Wychodzisz z labiryntu zaułków i pojawia się otwarta, uporządkowana przestrzeń, z przystrzyżonymi żywopłotami, drzewkami pomarańczowymi i czarnym żelaznym krzyżem pośrodku, który wygląda jak koronka na tle nieba. To plac, od którego cała dzielnica wzięła nazwę, i kryje dwie rzeczy, o których prawie nikt nie wie: krzyż nie jest stąd, a pod ziemią, po której stąpasz, pochowany jest Murillo, bez nagrobka i bez dokładnego miejsca, gdzieś między drzewkami pomarańczowymi.
Kościół, którego już nie ma
Do początku XIX wieku nie było tu placu, tylko kościół parafialny Santa Cruz, wzniesiony na miejscu dawnej synagogi po zniszczeniu dzielnicy żydowskiej. To w nim w 1682 roku pochowano Bartolomégo Estebana Murilla, najbardziej sewilskiego ze wszystkich malarzy, który zmarł po upadku z rusztowania podczas pracy w Kadyksie.
W czasie okupacji francuskiej, za panowania Józefa Bonapartego, świątynię zburzono, żeby zrobić miejsce – podobna operacja powtórzyła się w kilku punktach miasta. Razem z kościołem zniknął grób: wiadomo, że Murillo leży tu pod spodem, ale nie wiadomo dokładnie gdzie. Tablica umieszczona w XX wieku przypomina o tym, choć nie potrafi wskazać miejsca.
Parafia nie zniknęła, tylko się przeprowadziła: wciąż działa przy calle Mateos Gago, w kościele dawnego klasztoru, po drodze w górę ku Giraldzie. Nazwa i kult przewędrowały kilka ulic dalej; jedynym, kto został w tyle, był malarz.
Cruz de la Cerrajería
Kuty krzyż pośrodku pochodzi z 1692 roku, jest dziełem ślusarza Sebastiána Conde i uchodzi za jeden ze szczytów sewilskiego kowalstwa artystycznego. Każdą wolutę wykuto ręcznie, uderzenie po uderzeniu na kowadle, a całość jest tak delikatna, że z daleka wygląda jak narysowana tuszem na niebie.
Nie powstał tutaj. Przez ponad dwa stulecia królował na calle Sierpes, najbardziej handlowej i gwarnej ulicy Sewilli, aż w XX wieku, przy romantycznej przebudowie dzielnicy, przeniesiono go na ten świeżo zagospodarowany plac. Miejsce plotek zamienił na ciszę.
Ogród wokół niego, z przystrzyżonymi bukszpanowymi żywopłotami i ławkami z azulejos, też pochodzi z tamtej przebudowy z lat dwudziestych, tej samej, która nadała całemu Santa Cruz dzisiejszy charakter. To dekoracja, owszem, ale dekoracja, która działa od stu lat.
Nie do przegapienia
Cruz de la Cerrajería
Kuty krzyż z 1692 roku, który przez dwa stulecia królował na calle Sierpes, zanim przeniósł się tutaj.
Zaginiony grób Murilla
Leży pod placem, bez dokładnego miejsca, odkąd Francuzi zburzyli kościół.
Ogrody Jardines de Murillo
Tuż za placem: cień, ławki i mur pałacu Alcázar, za darmo i prawie bez ludzi.
Ogród z lat dwudziestych
Żywopłoty, azulejos i latarnie z romantycznej przebudowy, która wymyśliła zwiedzane dziś Santa Cruz.
Jak to wpasować w zwiedzanie Sewilli
Plac to naturalne wyjście z dzielnicy na wschód. Z jednej strony łączy się z Plaza de Doña Elvira i Hospital de los Venerables; z drugiej otwiera się na ogrody Jardines de Murillo, zadrzewioną promenadę biegnącą tuż przy murze pałacu Alcázar, najlepsze miejsce w centrum, żeby za darmo usiąść w cieniu.
Dwie minuty stąd jest calle Santa Teresa, przy której zachował się dom Casa de Murillo, i Plaza de los Refinadores z pomnikiem Don Juana Tenoria: cała dzielnica jest pełna literackich odniesień zasadzonych po fakcie, a to jest najbardziej bezczelne z nich.
Dobry moment na dłuższy postój. Stąd do katedry jest siedem minut pieszo, a do Plaza de España piętnaście przez ogrody Jardines de Murillo, co latem jest najprzyjemniejszym sposobem na pokonanie tej trasy.
Najczęstsze pytania
Skąd przybył ten żelazny krzyż?
Nazywają go Cruz de la Cerrajería i pochodzi z 1692 roku. Zanim trafił tutaj, przez wieki królował na calle Sierpes, najgwarniejszej ulicy Sewilli, w samym sercu handlu. Przeniesiono go na ten plac dopiero w dwudziestym wieku, kiedy odnawiano dzielnicę, nadając jej to romantyczne oblicze, które widzisz po drodze. Przyjrzyj się żelazu: każdy zawijas wykuto ręcznie, uderzenie po uderzeniu w kuźni, i dlatego żaden nie jest dokładnie taki sam jak inny.
Czy parafia Santa Cruz jeszcze istnieje?
Tak, choć musiała się przeprowadzić. Kiedy za panowania Józefa Bonapartego zburzono stary kościół, parafia Santa Cruz przeniosła się do kościoła dawnego pobliskiego klasztoru, przy calle Mateos Gago, idąc w górę w stronę Giraldy. Tam wciąż odprawia nabożeństwa. Czyli: nazwa i wiara wywędrowały o kilka ulic; z tyłu, pod tymi drzewami pomarańczowymi, zostało tylko to, czego nie dało się przenieść.
