Kościół ze złocistego kamienia, surowy i masywny, w którym spoczywa patron Burgos. A jego historia porusza: naprawdę nazywał się Adelelm, był francuskim mnichem i przybył tu, by opiekować się pielgrzymami, którzy docierali wykończeni wędrówką Drogą św. Jakuba (Camino de Santiago).
Francuski mnich, który został świętym z Burgos
Adelelm był mnichem z Loudun, który pod koniec XI wieku przekroczył Pireneje. Opowiadają, że wezwała go królowa Konstancja Burgundzka, żona Alfonsa VI, żeby zajął się pielgrzymami docierającymi do Burgos bez sił.
I tak zrobił: zbudował szpital przy murach, naprawiał drogi i wyciągał rękę do ubogich. Ludzie tak go pokochali, że gdy zmarł w 1097 roku, uznali go za swojego świętego. To jeden z tych przypadków kanonizacji ludowej, która wyprzedziła wszelkie procedury.
Imię ścierało się w użyciu: ludziom trudno było wymawiać to tak obce „Adelelmo”, i od Adelelmo do Adelmo, od Adelmo do Elesmes, aż zostało Lesmes, krótkie i swojskie. Z uroczystego francuskiego imienia stało się imieniem sąsiada, którego znasz od zawsze.
Królowa Konstancja zasługuje na osobną wzmiankę: sprowadziła ze sobą całą falę francuskich mnichów z Cluny i dążyła do tego, by w Kastylii modlono się tak jak w Rzymie, porzucając dawny ryt mozarabski. Była jedną z kobiet, które najbardziej zmieniły ówczesną Kastylię.
Dziewięćset lat dotykania grobowca
Jeszcze dziś, co roku 30 stycznia, podczas święta „las Lesmes”, mieszkańcy Burgos stoją w kolejce, żeby przejść obok jego grobowca i dotknąć go dłonią. To gest powtarzany od dziewięciuset lat.
Jest też piękny zwyczaj: bułeczki San Lesmes, małe poświęcone bułki nawleczone na sznurek przeciągnięty przez otwór w środku, które sprzedaje parafialna młodzież i które tego dnia kupuje każdy mieszkaniec Burgos. Tradycja mówi, że Lesmes żył skromnie i co rano rozdawał chleb ubogim.
Kościół, który widzisz, jest gotycki, z XIV wieku: zbudowano go po tym, jak król Jan I kazał w 1383 roku zburzyć starą kaplicę San Juan, która przeszkadzała, przyklejona do murów.
Przyjrzyj się stallom i grobowcom rodów, które chciały spocząć blisko świętego, żeby zapewnić sobie jego opiekę. To nie jest kościół-muzeum: to żywe miejsce dzielnicy, gdzie ludzie wciąż się modlą i świętują.
Nie do przegapienia
Patron Burgos był Francuzem
Adelelm, mnich z Loudun, przybył pod koniec XI wieku, by opiekować się pielgrzymami.
Wezwała go burgundzka królowa
Konstancja, żona Alfonsa VI, która sprowadziła do Kastylii mnichów z Cluny i ryt rzymski.
Od Adelelmo do Lesmes
Imię ścierało się w użyciu, aż zabrzmiało jak imię sąsiada, którego znasz od zawsze.
Co roku 30 stycznia dotyka się grobowca
Mieszkańcy Burgos stoją w kolejce od dziewięciuset lat. I kupują poświęcone bułeczki.
Jak to wpleść w zwiedzanie Burgos
Stoi przy Plaza de San Juan, obok klasztoru San Juan i bramy Arco de San Juan, na skraju starego miasta, tam gdzie wkraczało do niego Camino.
Zwiedzanie zajmuje dwadzieścia, trzydzieści minut. Sprawdź godziny otwarcia: to czynna parafia i dostosowuje je do nabożeństw.
Stąd zaczyna się miejska runda po barach z tapas, która schodzi obok pałacu Casa del Cordón w stronę kościoła San Lorenzo el Real i calle Sombrerería.
Najczęstsze pytania
A kim była ta królowa Konstancja, która go wezwała?
Burgundką z błękitną krwią, która zmieniła Kastylię bardziej, niż się wydaje. Sprowadziła ze sobą całą falę francuskich mnichów z Cluny i dążyła do tego, by tu modlono się tak jak w Rzymie, porzucając dawny ryt mozarabski; wyobraź sobie to poruszenie. Z tym samym zapałem ściągnęła Adelelma. Była też matką królowej Urraki. Gdyby nie ta kobieta i jej upodobanie do wszystkiego, co francuskie, Burgos nie miałoby dziś patrona.
Dlaczego „Lesmes”, skoro naprawdę nazywał się Adelelmo?
Czyste, czułe lenistwo języka. Ludziom trudno było wymówić tak obce „Adelelmo”, więc z czasem je szlifowali: Adelelmo, Adelmo, Elesmes… aż zostało Lesmes, krótkie i swojskie. Z uroczystego francuskiego imienia stało się imieniem sąsiada z dziada pradziada. A kiedy mówimy tu „las Lesmes”, nawet nie pamiętamy, że stał za tym mnich przybyły z Francji pod zupełnie innym imieniem.
A co się robi w święto „las Lesmes”, oprócz modlitwy?
Jest piękny zwyczaj: bułeczki San Lesmes. To poświęcone bułeczki nawleczone na sznurek przeciągnięty przez otwór w środku, które sprzedaje młodzież z parafii i które każdy mieszkaniec Burgos tego dnia kupuje. Tradycja mówi, że Lesmes żył skromnie i co rano rozdawał chleb ubogim, a nawet żartował z nimi, żeby dodać im otuchy. Dziewięćset lat później wciąż jemy jego chleb.
