Hoi! Ik ben Sanne, en ik ben je stem door het Ensanche van Bilbao, die burgerlijke stad die het geld van het ijzer bouwde om zichzelf in de spiegel te bekijken: de Gran Vía met haar gepolijste gevels, de marmeren cafés en de oude Alhóndiga die een nieuw leven kreeg.
Overzicht
We lopen de laan van begin tot eind af, kijken binnen bij station Abando en zijn grote glas-in-loodraam, bij de Albia-tuinen, bij de Plaza Moyúa met haar rozenperken, en eindigen waar Bilbao zijn dagelijks leven leidt. Onderweg gaan we vier juwelen binnen: de kerk van San Vicente Mártir de Abando, het Teatro Campos Elíseos, het paleis van de Diputación Foral en het Azkuna Zentroa, de voormalige Alhóndiga.
De audiogids van hun interieur zit bij deze wandeling inbegrepen: als we bij hun deuren aankomen, tik je en ga je naar binnen. Onze wandeling begint hier, op de Gran Vía de Don Diego López de Haro.
We beginnen.
Route
Je staat op de as die het geld van het ijzer bouwde om zichzelf in de spiegel te bekijken: de Gran Vía de Don Diego López de Haro. Een brede avenue met gepolijste gevels, waar het in de vroege ochtend ruikt naar vers gezette koffie en naar schone steen, en de trams geruisloos over het asfalt glijden.
- 2
Plaza Circular en het station van Abando
Kijk naar het plein dat zich voor je opent, rond zoals zijn naam. Dit is de Plaza Circular, het scharnier tussen het oude en het nieuwe Bilbao. Aan de ene kant heb je de ría en de brug die oversteekt naar de Casco Viejo; aan de andere kant begint de Gran Vía.
- 3
Café Iruña
Duw de deur van het Café Iruña open en stap binnen alsof je een andere eeuw binnenstapt. Het ging open in 1903, en het eerste wat je treft is het plafond: een zaal met mudéjardecoratie, met tegels, hoefijzerbogen en bewerkt hout, alsof een hoekje van het Alhambra naar Bilbao is verhuisd.
- 4
Jardines de Albia
Sluit even je ogen en luister: hier zakt het lawaai ineens. Je bent de Jardines de Albia binnengegaan, de groene salon van het Ensanche, een vierkant van hoge bomen en ijzeren banken waar Bilbao de krant komt lezen en de zon van halverwege de ochtend komt pakken.
- 5
Kerk van San Vicente Mártir de Abando
Bijna verstopt tussen de moderne gebouwen verschijnt een kerk die veel ouder is dan alles eromheen: San Vicente Mártir de Abando, en het loont de moeite om even stil te staan en ernaar te kijken. Toen het Ensanche werd aangelegd, was Abando een apart dorp, met zijn boerderijen en zijn parochie.
- 6
El Corte Inglés en de winkels van de Gran Vía
Je staat in het winkelgedeelte van de Gran Vía, waar Bilbao komt winkelen en zich laat zien. Om je heen de grote warenhuizen en de etalages van de merken, en op de stoepen een constant gedrang van mensen met tassen vol. Kijk omhoog, boven de uithangborden uit.
- 7
Teatro Campos Elíseos
Kijk omhoog en je ziet de vrolijkste gevel van de wijk. Het Teatro Campos Elíseos ging open in 1902 en zijn voorkant is een explosie van art nouveau: plantaardige vormen, warme kleuren, een filigraan van steen en keramiek dat de mensen van Bilbao liefdevol “la bombonera” noemden.
- 8
Plaza del Ensanche
Je komt uit op een stiller plein, meer een plein van de buurt, verscholen tussen de huizenblokken. Het is de Plaza del Ensanche, en zijn naam vertelt al het verhaal: ensanche is het woord dat de negentiende eeuw gebruikte voor de nieuwe stad die zich voorbij de oude stadsmuren uitstrekte.
- 9
Palacio de la Diputación Foral
Voor je rijst een gebouw op dat er niet uit wil zien als een openbaar gebouw: het wil een paleis lijken. Het is het Palacio de la Diputación Foral de Vizcaya, de zetel van het bestuur van de provincie, in 1900 ingehuldigd aan de Gran Vía zelf.
- 10
El Globo
Vlak naast de Diputación, in de Calle Diputación, wacht je een bar die de mensen van Bilbao met trots verdedigen: El Globo, al tientallen jaren een pintxo-klassieker van het Ensanche.
- 11
Plaza Moyúa
Je komt aan in het exacte middelpunt van het Ensanche, zijn hartslag. De Plaza Moyúa, die veel mensen nog steeds Plaza Elíptica noemen vanwege zijn ovale vorm, is de rotonde waar de grote lanen van Bilbao samenkomen.
- 12
Palacio Chávarri
Kijk omhoog naar het paleis van rode baksteen dat het plein beheerst: het is het Palacio Chávarri, het meest gefotografeerde gebouw van Moyúa.
Stap binnen en kijk omhoog, want wat je boven je hebt lijkt op niets anders. Dit was de Alhóndiga, een gemeentelijk wijnmagazijn uit 1909, een massief bakstenen gebouw waar de stad haar vaten bewaarde.
- 14
Plaza Indautxu
Je staat op de Plaza Indautxu, het hart van de wijk die voorbij de Gran Vía leeft. Als Moyúa het toneel is en de laan de etalage, dan is Indautxu de woonkamer: hier leven de mensen van het Ensanche hun dagelijks leven, drinken ze hun aperitief, laten ze de hond uit, spreken ze af om te dineren.
