W 2004 roku Europejskie Forum Muzeów przyznało mu tytuł Europejskiego Muzeum Roku – nagrodę, którą w całej Hiszpanii dzieli zaledwie z garstką innych nazw, wśród nich z Muzeum Guggenheima w Bilbao. To, że takie wyróżnienie trafiło do Alicante, mówi wiele, a powód jest taki, że muzeum zmieniło sposób opowiadania o archeologii.
Ze szpitala w muzeum
Budynek to dawny szpital Hospital Provincial de San Juan de Dios, wzniesiony między 1926 a 1929 rokiem, a w 2000 roku odrodził się jako muzeum, którym zarządza Rada Prowincji (Diputación) w Alicante. To przykład nowego życia starego budynku, który sprawdził się wyjątkowo dobrze.
Powód jest prosty: szpital z tamtej epoki ma to, czego potrzebuje muzeum – przestronne pawilony, dobre naturalne światło, czytelne ciągi komunikacyjne i miejsce na rozbudowę. Wiele hiszpańskich muzeów mieści się w dawnych szpitalach właśnie z tego powodu.
Efekt to fasada, która wygląda jak fasada muzeum designu w dowolnej europejskiej stolicy – co zaskakuje, jeśli zna się jej szpitalne pochodzenie – i wnętrze bez ograniczeń zabytkowego, monumentalnego gmachu.
Archeologia opowiadana jak teatr
Nagrodę przyniósł mu sposób ekspozycji. W środku nie ma tylko gablot z eksponatami i lakonicznymi podpisami: prehistorię, świat Iberów, Rzym i średniowiecze opowiada się za pomocą świateł, dźwięku, rekonstrukcji i sal, które przeobrażają się na oczach zwiedzającego, prawie jak w inscenizacji teatralnej.
W 2000 roku był to ryzykowny zakład, bo hiszpańska archeologia muzealna była wtedy jeszcze w większości surowa i filologiczna. Dziś to standard w branży, a duża część tej ewolucji ma tutaj uznany punkt odniesienia.
Muzeum przechowuje ponad osiemdziesiąt tysięcy eksponatów, a jednym z jego klejnotów są znaleziska z Lucentum, rzymskiego miasta na wzgórzu Tossal de Manises, tuż obok, od którego wywodzi się nazwa Alicante: Lucentum znaczyło mniej więcej tyle co miasto światła, stąd przeszło do arabskiego Al-Laqant, a dalej do Alacant i Alicante.
I po tych ruinach można chodzić. Przy plaży Albufereta zachowały się pod gołym niebem ulice, mury, a nawet termy Lucentum, i mało kto o tym wie. Bilet zwykle łączy się z biletem do muzeum.
Nie do przegapienia
Europejskie Muzeum Roku 2004
Nagroda, którą w Hiszpanii dzieli zaledwie z garstką innych nazw, wśród nich z Guggenheimem.
To był szpital
Szpital Provincial de San Juan de Dios z lat 1926-29. Przestronne pawilony i naturalne światło: to, czego potrzebuje muzeum.
Archeologia jak na scenie
Światła, dźwięk i przeobrażające się sale. W 2000 roku było to ryzykowne, dziś to standard w branży.
Po Lucentum można chodzić
Rzymskie ruiny są pod gołym niebem przy plaży Albufereta, 15 minut tramwajem.
Jak to miejsce wpisuje się w twoje zwiedzanie Alicante
Leży na północ od centrum, nieco z dala od starego miasta, ale jest dobrze skomunikowane tramwajem. To muzeum, które wymaga najwięcej czasu: warto poświęcić mu całe przedpołudnie, zwłaszcza jeśli jesteś z dziećmi, bo ekspozycja szczególnie dobrze na nie działa.
Łączy się z MACA i MUBAG, które są na starym mieście, dwie minuty od siebie. Wszystkie trzy razem to pełny dzień w muzeach.
A jeśli interesuje cię starożytny Rzym, zarezerwuj czas na stanowisko archeologiczne Lucentum w Albuferecie, dokąd dojedziesz tramwajem w piętnaście minut. Najpierw eksponaty w muzeum, potem miejsce, z którego pochodzą: ta kolejność się sprawdza.
Najczęstsze pytania
Wiesz, skąd pochodzi nazwa Alicante?
Opowiem ci, bo to ma swój urok. To rzymskie miasto, Lucentum, znaczyło mniej więcej „miasto światła”. Kiedy przybyli Arabowie, nazwali je Al-Laqant, a stąd, z ust do ust i z wieku na wiek, wyszło Alacant po walencku i Alicante po kastylijsku. Czyli za każdym razem, kiedy wymawiasz nazwę mojego miasta, powtarzasz, nie wiedząc o tym, słowo, które brzmiało już ponad dwa tysiące lat temu. Mnie na tę myśl przechodzą ciarki.
A czy to Lucentum można jeszcze zobaczyć?
Tak, i mało kto tam chodzi. Przy plaży Albufereta zachowały się prawdziwe ruiny, pod gołym niebem: możesz spacerować wśród pozostałości ulic, murów, a nawet term. Było to rzymskie miasto z własnym życiem, które stopniowo gasło, aż opustoszało jeszcze w starożytności. To praprzodek tego wszystkiego, miejsce, gdzie dosłownie zaczęło się to, co dziś jest Alicante. Mnie wzrusza myśl, że moje miasto zaczęło bić właśnie tam.
