Hoi! Ik ben Daan, en ik ben je stem door het Bilbao dat aan de ría herboren werd: dat van het Guggenheim van titaan en de wandelpromenades van Abandoibarra.
Overzicht
We komen langs het Guggenheim Museum en zijn reusachtige sculpturen, de nieuwe bruggen over de ría, de Iberdrola-toren — de hoogste van Baskenland —, het Euskalduna-paleis en de bomen van het park Doña Casilda, en volgen steeds het water zonder haast. En iets bijzonders: het Euskalduna-paleis, dat laatste stalen schip dat aan de oever is gestrand, heeft zijn audiogids voor binnen bij deze wandeling inbegrepen; als we bij de deuren aankomen, tik je en ga je naar binnen.
Onze wandeling begint bij het Guggenheim Museum. We beginnen.
Route
Sluit even je ogen: de vochtige geur van het water dat van de Nervión naar beneden komt, de meeuwen die je hier, zo ver landinwaarts, eraan herinneren dat de zee dichtbij is, en voor je een berg van zilveren bochten, als een schip aan de oever.
- 2
Het Guggenheim-effect
Blijf hier even staan, want deze plek veranderde de stedenbouw wereldwijd. Vóór 1997 was Bilbao een stad van hoogovens en scheepswerven die wegkwijnden, met een vuile ría.
- 3
De grote boom van Anish Kapoor
Een paar stappen verder, richting het uiteinde van het terras dat op de ría uitkijkt, zie je iets wat van een afstand lijkt op een wolk van zilveren bellen die in de lucht hangen. Van dichtbij is het een toren van bollen van spiegelend staal, bijna tachtig ballen, de ene op de andere.
- 4
Campa de los Ingleses
Ga terug naar de oever bij het museum, naar de groene esplanade tussen het gebouw en het water. Dit is de Campa de los Ingleses, en haar naam verbergt een verhaal dat bijna niemand vertelt.
Loop naar beneden langs de kant van het museum die naar de ría kijkt en maak je klaar voor een aangename rilling, want wat je te wachten staat is negen meter hoog en heeft acht poten. Het is Maman, een kolossale spin van brons en staal van de Franse kunstenares Louise Bourgeois, uit 1999. Ga eronder staan, tussen haar poten, en kijk omhoog.
- 6
Puente de La Salve en de boog van Buren
Loop naar de titanium boeg die onder de brug schuift en til je hoofd op, want hier kruisen kunst en techniek elkaar letterlijk.
- 7
Puente Zubizuri van Calatrava
En hier heb je hem. Stap op de loopbrug en voel hoe hij zich over de ría welft, licht, alsof hij zweeft. Onder je voeten liggen die glasplaten die zoveel gedoe gaven, nu afgedekt.
- 8
El Zubizuri en zijn glazen vloer
Nu je erop staat, vertel ik je zijn verhaal, dat puur Bilbao is. De Zubizuri is een sneeuwwitte loopbrug van Santiago Calatrava uit 1997; zijn naam betekent witte brug in het Baskisch. Calatrava gaf hem een vloer van doorschijnend glas zodat het licht erdoorheen kon.
Loop de trap op naar de hoofdingang en daar heb je hem, als een schildwacht neergezet: een gigantische pup die helemaal van bloemen is gemaakt.
- 10
Bistró Guggenheim Bilbao
Na zoveel titanium vraagt je lichaam om een pauze, en die vind je hier meteen. De Bistró Guggenheim Bilbao ligt aan de Avenida de Abandoibarra, in het gebouw van Gehry zelf, met een terras in de schaduw van de Puppy.
- 11
Tulpen van Jeff Koons
Loop verder over het terras dat op het water uitkijkt en zoek een langwerpige vijver waar het museum bijna lijkt te drijven. Daar, op grondniveau, ligt een boeket bloemen dat nooit verwelkt: het zijn de Tulpen, nog een werk van Jeff Koons.
- 12
Puente Pedro Arrupe
Loop weer naar beneden naar de oever, naar een loopbrug van hout en staal die de ría oversteekt met een zachte bocht. Het is de Puente Pedro Arrupe, alleen voor voetgangers, uit 2003, bedacht voor één ding: het Guggenheim verbinden met de Universiteit van Deusto, aan de overkant.
- 13
Universiteit van Deusto
Kijk naar de andere oever, naar dat gebouw van edele steen met de uitstraling van een academisch paleis. Het is de Universiteit van Deusto, opgericht door de jezuïeten in 1886, een van de meest prestigieuze van Spanje; door haar collegezalen zijn politici, ondernemers en schrijvers gegaan.
- 14
Paseo de Abandoibarra
Nu pas sta je in het groene hart van het Bilbao van de eenentwintigste eeuw. Deze Paseo de Abandoibarra is een tapijt van gras en bomen dat de ría bijna een kilometer volgt, van het Guggenheim tot aan het Palacio Euskalduna.
- 15
Torre Iberdrola
Loop weg van het water, het binnenste van de wijk in, en kijk omhoog zo hoog als je kunt. Die naald van glas en staal die de lucht in steekt is de Torre Iberdrola, en met zijn honderdvijfenzestig meter is het het hoogste gebouw van heel Baskenland.
- 16
De Torre Iberdrola, de hoogste
En nu hij zo voor je staat, onthoud er één feit van om mee te pronken. Met zijn honderdvijfenzestig meter is hij niet alleen het hoogste van Bilbao: hij is het hoogste gebouw van heel Baskenland. Vanaf zijn hoge verdiepingen zie je op heldere dagen de Cantabrische Zee, op zo'n veertien kilometer.
- 17
Plaza Euskadi
Aan de voet van de toren opent zich een plein met tuinen dat veel mensen oversteken zonder te weten dat het zelf een kunstwerk is. Het is de Plaza Euskadi, van de Franse landschapsarchitect Michel Desvigne, een tuin die de oriëntatiepunten van de wijk met elkaar verbindt: hij verbindt de Torre Iberdrola met het museum, het winkelcentrum en de promenade langs de ría.
Loop nu een paar straten het binnenste van de wijk in, naar een stenen gebouw omringd door eeuwenoude bomen.
- 19
Winkelcentrum Zubiarte
Loop naar de oever en je stuit op een gebouw met moderne lijnen: het winkelcentrum Zubiarte, van de architect Robert Stern. Zijn naam betekent tussen bruggen in het Baskisch, omdat het midden tussen verschillende oversteken over de ría ligt.
- 20
Jardines de Abandoibarra
Terug op de boulevard wordt het gras breder en gaat het over in verzorgdere tuinen, met bloemperken en banken gericht op de ría. Een goed punt om een detail op te merken dat bijna iedereen ontgaat: de hoogte waarop je loopt.
Aan het einde van de boulevard rijst een vreemd gevaarte op, van geroeste plaat en hoekige vormen, dat eruitziet als een half gebouwd schip dat op de oever is gestrand. Je vergist je niet: dat is precies wat de architecten wilden.
- 22
Parque de Doña Casilda
Loop vanaf het Euskalduna een paar stappen landinwaarts en stap het grote park van Bilbao in. Het is het Parque de Doña Casilda Iturrizar, de grote groene long van het centrum, uit het begin van de twintigste eeuw.
- 23
De vijver van Doña Casilda
Loop tot in het hart van het park en je komt bij de vijver, een waterspiegel omringd door groen, de meest gefotografeerde plek van Doña Casilda. Loop naar de rand en luister naar het geruis van de fontein en het gekwaak van de eenden. Maar het echte spektakel heeft gekleurde veren.
