De Ensanche van Bilbao: de Gran Vía, Moyúa en de Alhóndiga
Wijken · Bilbao

De Ensanche van Bilbao: de Gran Vía, Moyúa en de Alhóndiga

Een stadsuitbreiding die zo groot werd opgezet dat haar ingenieurs voor dromers werden aangezien. Paleizen van het ijzer, een gebouw met drieënveertig zuilen die allemaal anders zijn en de beroemdste metro-ingangen van Spanje.

Leestijd 9 min · Bijgewerkt in 2026
🎧 In de route De Uitbreiding: de Grote Straat, Moyúa en het Magazijn

In 1876 besloot Bilbao een nieuwe stad voor zichzelf te bouwen op de vlakten van Abando, moestuinen aan de overkant van de ría, de riviermonding. Het middeleeuwse stadje, dat al bijna zes eeuwen in zeven straten paste, was belachelijk klein geworden voor het geld dat het ijzererts opleverde. Wat toen werd uitgetekend, heet nu de Ensanche, en de hoofdstraat is nog altijd de elegantste laan van de stad.

De metro-ingangen van gebogen glas die over de Gran Vía verspreid staan, zijn ontworpen door Norman Foster en de inwoners van Bilbao noemen ze fosteritos. Het komt zelden voor dat het meest geciteerde stuk design van een stad de ingang van het openbaar vervoer is.

Een stad getekend op de modder

Drie ingenieurs die te hoog mikten, en gelijk kregen.

Het plan werd ondertekend door Pablo Alzola, Ernesto Hoffmeyer en Severino Achúcarro, en wat opvalt is niet het stratenpatroon maar de ambitie. Ze ontwierpen een Bilbao dat veel groter was dan het bestaande, met bouwblokken voor een bevolking die niemand voorzag, en destijds waren er mensen die hen voor fantasten hielden. De stad vulde niet alleen elk blok: ze groeide er uiteindelijk overheen.

Het schema is dat van de Europese stadsuitbreidingen van de 19e eeuw: een regelmatig raster, ruime bouwblokken, een hoofdlaan die het geheel ordent en ronde pleinen op de belangrijke kruispunten. De Gran Vía loopt iets meer dan anderhalve kilometer van de Plaza Circular tot de Plaza del Sagrado Corazón.

Het contrast met de andere oever is totaal, en daarom is het interessant om de brug over te steken. Daar steegjes van drie meter breed, aangelegd in 1300; hier een laan van twintig meter breed, bedacht voor koetsen en later voor trams. Tussen het een en het ander liggen zeshonderd jaar en een industriële revolutie.

De naam eert Diego López de Haro, heer van Bizkaia, die op 15 juni 1300 de stichtingsoorkonde ondertekende die een paar huizen aan de ría veranderde in een stad met recht op een markt en een haven. Dat document is letterlijk de geboorteakte van Bilbao.

1Gran Vía de Don Diego López de Haro

Gran Vía de Don Diego López de Haro

📍 Van de Plaza Circular tot Sagrado Corazón

Anderhalve kilometer laan, in 1876 over moestuinen aangelegd, nu de winkel- en kantorenas van de stad. Het interessante zit in het geheel en in de hoge verdiepingen: op etalagehoogte lijkt het een willekeurige straat, en daarboven zitten de bekroningen, de koepels en het bewerkte steen.

2Plaza Moyúa en het Palacio Chávarri

Plaza Moyúa en het Palacio Chávarri

📍 Hart van de Ensanche

De ellips waar alles langskomt, met een tuin in het midden en het paleis uit 1894 met de eigenaardigheid die men in Bilbao het liefst vertelt: geen van de ramen is gelijk aan een ander, ze verschillen allemaal in vorm of grootte. Als je het eenmaal weet, kun je niet meer ophouden met kijken.

