Sześć białych kolumn korynckich wzniesionych na podium, pośrodku nowoczesnego centrum, tuż przy ratuszu. To pozostałość wielkiej świątyni kultu cesarskiego w Cordubie, stolicy Betyki, najbogatszej prowincji cesarstwa. Przez stulecia leżała zasypana pod domami: odnaleziono ją przypadkiem w latach pięćdziesiątych, przy rozbudowie gmachu miejskiego, gdy spośród gruzu zaczęły wyłaniać się bębny kolumn.
Odkrycie przez przypadek
Córdoba była stolicą Hispanii Ulterior, a potem Betyki, i w I wieku zyskała zespół monumentalnych budowli najwyższej klasy: tę świątynię, cyrk, teatr – jeden z największych w cesarstwie – i forum. O tym wszystkim miasto nie wiedziało praktycznie nic aż do XX wieku.
Świątynię odkryto w latach pięćdziesiątych podczas rozbudowy ratusza. Pod domami, które zajmowały parcelę, pojawiły się bębny kolumn, kapitele i fragmenty podium, i dopiero wtedy miasto dowiedziało się, że ma pod sobą cesarskie sanktuarium.
Rekonstrukcją kierował architekt Félix Hernández, który składał portyk jak układankę, dopasowując oryginalne elementy i uzupełniając brakujące. Spora część tego, co widzisz, to autentyczny materiał, choć sam montaż jest współczesny.
Kult cesarski, nie dzielnicowa religia
Nie czczono tu tradycyjnego bóstwa, tylko samych cesarzy Rzymu, ubóstwionych. Kult cesarski był instytucją w równym stopniu polityczną, co religijną: służył związaniu elit prowincjonalnych z władzą centralną, a kapłanami kultu byli miejscowi notable, którzy z własnych pieniędzy finansowali całą machinę.
Świątynia stała na bardzo wysokim podium i była zwrócona ku miejskiemu cyrkowi, tworząc z nim zespół ceremonialny. Igrzyska i kult szły w parze: w cyrku władza stawała się widoczna dla ludności, a w świątyni – uświęcona.
Przyjrzyj się kapitelom: są korynckie, rzeźbione w liście akantu, z marmuru sprowadzonego z italskich kamieniołomów Luni-Carrara. Sprowadzanie marmuru z Italii dla prowincjonalnej świątyni pokazuje, czym była Corduba w I wieku.
Nie do przegapienia
Odnaleziona przy rozbudowie ratusza
W latach pięćdziesiątych, wśród gruzu z budowy. Miasto nie wiedziało, że tam jest.
Kult cesarzy
To nie była dzielnicowa świątynia: to oficjalne sanktuarium kultu cesarskiego, zwrócone ku cyrkowi.
Marmur sprowadzony z Italii
Korynckie kapitele pochodzą z italskich kamieniołomów. To pokazuje, czym była Corduba.
Teatr pod muzeum
Jeden z największych w cesarstwie, zachowany w podziemiach Muzeum Archeologicznego. Prawie nikt tam nie schodzi.
Jak to miejsce wpisuje się w twoje zwiedzanie Córdoby
Stoi przy calle Claudio Marcelo, obok ratusza; Mezquita-Catedral jest dziesięć minut stąd, a Plaza de las Tendillas trzy. Z ulicy obejrzysz ją w pięć minut i nic nie płacisz.
Jeśli interesuje cię rzymska Córdoba, trasa prowadzi dalej na Plaza de la Corredera – pod którą odnaleziono efektowną rzymską mozaikę, dziś w twierdzy Alcázar – do mauzoleów rzymskich w ogrodach Jardines de la Victoria i do Muzeum Archeologicznego, zbudowanego na ruinach teatru rzymskiego, do których można zejść.
To muzeum jest zdecydowanie najbardziej niedocenianym w mieście: ma znakomitą kolekcję, a w podziemiach zachowały się trybuny teatru, który był jednym z największych w cesarstwie. Prawie nikt tam nie zagląda.
Najczęstsze pytania
Czy kolumny, które widzisz, to naprawdę oryginały?
W dużej części tak. Kiedy świątynia wyszła na światło dzienne, architekt Félix Hernández składał portyk jak układankę, dopasowując oryginalne bębny i kapitele, które wyłaniały się spośród gruzu. To, czego brakowało, uzupełniono, żeby dziś wystarczył ci jeden rzut oka, by odczytać jej sylwetkę.
Komu oddawano cześć w tej świątyni?
Samym cesarzom: to był kult cesarski, czczono tu władców Rzymu jak bogów. Nie była to świątynia dzielnicowa, lecz wielkie oficjalne sanktuarium, związane z życiem publicznym prowincji i z widowiskami w cyrku, który stał tuż obok.
