Piramidalny pomnik z kamienia i brązu z Krzysztofem Kolumbem na szczycie, który wpatruje się w drugi koniec alei. A jego historia to gotowa powieść: ten posąg nie był przeznaczony dla Valladolid, tylko miał stanąć na głównym placu Hawany.
Pomnik, który został bez miejsca
Wyrzeźbił go Antonio Susillo i ukończył w 1891 roku na zamówienie dla Kuby, która była wtedy jeszcze hiszpańska. Kiedy w 1898 roku Hiszpania straciła wyspę, pomnik został bez miejsca przeznaczenia i wrócił na Półwysep Iberyjski.
Rząd postanowił wtedy podarować go Valladolid, miastu, w którym żeglarz zmarł w 1506 roku, biedny i uwikłany w procesy. Kamień węgielny położył w 1903 roku bardzo młody król, Alfons XIII, a pomnik odsłonięto w 1905 roku.
Alfons XIII był królem od samego dnia swoich narodzin, w 1886 roku: jego ojciec zmarł kilka miesięcy wcześniej, więc przyszedł na świat już jako król, a do jego pełnoletności rządziła jako regentka matka. Kiedy tu przyjechał, miał siedemnaście lat.
Rzeźbiarz miał życie jak z czarnego kryminału: Antonio Susillo, ogromnie utalentowany artysta z Sewilli, rozpieszczany przez wyższe sfery, odebrał sobie życie strzałem z broni palnej w 1896 roku, mając niewiele ponad czterdzieści lat, zrujnowany i udręczony. Nie doczekał chwili, gdy jego dzieło stanęło na swoim miejscu.
Cztery płaskorzeźby i cztery alegorie
Przyjrzyj się podstawie: cztery brązowe płaskorzeźby opowiadają epizody z życia żeglarza, a w narożnikach cztery wielkie postacie przedstawiają Naukę, Żeglugę, Męstwo i Historię.
Ten program ikonograficzny to czysty XIX wiek: wywyższenie odkrycia jako naukowego i bohaterskiego czynu, bez żadnego z krytycznych odczytań, które przyszły później.
Kolumb zmarł w tym mieście, dlatego Valladolid było mu winne hołd. Ale jego kości nie zaznały spokoju: stąd do Sewilli, potem do Santo Domingo, stamtąd do Hawany, a po utracie Kuby znów do Sewilli, gdzie dziś spoczywają w katedrze.
Innymi słowy: szczątki Kolumba odbyły tę samą drogę powrotną co ten pomnik, i z tego samego powodu. Utrata Kuby w 1898 roku sprowadziła do kraju naraz człowieka i jego posąg.
Nie do przegapienia
Miał stanąć w Hawanie
Antonio Susillo wyrzeźbił go w 1891 roku dla głównego placu kubańskiej stolicy.
W 1898 roku został bez miejsca
Po utracie Kuby wrócił na Półwysep Iberyjski, a rząd podarował go Valladolid.
Kamień węgielny położył siedemnastoletni król
Alfons XIII położył kamień węgielny w 1903 roku. Był królem od dnia narodzin.
Rzeźbiarz nie zobaczył go na miejscu
Susillo odebrał sobie życie w 1896 roku, zrujnowany, mając niewiele ponad czterdzieści lat.
Jak to wpleść w zwiedzanie Valladolid
Stoi w parku Campo Grande, wielkim parku w centrum miasta, na końcu alei, kilka minut od plaza de Zorrilla.
Postój trwa dziesięć minut: obejdź pomnik dookoła i przeczytaj płaskorzeźby. To przestrzeń publiczna, dostępna o każdej porze.
Drugim hołdem miasta dla żeglarza jest Casa Museo de Colón, kilka minut stąd, z historią czterech podróży rozłożoną na cztery piętra.
Najczęstsze pytania
To gdzie w końcu pochowano Kolumba?
I tu jest to niesamowite: jego kości nigdy nie zaznały spokoju. Najpierw pochowano go w klasztorze w samym mieście; lata później przewieziono go do Sewilli, potem przepłynął ocean do Santo Domingo, stamtąd trafił do Hawany, a po utracie Kuby wrócił znowu do Sewilli, gdzie dziś spoczywa w katedrze. Kilka pogrzebów i ocean pośrodku. A wciąż są tacy, którzy spierają się, czy to naprawdę wszystkie jego kości.
Kto był rzeźbiarzem posągu?
Antonio Susillo, artysta z Sewilli o ogromnym talencie i życiu jak z czarnego kryminału. Był jednym z wielkich rzeźbiarzy swoich czasów, rozpieszczanym przez wyższe sfery, ale skończył tragicznie: odebrał sobie życie strzałem w 1896 roku, mając niewiele ponad czterdzieści lat, zrujnowany i udręczony. Czyli ten tak uroczysty Kolumb wyszedł spod rąk artysty, który żył ledwie kilka lat dłużej niż jego własne dzieło. Kamień trwa dłużej niż ten, kto go rzeźbi.
Dlaczego król, który go zainaugurował, był taki młody?
Bo Alfons XIII był królem od samego dnia swoich narodzin, w 1886 roku. Jego ojciec zmarł kilka miesięcy przed tym, zanim on przyszedł na świat, więc zjawił się na nim już koronowany, a do jego pełnoletności rządziła matka jako regentka. Kiedy w 1903 roku przyjechał tu położyć kamień węgielny, miał zaledwie siedemnaście lat, chłopak. Wyobraź sobie tę scenę: pół Valladolid patrzy, jak król, prawie jeszcze wyrostek, przewodniczy takiej uroczystości.