3Palacio de la Diputación Foral

Palacio de la Diputación Foral

📍 Gran Vía, 25

Uit 1900 en het meest opzichtige gebouw aan de laan, met een marmeren trap, glas-in-loodramen en zalen die je op vaste tijden kunt bezoeken. Het is het beste voorbeeld van hoe het geld van het ijzer werd uitgegeven als het iets wilde bewijzen aan wie van buiten kwam.

🎧 Met Viavoy

Ontdek Bilbao in je eigen tempo

Download de app en ontdek Bilbao offline, wanneer je wilt. Loop de wandelroute De Uitbreiding: de Grote Straat, Moyúa en het Magazijn met een lokale gids in je oor.

Meer over Viavoy →

De Alhóndiga, die niemand Azkuna Zentroa noemt

Twee blokken van de Gran Vía staat het gebouw dat het best samenvat hoe deze stad met haar verleden omgaat. Het was de Alhóndiga, het gemeentelijke wijnpakhuis dat in 1909 werd gebouwd door Ricardo Bastida, een van de architecten die het gezicht van Bilbao het sterkst hebben bepaald. Jarenlang stond het leeg.

In plaats van het af te breken, werd besloten het helemaal uit te hollen en alleen de gevels te bewaren. De opdracht voor het interieur ging naar de Franse ontwerper Philippe Starck, die er drie nieuwe, losstaande gebouwen in zette, op zuilen van de grond getild om de begane grond helemaal vrij te laten.

Die zuilen zijn het eigenlijke werk: het zijn er drieënveertig en er zijn er geen twee gelijk. Elke zuil werd ontworpen door een andere kunstenaar, geïnspireerd op een cultuur, een tijdperk of een stijl — er zijn Romeinse, Indiase, Egyptische, futuristische, pure fantasie — met een eigen materiaal en afwerking. Tussen ze door lopen is de echte reden om naar binnen te gaan.

Boven zijn een bibliotheek, bioscopen, tentoonstellingszalen, een sportschool en een zwembad met een glazen bodem, zodat je vanaf de verdieping eronder mensen boven je hoofd ziet zwemmen. De begane grond is openbaar en gratis: je loopt erdoor, je blijft er even, en je hoeft niets te consumeren.

4Azkuna Zentroa

Azkuna Zentroa

📍 Plaza Arriquibar, 4

De officiële naam eert Iñaki Azkuna, burgemeester van 1999 tot zijn overlijden in functie in 2014, die de stad bestuurde in de jaren van de transformatie. Niemand gebruikt die naam in een gewoon gesprek. Een kwartier is genoeg voor het wezenlijke, en het is de beste schuilplek van de Ensanche als het begint te regenen.

5Café Iruña

Café Iruña

📍 Jardines de Albia

Geopend in 1903 en ingericht in neomudéjarstijl, met tegelwerk, een cassetteplafond en een bar die in een eeuw niet is veranderd. Het is een van die cafés die tegelijk monument zijn en een plek om te ontbijten. De pinchos morunos, gekruide vleesspiesjes, van de bar zijn een plaatselijk instituut.

Veelgestelde vragen

Wat is de Ensanche van Bilbao?

De nieuwe stad die vanaf 1876 werd uitgetekend op de vlakten van Abando, moestuinen aan de overkant van de ría, toen het middeleeuwse stadje van zeven straten te klein werd voor het geld dat het ijzererts opleverde. Het is een regelmatig raster met de Gran Vía als hoofdas en ronde pleinen op de belangrijke kruispunten.

Wat is de Alhóndiga en waarom heet ze Azkuna Zentroa?

Het was het gemeentelijke wijnpakhuis uit 1909, een werk van Ricardo Bastida, dat van binnen werd uitgehold met behoud van alleen de gevels, om er drie gebouwen in te zetten die rusten op drieënveertig zuilen, ontworpen door verschillende kunstenaars. De officiële naam eert burgemeester Iñaki Azkuna, maar op straat zegt iedereen nog altijd de Alhóndiga.

Kun je gratis het Azkuna Zentroa in?

