Hallo! Ik ben Sanne, Valenciaanse, en ik ben je stem terwijl we door de origineelste tuin van Europa naar beneden lopen: een rivier die op een dag te horen kreeg dat ze moest vertrekken, en wier droge bedding een park van negen kilometer werd dat heel Valencia doorkruist.
Overzicht
We komen langs het Palau de la Música, het Gulliverpark, de bruggen van de oude bedding en die witte silhouetten die op de botten van een reusachtig dier lijken: de Stad van Kunsten en Wetenschappen, tot aan het grootste aquarium van Europa. We gaan ongehaast, steeds naar het zuiden, halte na halte, en ik vertel je wat bijna niemand bekijkt.
Je hoeft niets van architectuur te weten: je hoeft alleen te lopen en af en toe je hoofd op te heffen. Onze wandeling begint bij het Palau de la Música.
We gaan beginnen.
Route
Kijk naar het gebouw voor je. Die grote glazen koepel die boven de tuinen uitbolt, is het Palau de la Música, geopend in 1987.
- 2
De rivier die verhuisde
Kijk naar beneden: je loopt over de bodem van een rivier. Waar je nu op aarde en gras loopt, stroomde zeventig jaar geleden de Turia. Ruik de vochtigheid van de bomen; deze grond is nog altijd rivier.
- 3
De groene wandelweg van de Turia
Kijk omhoog. Links en rechts, ver boven je, ligt de stad: de gebouwen, het verkeer, het gewone leven. En jij loopt eronder, over een groene strook die verzonken ligt tussen de oude muren van de rivier. Dat is de magie van de Jardín del Turia: je loopt binnen Valencia, maar beschermd tegen de stad.
- 4
De rivier is van ons en wij willen hem groen
Blijf staan en adem dit groen in. Stel je nu het omgekeerde voor: stel je auto's voor. Want dat is precies wat bijna was gebeurd op de plek waar je staat. Toen de rivierbedding droog kwam te liggen, was het officiële plan om er een grote stadssnelweg van te maken.
En ineens: een reus die op de grond ligt. Hier heb je het Parque Gulliver, en het eerste wat je opvalt is het geluid: gelach, snelle voetstappen, kinderen die overal op en neer klimmen. Dit is geen standbeeld om naar te kijken, het is een standbeeld om op te klimmen.
- 6
Pont del Regne
Kijk omhoog: die brede, moderne brug, met grote donkere figuren die vanaf de hoeken de wacht houden, is de Pont del Regne, de Brug van het Koninkrijk. Kijk goed naar die silhouetten: vier bronzen bewakers, als waterspuwers, die de wacht lijken te houden boven de tuin.
- 7
Het zuidelijke deel van de tuin
Loop verder naar het zuiden en merk hoe de lucht verandert. De tuin gaat open, de gebouwen van de stad wijken terug en daar achterin, tussen de boomkruinen, begin je iets te ontwaren dat glinstert. Iets heel wits, met bochten die niet van deze wereld lijken.
- 8
Het eerste witte silhouet
Blijf staan en kijk ernaar. Daar is hij, afgetekend tegen de lucht: de eerste van de grote witte vormen. Van hieruit lijkt het geheel op het water te drijven, als een lichtgevend skelet dat midden in de tuin is gestrand. Je wilt niets zeggen en alleen maar kijken.
Kijk omhoog, want dit is de hoogste en de meest theatrale van allemaal. Het Palau de les Arts Reina Sofía rijst boven je op als een gigantische helm, als de helm van een krijger of het pantser van een zeedier dat op het land is blijven wonen. Het heeft iets van een schip en iets van een wezen.
- 10
L'Hemisfèric
Ga recht ervoor staan, aan de rand van het water, en kijk er recht naar. Doet het je niet aan iets denken? Een groot ooglid, een wimper, een half geopend oog dat je blik teruggeeft vanuit het midden van de vijver.
- 11
L'Umbracle
Laten we het tempo veranderen. Loop hier omhoog, want dit zie je beter van boven. L'Umbracle is een lange open galerij, een opeenvolging van torenhoge witte bogen die een opengewerkt gewelf tekenen waar de zon in strepen doorheen valt.
- 12
Het witte trencadís
Loop naar een willekeurige gebogen muur en kijk van dichtbij. Wat van veraf wit en glad leek, breekt hier in duizenden stukjes: het is geen verf, het zijn stukjes keramiek die een voor een zijn geplaatst. En dat heeft een naam, een heel Valenciaanse.
- 13
Het oog dat opengaat en dichtgaat
Blijf naar het Hemisfèric kijken, want nu komt het beste deel. Dat van het oog is niet alleen een metafoor: het is een mechanisme. Dit oog kan echt open en dicht.
- 14
Museu de les Ciències Príncipe Felipe
Blijf staan en kijk de lengte langs. Dit gebouw begrijp je niet in één oogopslag, want het is ontzettend lang: een witte hal die zich uitstrekt als een stilstaande trein, met een gevel die, hoe je ernaar kijkt, op de zijkant van een schip lijkt of op het skelet van een enorm dier dat op zijn zij ligt.
- 15
Het meer en de weerspiegelingen
Loop nu vlak langs de rand van het water en kijk naar beneden, niet naar boven. Op het oppervlak drijven de gebouwen volkomen stil ondersteboven. Als er geen wind waait, is de weerspiegeling zo zuiver dat het moeilijk is te zien waar de steen ophoudt en het water begint.
- 16
Het glazen skelet
Loop een stukje om het museum heen en ga aan deze kant staan, die naar de vijver kijkt. Hier verandert de gevel volledig: het zijn geen betonnen ribben meer, maar een immense glazen wand die wordt gedragen door een wit spinnenweb van steunen.
- 17
Pont de l'Assut de l'Or
Kijk omhoog naar die witte mast die zich in de lucht boort. Het is het hoogste wat je vandaag gaat zien: een scheve naald waaraan tientallen gespannen kabels hangen, als de snaren van een gigantische harp die rechtop is gezet. Je staat onder de Pont de l'Assut de l'Or, en van hieronder is hij echt indrukwekkend.
- 18
Pont de Montolivet
Loop nu onder deze brug door, laag en stil. Hij verheft nauwelijks zijn stem, maar speelt een sleutelrol: het is de Pont de Montolivet, die de Ciudad de las Artes van binnenuit aan elkaar rijgt en je laat overgaan van het ene gebouw naar het andere zonder het witte complex te verlaten.
- 19
L'Àgora en CaixaForum
Blijf staan bij deze gesloten, puntige vorm, anders dan alle voorgaande. Als de andere gebouwen ogen, helmen of open skeletten waren, dan lijkt dit er een torenhoge schelp: twee grote blauwachtige kleppen die tegen elkaar sluiten en eindigen in een punt naar de hemel. Het is L'Àgora.
- 20
De waterlelie van Candela
Kijk naar het zuiden: daar, bijna aan het einde van de tuin, staat het laatste gebouw, en dat heeft een andere geschiedenis, want het is niet van de hand van Calatrava. Loop naar zijn witte daken, die eruitzien als superdunne bloemblaadjes die in de lucht hangen.
- 21
De tunnel onder de zee
Voordat je naar binnen gaat, houd één beeld vast, want dat is het beeld dat je je het best gaat herinneren. Ergens in het Oceanogràfic kijk je niet meer van buitenaf naar het water, maar ben je erin: een glazen tunnel waar je letterlijk onder de zee doorloopt.
Hier, aan de rand van de zee, in een witte bloem vol water, ligt het Oceanogràfic, het einde van de oude bedding van de Turia. Het is het grootste aquarium van Europa.
