Een sober gebouw met rechte lijnen en een galerij met bogen, dat de westkant van de Plaza de Santa Ana afsluit. Het is het stadhuis, en het kijkt al eeuwen de kathedraal recht in de ogen vanaf de twee uiteinden van het open plein. Dat is geen toeval: het is het draaiboek zelf van een Castiliaanse stad.
God aan het ene uiteinde, het bestuur aan het andere
Het schema is bewust gekozen en komt terug op tientallen Spaanse hoofdpleinen: de kerk en het stadhuis tegenover elkaar, met de openbare ruimte ertussen. Het ene staat voor God, het andere voor het bestuur van de stad.
Dat model, hier in 1478 uitgezet, stak later de Atlantische Oceaan over en werd het stedenbouwkundige patroon van de Spaanse koloniale stichtingen in Amerika. De Plaza de Santa Ana is in zekere zin een moederplein.
Het gebouw dat je nu ziet, is van midden 19e eeuw, neoclassicistisch, van het soort dat orde en gezag wil uitstralen met pure geometrie, zonder franje. Maar de plek is veel ouder: hier kwam het stadsbestuur al samen sinds de vroegste tijden van de stad.
Het balkon van waaruit men voorzit
Kijk naar het doorlopende balkon van de gevel. Van daaruit zaten de autoriteiten de feesten, de optochten en de processies voor die dit plein nog altijd vullen. Het is een architectonisch element met een heel concrete politieke functie.
Het gebouw brandde af, werd herbouwd en verschillende keren uitgebreid, en onder zijn bogen is het hele openbare leven van Las Palmas voorbijgetrokken: proclamaties, markten, ceremonies en betogingen. Stel je de menigte voor en het geluid van de klokken dat tussen de twee gevels heen en weer kaatst.
Een opmerking over de naam van de stad, die in gebouwen als dit wordt beslist: eeuwenlang was het gewoon Las Palmas, maar ze moest worden onderscheiden van Palma de Mallorca en van de provincie Las Palmas zelf, dus werd er “de Gran Canaria” aan toegevoegd om verwarring bij de post en in officiële papieren te voorkomen.
En de oorspronkelijke naam komt van de palmbomen: toen Juan Rejón in 1478 het kamp van de verovering in een palmbos opsloeg, noemde hij het el Real de Las Palmas.
Niet te missen
Tegenover de kathedraal
Het schema van het Castiliaanse hoofdplein: God aan het ene uiteinde, het burgerlijk bestuur aan het andere.
Neoclassicistisch uit de 19e eeuw
Orde en gezag met pure geometrie. Maar op deze plek zetelt het stadsbestuur al sinds 1478.
Het doorlopende balkon
Van daaruit zaten de autoriteiten feesten, optochten en processies voor. Een politieke functie, geen versiering.
“De Gran Canaria” is recent
Het werd toegevoegd om de stad te onderscheiden van Palma de Mallorca en van de provincie zelf.
Hoe het past in je bezoek aan Las Palmas
Het sluit de westkant van de Plaza de Santa Ana af, tegenover de kathedraal. Je ziet het vanaf dezelfde plek.
Het is een stop van tien minuten: je bekijkt de gevel, steekt het plein over en loopt door. Het interieur is maar af en toe toegankelijk, bij bezoeken of evenementen.
De rest van de koloniale macht staat eromheen: de Casa Regental en het bisschoppelijk paleis, en op vijf minuten El Museo Canario en de Casa de Colón.
Veelgestelde vragen
Waarom heet het Las Palmas de Gran Canaria en niet gewoon Las Palmas?
Goede vraag, en het antwoord is bijzonder praktisch. Eeuwenlang was het gewoon Las Palmas, maar ze moest worden onderscheiden van twee dingen: van Palma, dat van Mallorca, en van de provincie Las Palmas zelf. Dus werd er “de Gran Canaria” aan toegevoegd, zodat er geen verwarring zou ontstaan bij de post en in de officiële papieren. Een kilometerlange naam, deels door de schuld van een eiland dat op duizend kilometer ligt. Hier zeggen we, om het kort te houden, “Las Palmas” en daarmee uit.
