Palma · Wat te zien

Arabische baden

Baños Árabes

Het is het oudste waar je in Palma een voet in zet: een hamam uit de 10e tot 12e eeuw, een van de heel weinige gebouwen die nog overeind staan uit het islamitische Madina Mayurqa. Een vierkant zaaltje met een koepel, twaalf zuilen en vijfentwintig stervormige lichtopeningen waardoor het licht binnenkwam en de stoom naar buiten ging. Van een hele wereld is deze kamer overgebleven.

Twaalf zuilen, en geen enkele hetzelfde

Kijk naar de kapitelen: er zijn er geen twee gelijk. De reden is dat wie het badhuis bouwde, nog oudere stukken hergebruikte, afkomstig van Romeinse en Byzantijnse gebouwen die hier al stonden. Die stenen hebben drie beschavingen voorbij zien trekken zonder van hun plek te komen.

De bewaarde zaal is het caldarium, de warme zaal. De vloer werd van onderen verwarmd met de lucht van een oven – hetzelfde principe als het Romeinse hypocaustum – en de stervormige lichtopeningen in het gewelf regelden het licht en de afvoer van de stoom. Het effect, met de zaal vol vocht, moet buitengewoon zijn geweest.

Het badhuis draaide niet alleen om hygiëne. Het was ontmoeting, zaken en gesprek: de plek waar men de tijd doorbracht, zaken beklonk en waar het nieuws uit de buurt de ronde deed. Een hamam werkte in de islamitische stad ongeveer zoals een café in de Europese.

Een tuin rond een ruïne

Wat je vandaag bezoekt, is de zaal plus een tuin met palmen en sinaasappelbomen die de moestuin van een adellijk huis was. Die tuin is de reden dat het gebouw heeft overleefd: het lag binnen particulier bezit en niemand brak het af, zoals in andere steden een klooster thermen redde.

Ga er met bijgestelde verwachtingen heen. Het is geen compleet badcomplex zoals dat van Girona of Ronda: het is een enkele zaal, klein, en het bezoek duurt vijftien minuten. Wat het waardevol maakt, zijn de ouderdom en de zeldzaamheid, niet de omvang.

Toch is het de enige deur die nog openstaat naar het Palma van vóór 1229. Al het andere dat je in de stad ziet – de kathedraal, de Lonja, de patio's – is van na de verovering, en grotendeels gebouwd boven op wat er was.

De rest van de islamitische stad overleeft alleen in het stratenplan. De smalle, kronkelende straten van de wijk La Portella, rond het badhuis, volgen het stratenpatroon uit de tijd van al-Andalus, en dat merk je als je erdoor loopt.

Niet te missen

Het oudste van Palma

Hamam uit de 10e-12e eeuw, een van de heel weinige overblijfselen die nog overeind staan van Madina Mayurqa.

Hergebruikte kapitelen

Geen enkele gelijk: ze komen van oudere Romeinse en Byzantijnse gebouwen. Drie beschavingen in een zaal.

Vijfentwintig sterren

De lichtopeningen in het gewelf regelden het licht en de afvoer van de stoom. Ze hebben zon nodig om tot hun recht te komen.

Het is een enkele zaal

Geen compleet badcomplex. Een bezoek van vijftien minuten: de waarde zit in de zeldzaamheid, niet in de omvang.

Hoe het past in je bezoek aan Palma

Ze liggen in de wijk La Portella, op vijf minuten van de kathedraal, in het oudste en rustigste deel van de oude binnenstad. Het bezoek is kort en goedkoop, en past perfect tussen de kathedraal en de wandeling over de Dalt Murada.

In de buurt liggen het Museu de Mallorca en het Diocesaan Museum, allebei met materiaal uit al-Andalus dat aanvult wat je hier alleen kunt vermoeden. Als het onderwerp je interesseert, is dat de combinatie die zin heeft.

Ga als de zon hoog staat: de stervormige lichtopeningen zijn de reden van het bezoek en hangen volledig af van het zonlicht dat door het gewelf binnenvalt.

Veelgestelde vragen

Baadden mannen en vrouwen samen?

Nee. De hammam werkte met beurten: sommige dagen of uren voor mannen, andere voor vrouwen. Voor vrouwen was het een van de weinige uitjes van de week die helemaal van henzelf waren, en daar werden vriendschappen gesloten, huwelijken geregeld en werd het hele leven van de buurt verteld.

Ontdek Palma en luister in je eigen tempo

Arabische baden maakt deel uit van onze tour La Seu, de Almudaina en de boulevard.

Viavoy-app

Andere plekken in Palma

Basiliek van Sant Francesc

Can Forteza Rey

Can Oleza

Can Vivot

Casal Solleric

Kathedraal van Palma