Ja. De begane grond, waar de drieënveertig zuilen staan en waar alle architectonische interesse zit, is vrij en gratis toegankelijk: je kunt erdoorheen lopen, gaan zitten en blijven zonder iets te consumeren. De voorzieningen boven — bibliotheek, bioscopen, sportschool en zwembad — hebben hun eigen tarieven.

Wat zijn de fosteritos?

De metro-ingangen van gebogen glas die over de Gran Vía en een groot deel van de stad verspreid staan, ontworpen door Norman Foster toen de metro van Bilbao werd aangelegd. De naam is liefkozend en helemaal volks, en het is merkwaardig dat het meest geciteerde stuk design van een stad de ingang van het openbaar vervoer is.

Is het een goede plek om te overnachten?

Het is waarschijnlijk de beste zone: het Guggenheim, de Casco Viejo en het station liggen op tien of vijftien minuten lopen, er zijn drie metrohaltes aan de laan zelf en het is 's nachts veel rustiger dan de oude binnenstad. De prijzen liggen iets hoger, maar het verschil in nachtrust maakt dat goed.

Wat kun je aan de Gran Vía van binnen bezoeken?

Het Palacio de la Diputación Foral is op vaste tijden te bezoeken en is de moeite waard vanwege de marmeren trap en de zalen. Het Azkuna Zentroa kun je op de begane grond vrij in. De rest van de laan is winkels en kantoren: het interessante zit in het geheel van gevels en in de hoge verdiepingen.

Hoe je er rondloopt

De route die werkt, begint op de Plaza Circular, naast station Abando, en gaat de Gran Vía op in westelijke richting. Eerste stop in de Jardines de Albia, met Café Iruña; tweede bij Moyúa, voor het Chávarri en de Diputación; en dan een omweg naar het zuiden voor het Azkuna Zentroa.

Vanaf daar loop je in tien minuten naar beneden naar het Guggenheim of het park Doña Casilda in, waar het Museum voor Schone Kunsten staat. De Ensanche werkt dus als scharnier tussen de Casco Viejo en Abandoibarra, en je steekt hem een paar keer per dag bijna ongemerkt over.

Als bezoek op zich is het een ruim uur met stops. Het is geen wijk van monumenten, het is een wijk van het geheel: je moet je blik boven de etalages uit heffen, want op ooghoogte is dit een willekeurige winkelstraat en daarboven zitten de koepels, de erkers en het bewerkte steen.

En om te eten zijn de calle Ledesma en de straten rond de Diputación het alternatief van de Ensanche voor de pintxos van de oude binnenstad: ordelijker, met terrassen en iets duurder, maar met bars van heel hoog niveau.

Praktische informatie

WaarLinkeroever van de ría, tussen de Plaza Circular en Indautxu.
Hoe kom je erMetro Abando, Moyúa en Indautxu, alle drie aan de laan zelf.
DuurEen ruim uur voor de wandeling; een halve dag met het Azkuna Zentroa en het Museum voor Schone Kunsten.
GratisDe begane grond van het Azkuna Zentroa, met zijn drieënveertig zuilen.
EtenCalle Ledesma en de straten rond de Diputación. Café Iruña om te ontbijten.
TipKijk omhoog: het mooie van de Ensanche zit in de hoge verdiepingen.

Op de kaart

🎧 Met Viavoy

Wandel door Bilbao en luister in je eigen tempo

Download Viavoy en wandel offline door Bilbao, wanneer je wilt.

vanaf 2,99 €· eenmalige betaling
City Pass · 9,99 €3 dagen, alle tours in Bilbao
Meer over Viavoy →
Viavoy-app

Lees verder

Andere artikelen

Routes

Bilbao in 2 dagen: de ría, het titanium en de Siete Calles

Monumenten

Het Guggenheim in Bilbao bezoeken: wat je binnen en buiten ziet

Gastronomie

Pintxos in Bilbao: hoe het werkt en waar je heen gaat

Feesten

Aste Nagusia: de Semana Grande van Bilbao