Salamanca · Wat te zien

Verraco van de Romeinse brug

Verraco del Puente Romano

Aan het begin van de Romeinse brug staat een sterk verweerd granieten beeld van een viervoetig dier, en het is met afstand het oudste wat je in Salamanca kunt aanraken. Het is een verraco, een pre-Romeins beeldhouwwerk van de Vettonen, het Keltische volk dat deze streek bewoonde voordat Rome kwam. Het staat hier al meer dan tweeduizend jaar.

Wat een verraco is

Verracos zijn granieten dierfiguren die de Vettonen tussen de 4e en de 1e eeuw v.Chr. uithakten, verspreid over het westen van de hoogvlakte, vooral in de provincies Ávila, Salamanca en Zamora. Er zijn er honderden, en de bekendste zijn de Stieren van Guisando.

Ze stellen stieren of varkens voor, al maakt de erosie het in veel gevallen moeilijk ze uit elkaar te houden, en over hun functie wordt gediscussieerd. De meest aanvaarde hypothesen wijzen op markeringen van weidegebied, grafmonumenten of cultusvoorwerpen die met de bescherming van het vee te maken hadden. Waarschijnlijk vervulden ze meerdere functies tegelijk.

Wat wel duidelijk is: ze waren belangrijk. Graniet bewerken met gereedschap uit de ijzertijd vergde een aanzienlijke inspanning, en deze stukken zijn niet klein. Geen enkele samenleving besteedt zoveel werk aan iets bijkomstigs.

De stier uit de Lazarillo

Deze verraco speelt bovendien een rol in de Spaanse literatuur. In de “Lazarillo de Tormes”, de anonieme roman uit 1554 waarmee de schelmenroman begint, krijgt de hoofdpersoon zijn eerste levensles precies hier.

De blinde bij wie Lázaro in dienst is, vraagt hem zijn oor tegen de stenen stier te leggen om binnenin een groot lawaai te horen, en als de jongen dat doet, slaat hij zijn hoofd tegen het beeld. De klap gaat vergezeld van een zin die de hele roman samenvat: dat de knecht van een blinde een tikje meer moet weten dan de duivel.

Die scène maakte van de verraco een literaire plek, en nog altijd zijn er mensen die hun oor tegen de steen leggen. Het is een van die zeldzame gevallen waarin een archeologisch voorwerp van tweeduizend jaar en een roman uit de 16e eeuw precies dezelfde plek delen.

Niet te missen

Ouder dan Rome

De Vettonen hakten hem uit tussen de 4e en de 1e eeuw v.Chr. Het is het oudste wat je in de stad kunt aanraken.

Niemand weet waarvoor ze dienden

Markeringen van weidegebied, grafmonumenten of cultusvoorwerpen. Waarschijnlijk meerdere dingen tegelijk.

Hier begint de Lazarillo

De blinde slaat het hoofd van de jongen tegen deze steen, in de eerste les van de schelmenroman die het genre begon.

De erosie hoort bij het stuk

Twee millennia weer en wind hebben het beeld zo rondgesleten dat het dier moeilijk te herkennen is.

Hoe het past in je bezoek aan Salamanca

Hij staat aan het begin van de Romeinse brug, aan de kant van de stad, dus je komt erlangs als je vanuit de oude binnenstad afdaalt. Het is een stop van vijf minuten tijdens de afdaling naar de rivier.

De route die zin heeft, daalt vanaf de kathedralen af langs de stadsmuur en de Huerto de Calixto y Melibea, gaat langs de Casa Lis, komt hier uit en steekt de brug over naar de andere oever voor het uitzicht op de stad.

Hij staat in de open lucht, is gratis en op elk uur te zien. Het loont om stil te staan bij de erosie: twee millennia weer en wind hebben het beeld zo rondgesleten dat je het dier pas met enige goede wil herkent, en die slijtage hoort bij wat je hier komt zien.

Veelgestelde vragen

Wie schreef de Lazarillo?

Dat is een van de grote mysteries van onze literatuur: niemand weet het. Het werd in 1554 zonder naam van auteur gepubliceerd, en terecht, want het boek lachte de priesters, de edelen en de hele samenleving uit. Het viel zo slecht dat de Inquisitie het verbood, en het moest verminkt worden heruitgegeven, met hele stukken gecensureerd. En toch werd het de eerste schelmenroman, die de weg opende voor alle andere. Alles begint hier, met een jongen en deze stenen stier.

Ontdek Salamanca en luister in je eigen tempo

Verraco van de Romeinse brug maakt deel uit van onze tour De twee kathedralen en het Salamanca aan de Tormes.

Viavoy-app

Andere plekken in Salamanca

Casa de las Conchas

Casa de las Muertes

Casa Lis

Nieuwe Kathedraal van Salamanca

Oude Kathedraal van Salamanca

Colegio de Calatrava