To najsłynniejsza miejska plaża Europy i jedna z najmłodszych: w obecnym kształcie, ze złotym piaskiem i promenadą nadmorską, nie istniała przed 1992 rokiem. Wcześniej był tu pas fabryk, torów kolejowych, chiringuitos (barów na plaży) stojących tuż przy wodzie i, przez dziesięciolecia, osiedle baraków. Plaża La Barceloneta to namacalny dowód najbardziej przełomowej decyzji, jaką Barcelona podjęła w ostatnim stuleciu: by przestać żyć tyłem do morza.
Somorrostro i to, co było tu wcześniej
Właśnie tutaj, na piasku, rozciągało się Somorrostro, ogromne osiedle baraków, w którym tłoczyły się tysiące ludzi, w większości rodziny przybyłe z południa Hiszpanii w poszukiwaniu pracy. Nie było bieżącej wody ani kanalizacji, a powodzie i sztormy regularnie je niszczyły.
W jednym z tych baraków urodziła się w 1913 roku Carmen Amaya, prawdopodobnie najważniejsza tancerka w historii flamenco. Dziś w dzielnicy stoi poświęcona jej fontanna, a nazwa Somorrostro pojawia się na tablicach i w pamięci dzielnicy, ale z samego osiedla nie zostało nic: ostatecznie zlikwidowano je w 1966 roku.
Resztę wybrzeża zajmowały fabryki, magazyny i linia kolejowa biegnąca tuż przy wodzie. Dostęp do morza z miasta był w praktyce niemożliwy, poza chiringuitos dzielnicy La Barceloneta, słynącymi ze smażonych ryb i również zburzonymi podczas przebudowy.
Plaża zbudowana na 1992 rok
Operacja olimpijska zburzyła przemysłową barierę, schowała tory pod ziemię, otworzyła promenadę nadmorską i stworzyła cztery i pół kilometra plaż, które miasto ma dziś. Piasek w dużej części przywieziono z zewnątrz, a falochrony wchodzące w morze zbudowano po to, by go zatrzymać.
To nie jest rozwiązanie na zawsze: każdy silny zimowy sztorm zabiera część piasku, a władze miasta go uzupełniają. To plaża utrzymywana sztucznie, jak prawie wszystkie miejskie plaże nad Morzem Śródziemnym, a to utrzymanie jest corocznym kosztem, którego nie widać na żadnej pocztówce.
Naprzeciw plaży stoi L'Estel Ferit, „zraniona gwiazda”, rzeźba, którą stworzyła Rebecca Horn: cztery sześciany z żelaza i szkła ustawione jeden na drugim i lekko przesunięte, wzniesione w 1992 roku w hołdzie chiringuitos i tamtej dzielnicy La Barceloneta, która zniknęła wraz z przebudową. Miasto złożyło samo sobie hołd za to, co dopiero co zburzyło.
Nie do przegapienia
Somorrostro
Tysiące ludzi mieszkających w barakach na tym piasku aż do 1966 roku. Tam urodziła się Carmen Amaya.
Przywieziony piasek i falochrony
Plażę zbudowano na 1992 rok i co roku się ją utrzymuje: sztormy zabierają część piasku.
L'Estel Ferit
Sześciany, które stworzyła Rebecca Horn, oddają hołd chiringuitos, które ta sama przebudowa dopiero co zburzyła.
Plaże na północy
Nova Icària, Bogatell i Mar Bella są dziesięć minut stąd, a ludzi jest na nich o połowę mniej.
Jak to miejsce wpisuje się w twoje zwiedzanie Barcelony
Leży na końcu szachownicy ulic dzielnicy La Barceloneta, pięć minut od Mercat i od Plaça de la Barceloneta oraz piętnaście od Port Vell promenadą.
Poważna praktyczna rada: to najbardziej zatłoczona plaża w mieście i zarazem ta, na której działa najwięcej kieszonkowców. Niczego nie zostawiaj bez opieki, kiedy się kąpiesz, i nie ufaj nikomu, kto zaczepia cię, żeby coś sprzedać. Kolejne plaże na północ – Nova Icària, Bogatell, Mar Bella – są znacznie spokojniejsze i oddalone o dziesięć minut.
I uwaga o samej dzielnicy: presja turystyczna na dzielnicę La Barceloneta była ogromna i wypchnęła z niej dużą część mieszkańców. Na balkonach zobaczysz transparenty. Konflikt jest prawdziwy, a zachowywanie się tu jak w dzielnicy, w której mieszkają ludzie – a nie jak w kurorcie – nic nie kosztuje, a znaczy całkiem sporo.
Najczęstsze pytania
Czy piasek na tej plaży jest prawdziwy?
Dobre pytanie, bo w dużej części jest przywieziony. Kiedy przebudowywano wybrzeże, piasku prawie nie było, więc sprowadzano go z zewnątrz i zbudowano te falochrony, które widzisz wchodzące w wodę, żeby morze go nie zabrało. Mimo to każdy silny zimowy sztorm zjada spory kawał, a wtedy przyjeżdżają maszyny i go uzupełniają. Czyli ta plaża, oprócz tego, że jest młoda, wymaga pielęgnacji i dosypywania, jak ogród. Morze zawsze chce odzyskać swoje.
Co było dokładnie tutaj przed plażą?
Jeden z najbardziej niezwykłych i najbardziej zapomnianych zakątków Barcelony: Somorrostro, ogromne osiedle baraków przyklejone do piasku, gdzie w ciasnocie mieszkały tysiące bardzo biednych ludzi. Tam, w jednym z baraków, urodziła się ni mniej, ni więcej, tylko Carmen Amaya, największa tancerka flamenco wszech czasów. Somorrostro zburzono w latach sześćdziesiątych i dziś nie ma po nim śladu, ale odcinek promenady nosi jego nazwę, żebyśmy całkiem o nim nie zapomnieli.
