Είναι μια επικλινής πλατεία, με στοές στις δύο πλευρές και, στο βάθος, έναν πέτρινο τοίχο με πύργους πίσω από τον οποίο δεν φαίνεται τίποτα. Αυτός ο τοίχος είναι το όριο: στην άλλη πλευρά αρχίζει η μνημειακή πόλη, και η πλατεία λειτουργεί σαν προθάλαμος. Είναι το σημείο όπου το Κάθερες χωρίζεται στα δύο, και αυτή η ιδιότητα του συνόρου εξηγεί γιατί μοιάζει τόσο διαφορετική από ό,τι υπάρχει μέσα.
Έξω από το τείχος, και γι' αυτό ζωντανή
Η πλατεία ανοίχτηκε έξω από τα τείχη, δίπλα στο δυτικό τμήμα του περιβόλου, και αυτή η θέση δεν είναι τυχαία: ήταν ο χώρος της αγοράς, των εμποροπανηγύρεων και των δημόσιων εκδηλώσεων, λειτουργιών που χρειάζονταν επιφάνεια και δεν χωρούσαν μέσα σε μια αρχοντική πόλη στριμωγμένη και γεμάτη παλάτια.
Το σχήμα της ακολουθεί το έδαφος, που κατηφορίζει προς τα δυτικά, οπότε το δάπεδο έχει εμφανή κλίση και τα κτίρια στις πλευρές κλιμακώνονται. Οι συνεχείς στοές, με τόξα πάνω σε πεσσούς, επέτρεπαν το εμπόριο κάτω από στέγη σε ένα κλίμα όπου το καλοκαίρι ξεπερνά άνετα τους σαράντα βαθμούς.
Αυτή η εμπορική και λαϊκή καταγωγή είναι που εξηγεί γιατί σήμερα είναι η πλατεία όπου ζει η πόλη: τραπεζάκια έξω, κόσμος που περνά, παζάρια, συναυλίες. Μέσα στο τείχος δεν υπάρχει τίποτα παρόμοιο, γιατί μέσα δεν ζούσε ο απλός κόσμος αλλά οι ευγενείς.
Ο τοίχος που χωρίζει δύο πόλεις
Την ανατολική πλευρά της πλατείας την κλείνει το αλμοχαδικό τείχος με τους πύργους του, και εκεί βρίσκεται το ενδιαφέρον: το Κάθερες διατηρεί τον μουσουλμανικό περίβολο του 12ου αιώνα σχεδόν ολόκληρο, με τους πύργους του από ταπιάλ, κάτι εξαιρετικό στη χερσόνησο, γιατί σχεδόν όλοι οι αστικοί περίβολοι των Αλμοχάδων εξαφανίστηκαν.
Όταν η πόλη κατακτήθηκε οριστικά το 1229, οι ευγενείς που εγκαταστάθηκαν μέσα δεν γκρέμισαν τα τείχη: τα ξαναχρησιμοποίησαν και έχτισαν τα οχυρωμένα σπίτια τους ακουμπώντας πάνω τους. Γι' αυτό ο περίβολος έφτασε ακέραιος, και γι' αυτό από αυτή την πλατεία βλέπεις μια συνεχή γραμμή από πύργους.
Σε αυτό το τμήμα του τείχους ξεχωρίζει ο Πύργος του Μπουχάκο, ο ψηλότερος, που δεσπόζει στην πλατεία, και δίπλα του ανοίγεται η Αψίδα της Εστρέγια, που είναι το κύριο πέρασμα προς τα μέσα. Να τη διασχίσεις σημαίνει να περάσεις από τη μία πόλη στην άλλη σε είκοσι μέτρα.
Μη χάσεις
Βρίσκεται έξω από το τείχος
Ανοίχτηκε έξω από τα τείχη γιατί η αγορά και τα πανηγύρια δεν χωρούσαν μέσα σε μια αρχοντική πόλη στριμωγμένη από παλάτια.
Το δάπεδο έχει κλίση
Το έδαφος κατηφορίζει προς τα δυτικά, οπότε η πλατεία δεν είναι επίπεδη και τα κτίρια στις πλευρές κλιμακώνονται.
Ο τοίχος στο βάθος είναι αλμοχαδικός
Το Κάθερες διατηρεί τον μουσουλμανικό περίβολο του 12ου αιώνα σχεδόν ολόκληρο, κάτι εξαιρετικό στη χερσόνησο.
Δύο πόλεις σε είκοσι μέτρα
Έξω, η ζωντανή πλατεία με τραπεζάκια και κατοίκους· μέσα, το αρχοντικό σύνολο σχεδόν χωρίς κατοίκους. Η αντίθεση είναι το θέμα.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στο Κάθερες
Είναι το σημείο εκκίνησης κάθε διαδρομής και το μέρος όπου παρκάρεις, τρως και πίνεις κάτι, γιατί μέσα στη μνημειακή πόλη η προσφορά είναι πολύ πιο περιορισμένη. Εδώ βρίσκεται επίσης το γραφείο τουρισμού.
Από εδώ μπαίνεις στον περίβολο από την Αψίδα της Εστρέγια, και το εφέ είναι σκόπιμο: αφήνεις πίσω τη φασαρία και το φως της πλατείας, διασχίζεις ένα θολωτό μισοσκότεινο πέρασμα και βγαίνεις απότομα στο μεσαιωνικό σύνολο.
Η κατάλληλη στιγμή είναι το σούρουπο και η νύχτα. Η μνημειακή πόλη φωτίζεται και από την πλατεία βλέπεις το περίγραμμα των πύργων να διαγράφεται, και επειδή το εσωτερικό έχει πολύ λίγους κατοίκους, εκείνες τις ώρες είναι σχεδόν άδειο ενώ η πλατεία είναι γεμάτη. Αυτή η αντίθεση είναι πολύ χαρακτηριστική του Κάθερες.
Συχνές ερωτήσεις
Ήξερες ότι αυτή η πλατεία γίνεται παγκόσμια σκηνή;
Από το 1992 η Πλάθα Μαγιόρ φιλοξενεί το φεστιβάλ WOMAD, το φεστιβάλ μουσικών του κόσμου που προώθησε ο Πίτερ Γκάμπριελ. Για μερικές μέρες του Μαΐου, χιλιάδες άνθρωποι γεμίζουν την πλατεία και τους δρόμους της παλιάς πόλης για να ακούσουν μουσική από τις πέντε ηπείρους, δωρεάν και στο ύπαιθρο. Είναι μία από τις συναντήσεις που ζωντανεύουν περισσότερο αυτή την πέτρινη πλατεία.
