Jej iglica strzela na ponad siedemdziesiąt pięć metrów i czyni z niej najwyższy budynek San Sebastián, co po ponad stuleciu wciąż jest prawdą. Jest neogotycka, z piaskowca, a otwarto ją w 1897 roku, gdy nowa dzielnica rosła w zawrotnym tempie, a nowe miasto potrzebowało świątyni na swoją miarę. W dużej części zapłacili za nią z datków sami mieszkańcy.
Neogotyk według niemieckiego wzoru
Architekt Manuel Echave nie patrzył na hiszpańskie katedry, lecz na północ Europy. Deklarowanym wzorem jest niemiecki gotyk, a zwłaszcza katedra w Kolonii, z ażurową, ostrą iglicą wieńczącą wieżę, która nie ma precedensu w architekturze sakralnej Półwyspu Iberyjskiego.
To podręcznikowy neogotyk i tak należy go czytać: łuki ostre, plan krzyża łacińskiego, rozeta, witraże i uparta wertykalność, która ciągnie wzrok w górę. To nie nieporadna imitacja, lecz bardzo kompetentne ćwiczenie w stylu, który w 1890 roku przeżywał rozkwit w całej Europie.
Materiałem jest piaskowiec z Monte Igueldo, wydobywany kilka kilometrów dalej, który nadaje jej ciepły odcień, bardzo zmienny zależnie od światła; w szare dni – a jest ich tu sporo – gaśnie, aż wydaje się niemal szary.
Nie powstała jako katedra
Wzniesiono ją jako kościół parafialny, duży kościół, którego potrzebowała nowa dzielnica, a do rangi katedry podniesiono ją dopiero w połowie XX wieku. Powód jest administracyjny: prowincja Gipuzkoa nie miała własnej diecezji, dopóki Watykan nie podzielił dawnego biskupstwa Vitorii, obejmującego trzy prowincje baskijskie.
Ciekawa jest decyzja urbanistyczna, która za tym stoi. Nie postawiono jej przy plaży ani na wzniesieniu, co byłoby efektowne, lecz w samym środku nowej dzielnicy, z ulicami zbiegającymi się ku niej. To element, który porządkuje mieszczańskie miasto, tak jak Stara Część porządkowała się wokół placu.
To położenie w głębi miasta wyjaśnia, dlaczego wiele osób spędza w San Sebastián kilka dni i jej nie widzi: leży poza osią plaża – stare miasto, którą chodzą prawie wszyscy. Wystarczy zboczyć o trzy przecznice od alei Boulevard.
Nie do przegapienia
Najwyższy budynek w mieście
Jej iglica przekracza siedemdziesiąt pięć metrów i ponad stulecie po otwarciu katedra wciąż dzierży ten rekord.
Wzór: Kolonia
Manuel Echave patrzył na niemiecki gotyk, nie na hiszpański. Ta ażurowa iglica nie ma precedensu na Półwyspie Iberyjskim.
Zapłacili za nią mieszkańcy
Sfinansowano ją w dużej części z datków mieszkańców nowej dzielnicy, którą właśnie otwierała.
Katedrą dopiero w XX wieku
Powstała jako kościół parafialny. Gipuzkoa nie miała własnej diecezji, dopóki nie podzielono biskupstwa Vitorii.
Jak to wpleść w zwiedzanie San Sebastián
Stoi w sercu romantycznej nowej dzielnicy, dziesięć minut pieszo od La Concha i kolejne dziesięć od Plaza de la Constitución. Spacer do niej prowadzi przez mieszczańskie miasto z końca XIX wieku, a po drodze mijasz Teatr Victoria Eugenia, Hotel María Cristina i Plaza de Gipuzkoa.
Wnętrze jest dostępne bezpłatnie w godzinach nabożeństw, a zwiedzanie zajmuje najwyżej dwadzieścia minut. Warto wejść dla witraży i dla skali, której z zewnątrz nie da się dobrze ocenić, bo okoliczne ulice są wąskie jak na rozmiar budynku.
To także najlepszy punkt orientacyjny w nowej dzielnicy: iglicę widać niemal z każdego miejsca tej części miasta, tak jak Monte Urgull służy za kompas na starym mieście.
Najczęstsze pytania
Na czym się wzorowano, budując ją w ten sposób?
Architekt Manuel Echave patrzył na północ Europy. Ten neogotyk czerpie prosto z wielkich katedr niemieckich, z ażurową, ostrą iglicą na wzór katedry w Kolonii. Chodziło o to, by dać nowemu miastu świątynię tak wysoką i tak modną jak te w stolicach, które wtedy tak podziwiano. Kamień pochodził z kamieniołomów w okolicznych górach i był obrabiany na miejscu, ciosek po ciosku, na wzór prawdziwego gotyku.
Czy od początku była katedrą?
Otóż nie, i to zaskakuje prawie wszystkich. Zbudowano ją jako zwykły kościół parafialny, duży kościół, którego potrzebowała nowa, rozbudowana część miasta. Katedrą została dopiero w połowie dwudziestego wieku, kiedy Watykan podzielił dawne biskupstwo Vitorii, obejmujące trzy prowincje baskijskie, i utworzył osobną diecezję San Sebastián. Ten kościół, największy w mieście, wybrano na jej siedzibę. Jej kamień jest więc sporo starszy niż jej katedralna ranga.
