Upuzun ve neredeyse penceresiz bir duvar, katedralin arkasında Praza da Quintana'nın bütün bir kenarını kapatır. Burası, “sunakların önünde” duran Havari'nin mezarını korumak için IX. yüzyılda kurulmuş, bir manastırdır: adı da buradan gelir. 1499'dan beri burada klostür içi Benedikten rahibeler yaşar; içeride sessizce dua ederler ve duvar sınırdır. Ama her şeyi değiştiren döner bir penceresi var.
Döner pencere ve yüzyıllardır süren bir alışveriş
Sokak hizasında, kendi ekseni etrafında dönen küçük ahşap bir pencere ara. Bu bir torno'dur, yani klostür içi bir topluluğun yalıtılmışlığını bozmadan dış dünyayla alışveriş yapmasını sağlayan sistem: açıklıktan konuşulur, bozuk paralar tepsiye bırakılır, rahibe silindiri döndürür ve ürünü geri verir.
Sattıkları kendi yaptıkları tatlılardır, özellikle bademli kek —üzerine şekerle haç serpilmiş tarta de Santiago— ve kurabiyeler. Bütün alışveriş kimse kimsenin yüzünü görmeden, sese karşı ses gerçekleşir ve yüzyıllar öncekinin tıpatıp aynısıdır.
Canın tatlı istemese bile anlamı için bunu yapmaya değer: Avrupa'da bir ortaçağ uygulamasının uyarlama ya da sahneleme olmadan işlemeyi sürdürdüğü az sayıdaki yerden biridir. Saatler kısıtlı ve değişkendir, bu yüzden şansını denemek gerekir.
Bir mezarı beklemek için doğan bir manastır
Manastırı rahibeler değil keşişler kurdu. Onu, mezar ortaya çıktıktan hemen sonra bir topluluğun Havari'nin mezarını gece gündüz beklemesi için IX. yüzyılda kral II. Alfonso kurdu. Aynı kral tarihin ilk hacısıydı: ona saygı sunmak için Oviedo'dan yürüyerek indi ve bugün Camino Primitivo denen yolu açtı.
Topluluk yüzyıllar sonra kadınlara geçti ve Benedikten rahibeler hâlâ buradadır. Bugünkü binanın büyük bölümü XVII. ve XVIII. yüzyıllardan kalmadır; Quintana'ya bakan anıtsal cepheli bir kilisesi ve sade bir iç mekânı vardır.
Manastırın müzesinde az bilinen ve olağanüstü bir parça korunur: büyük katedral henüz yokken, en erken dönemlerde mezarın üzerinde duran taş sunağın kalıntıları olan Ara de Antealtares. Dışarıda binlerce hacı geçerken, içeride özgün sunak durur.
Kaçırılmayacaklar
Tatlıların döner penceresi
Rahibelerin yüzlerini göstermeden bademli kek sattıkları ahşap döner pencere. Hâlâ aynı şekilde işliyor.
Onu II. Alfonso kurdu
IX. yüzyılda, Havari'nin mezarını beklemek için. Aynı kral, Oviedo'dan yürüyerek inen ilk hacıydı.
Ara de Antealtares
Katedral henüz yokken mezarın üzerinde duran sunağın kalıntıları. Manastırın müzesindedir.
Quintana de Mortos
Meydanın alt düzeyi eski mezarlığın yerindedir. İki düzeyin de kendi adı var.
Santiago ziyaretine nasıl uyar
Katedrali çevreleyen dört meydandan biri ve hepsinin en teatral olanı Praza da Quintana'yı kapatır: büyük bir merdiven onu iki düzeye ayırır; yukarıda Quintana de Vivos, aşağıda eski mezarlığın üzerindeki Quintana de Mortos.
Karşı tarafta, yalnızca 25 Temmuz'un pazara denk geldiği Kutsal Yıl'da açılan katedralin Porta Santa'sı vardır. Onun üzerinde de Saat Kulesi, Berenguela; Bonaval'daki üç kollu helezon merdiveni yapan Domingo de Andrade'nin eseri.
Döner pencerede geçecek süre hariç on beş dakikalık bir duraktır. Obradoiro'ya ve Colexio de Fonseca'ya iki dakika uzaklıktadır, dolayısıyla eski şehirdeki her güzergâha yoldan sapmadan girer.
Sık sorulan sorular
Burada, içeride hep rahibeler mi yaşadı?
Hayır, başta keşişlerdi. Manastırı, bir erkek topluluğu havarinin mezarını gece gündüz beklesin diye kral II. Alfonso kurdu. Ve aynı kral tarihin ilk hacısıydı: ona saygısını sunmak için Oviedo'dan yürüyerek indi ve bugün Camino Primitivo dediğimiz yolu açtı. Benediktin rahibeler ancak XV. yüzyılın sonunda, dinî bir reformla geldi. Bu mezarı burada ilk bekleyenler erkeklerdi.
Havarinin o ilk sunağından bir şey saklanıyor mu?
Evet, ve az bilinen bir mücevher. Manastırın müzesinde Ara de Antealtares denen şey korunur: büyük katedral yükselmeden önceki en ilk zamanlarda mezarın üzerinde duran taş sunağın kalıntıları. Bir düşün: dışarıda her gün binlerce hacı geçerken, burada, içeride, sessizce, her şeyin gerçekten başladığı taşlardan biri saklanıyor.
