźbę do tego stopnia, że rozpoznanie zwierzęcia wymaga pewnej dobrej woli, a to zużycie jest częścią tego, po co się tu przychodzi.

Najczęstsze pytania

Kto napisał „Lazarilla”?

To jedna z wielkich zagadek naszej literatury: nikt nie wie. Wydano go w 1554 roku bez nazwiska autora, i nie bez powodu, bo książka drwiła z księży, ze szlachty i z całego społeczeństwa. Tak źle ją przyjęto, że inkwizycja jej zakazała i trzeba było wydać ją ponownie okrojoną, z całymi ocenzurowanymi fragmentami. A mimo to stała się pierwszą powieścią łotrzykowską, tą, która otworzyła drogę wszystkim innym. Wszystko zaczyna się tutaj, od chłopca i tego kamiennego byka.

Odkryj Salamanca i słuchaj we własnym tempie

Zwiedzaj z lokalnymi przewodnikami, we własnym tempie i offline.

Aplikacja Viavoy

Inne miejsca w Salamanca

Casa de las Conchas

Casa de las Muertes

Casa Lis

Nowa Katedra w Salamance

Stara Katedra w Salamance

Kolegium Calatrava