Barcelona · Co zobaczyć

Palau Baró de Quadras

Przy samej alei Diagonal wąska i bardzo wysoka fasada, rzeźbiona jak kość słoniowa: okna dzielone kamiennymi słupkami, gargulce, anioły, bestie i herby pokrywające każdy skrawek kamienia. Wygląda jak gotycki pałac z północnej Europy przeniesiony do Barcelony i dokładnie o to chodziło. Podpisał go Josep Puig i Cadafalch około 1906 roku, w tym samym czasie, gdy Gaudí budował La Pedrerę pięć minut stąd. Dwa przeciwstawne sposoby bycia nowoczesnym, jednocześnie i przy tej samej alei.

Puig i Cadafalch, czyli przeszłość jako awangarda

Tam, gdzie Gaudí wymyślał formy, których nie było w żadnym repertuarze, Puig i Cadafalch robił coś odwrotnego: przywracał kataloński gotyk świecki z czasów, gdy Katalonia była śródziemnomorską potęgą, i doprowadzał go do dekoracyjnego szaleństwa. Jego modernisme to operacja kulturowa, ale i polityczna, sposób, by powiedzieć, że to miasto miało własną świetną przeszłość.

Nie był tylko architektem. Był poważnym archeologiem – kierował wykopaliskami w Empúries, greckim i rzymskim mieście na Costa Brava – historykiem sztuki, autorem podstawowego dzieła o katalońskiej architekturze romańskiej, a także politykiem: między 1917 a 1924 rokiem przewodniczył Mancomunitat de Catalunya, związkowi katalońskich prowincji.

Rzeźby na fasadzie wykonał Eusebi Arnau, wielki rzeźbiarz katalońskiego modernisme, którego rękę rozpoznasz w połowie Eixample, dzielnicy o szachownicowym układzie ulic: to on stworzył znaczną część dekoracji Casa Lleó Morera, Casa Amatller i Palau de la Música. Tutaj wyrzeźbił cały bestiariusz, łącznie ze św. Jerzym i smokiem.

Dwie fasady dla dwóch klas społecznych

Budynek ma dwa bardzo różne oblicza, a powodem jest czysty miejski klasizm. Fasada od strony alei Diagonal, ostentacyjna i rzeźbiona, należała do pałacu barona: tędy wchodziła rodzina. Ta od Carrer del Rosselló, dużo skromniejsza, z wykuszami, należała do mieszkań na wynajem. Ten sam dom mówi innym językiem w zależności od tego, na którą ulicę patrzy.

Przyjrzyj się ciągłemu wykuszowi na piętrze reprezentacyjnym, z oknami dzielonymi słupkami i ażurową galerią: to najbardziej bezpośredni cytat z gotyku. A także wspornikom i gargulcom, wśród których Arnau ukrył postacie z dużym poczuciem humoru, w tym aluzje do rzemiosł i do nowoczesnego życia, wkradające się do średniowiecznego języka.

Wnętrze zachowało witraże, ceramikę i stropy kasetonowe znakomitej jakości, a sień z klatką schodową należy do najlepszych w Eixample. Dziś budynek jest siedzibą instytucji, więc to, czy jest otwarty dla zwiedzających, zależy od programu.

Nie do przegapienia

Bestiariusz Eusebiego Arnaua

Św. Jerzy, smoki i postacie z poczuciem humoru, wyrzeźbione przez rzeźbiarza, który podpisał pół Eixample.

Dwie fasady, dwie klasy

Rzeźbiony pałac od strony alei Diagonal, skromne mieszkania na wynajem od strony Rosselló. Ten sam budynek.

Architekt archeolog

Puig i Cadafalch prowadził wykopaliska w Empúries i przewodniczył Mancomunitat. Architektura była tylko jednym z jego żyć.

Casa de les Punxes sto metrów dalej

Też jego dzieło, ze stożkowymi wieżami z cegły. Oba budynki razem tłumaczą całą jego ideę.

Jak wpleść go w zwiedzanie Barcelony

Stoi przy alei Diagonal, niecałe sto metrów od Casa de les Punxes, drugiego wielkiego budynku, który Puig i Cadafalch wzniósł w okolicy, ze stożkowymi wieżami z cegły. Razem są najlepszym argumentem, by poświęcić godzinę modernisme, które nie wyszło spod ręki Gaudíego.

Dziesięć minut pieszo stąd jest La Pedrera, w dół Passeig de Gràcia, a kolejne dziesięć – Palau Macaya tego samego architekta, w stronę Passeig de Sant Joan. Ten trójkąt obejdziesz w pół godziny i zobaczysz prawie cały jego repertuar.

Wejście do środka nie jest gwarantowane: zależy od tego, czy trwa wystawa lub otwarte wydarzenie. Nawet jeśli nie wejdziesz, fasada jest warta przystanku, a najlepiej oglądać ją z przeciwległego chodnika, żeby objąć ją wzrokiem w całości: jest tak wąska i tak wysoka, że z bliska jej nie widać.

Najczęstsze pytania

Kto wyrzeźbił cały ten kamień?

Nazwisko, które słyszysz przez pół Eixample, dzielnicy o szachownicowym układzie ulic, nawet o tym nie wiedząc: Eusebi Arnau, wielki rzeźbiarz modernisme. To jego są te gotyckie postacie na fasadzie, ale też znaczna część rzeźb Casa Lleó Morera i Casa Amatller, które masz już za sobą, oraz Palau de la Música. To po niego dzwonili wszyscy architekci, kiedy chcieli, żeby kamień opowiadał historie. Przyjrzyj się, a rozpoznasz jego zamiłowanie do drobnego detalu, twarze z charakterem, ukryty humor.

Czy Puig i Cadafalch był tylko architektem?

Skądże, był studnią wiedzy. Oprócz projektowania domów był archeologiem, i to poważnym: kierował wykopaliskami w Empúries, starożytnym greckim i rzymskim mieście na Costa Brava, wydobywając na światło dzienne cały kawał historii Katalonii. Był też jednym z wielkich badaczy sztuki romańskiej. Dlatego jego budynki tak bardzo spoglądają w przeszłość: nie naśladował stylów ze słyszenia, znał je od środka, kamień po kamieniu. Architekt, który był zarazem w połowie historykiem, a w połowie detektywem czasu.

Odkryj Barcelona i słuchaj we własnym tempie

Zwiedzaj z lokalnymi przewodnikami, we własnym tempie i offline.

Aplikacja Viavoy

Inne miejsca w Barcelona

Palau de Mar

Palau Macaya

Plaça de la Barceloneta i Sant Miquel del Port

Plaça Nova i mury rzymskie

Plaża Barceloneta

Port Vell