Eten in Palma: sobrasada, frit mallorquí en brood zonder zout
Een eilandkeuken met zwart varken, groenten van droge grond en een brood dat al eeuwen zonder zout wordt gekneed. Wat je bestelt, waar, en waarom de ensaïmada zo heet.
De Mallorcaanse keuken is een keuken van het eiland en van de droge landbouw: varkensvlees, groenten van het seizoen, olijfolie, weinig vis in het traditionele receptenboek — hoe tegenstrijdig dat ook klinkt — en een opvallend talent om niets te verspillen. Dat alles bestaat vandaag naast een internationale restaurantscene die enorm is gegroeid, en het helpt als je het een van het ander kunt onderscheiden.
Het brood bevat geen zout, en dat is geen vergissing. Pa moreno wordt al zo gekneed sinds de tijd dat er belasting op zout zat, en daarom neemt het de olie en de sobrasada op zonder ermee te botsen.
Het varken, en vooral het zwarte
Sobrasada, camaiot, frit.
Sobrasada is het paradepaardje: een rauwe, gedroogde worst van gehakt varkensvlees met paprikapoeder, zout en specerijen, smeerbaar van structuur en dieprood van kleur. Je eet hem zo op brood, gesmolten op toast met honing, en hij dient als basis voor stoofschotels.
De goede is die van porc negre, het Mallorcaanse zwarte varken, een inheems ras dat langzaam groeit en veel doorregen vet heeft, dat bijna was verdwenen en vanaf de jaren tachtig is teruggebracht. Het verschil in smaak en prijs met industriële sobrasada is aanzienlijk.
Camaiot is zijn rustiekere neef: hetzelfde mengsel, gestopt in de huid van het dier zelf, met grovere stukken. En frit mallorquí is hét gerecht van orgaanvlees — lever, bloed, hart — gebakken met aardappel, paprika en venkel. Er bestaat ook een versie met zeevruchten, de frit de marisc.
De huisslacht, les matances, is in de dorpen van het eiland in de herfst nog altijd een familiegebeurtenis, en daaruit komen de sobrasada, de camaiot en de butifarró. Het is geen nieuw leven ingeblazen folklore: het is een levende praktijk.
De beste plek om producten te kopen: sobrasada van porc negre, camaiot, kaas uit Mahón, gebroken olijven (trencades) met venkel. En om aan de bars te eten, met oesters, Mallorcaanse wijn en vis die ter plekke wordt gebakken. 's Ochtends.
Tumbet is de grote bijdrage uit de groentetuin: aardappel, aubergine en paprika, elk apart gebakken en in lagen opgebouwd met tomatensaus. Het is familie van de pisto en de ratatouille, en net als zij is het eerder uit de kalender van de moestuin ontstaan dan uit een recept.
Trampó is de zomersalade: tomaat, groene paprika en ui in grote stukken, met olie en zout, verder niets. Je eet hem los of op coca, de dunne deegbodem die op Mallorca werkt als een pizza zonder kaas.
Arròs brut is de soepige rijst van het binnenland, met vlees, wild en groenten, donker van de sofrito en de specerijen. En pa amb oli is het nationale instituut: pa moreno ingewreven met ramallet-tomaat, olie en zout, met sobrasada, kaas of ham erop.
Het brood is het detail dat het meest verrast. Het Mallorcaanse pa moreno wordt al eeuwen zonder zout gekneed, sinds de tijd dat er belasting op zout zat en het duur was. Het klinkt als een gebrek en het is precies de truc: zo neemt het de olie, de tomaat en de sobrasada op zonder ermee te concurreren.
Samen met de calle de la Fàbrica de grootste dichtheid aan restaurants in Palma: creatieve keuken, Aziatisch, Latijns-Amerikaans, wijnbars en tapas. Hier gaat de stad uit eten, en in het weekend reserveer je beter.
De ensaïmada is het zoete van het eiland: gerezen deeg, in een spiraal opgerold met varkensreuzel, dat in het Mallorquins saïm heet, en daar komt de naam vandaan. Je hebt hem naturel of gevuld met cabello de ángel, gekonfijte pompoen, en de goede heeft een draderige kruim die in laagjes uit elkaar valt.
Andere lokale zoetigheden: de coca de patata uit Valldemossa, heel luchtig; de rubiols en de crespells, voor feestdagen; en de gató d'ametla, de amandelcake die met amandelijs wordt geserveerd, het meest Mallorcaanse dessert dat er is.
Mallorca heeft twee herkomstbenamingen, Binissalem en Pla i Llevant, met heel eigen inheemse druivenrassen: manto negro en callet voor rood, prensal blanc en giró ros voor wit. Het zijn wijnen van kleine productie, weinig geëxporteerd en in de middelhoge tot hoge prijsklasse, maar ze zijn de moeite waard.
Over de buurten: de markt van Santa Catalina en de calle de la Fàbrica en de calle de Sant Magí voor het diner; de oude binnenstad, rond de Lonja en Sant Francesc, voor de lunch; en Ca'n Joan de s'Aigo, dat al sinds de 18e eeuw bestaat, voor chocolademelk met ensaïmada.
Veelgestelde vragen
Wat moet je in Palma absoluut proeven?
Sobrasada, liefst van porc negre; frit mallorquí, het gerecht van orgaanvlees met aardappel, paprika en venkel; tumbet, de eilandversie van de pisto; pa amb oli met het zoutloze pa moreno; en als dessert ensaïmada of gató d'ametla met amandelijs. Om te drinken: wijn uit Binissalem of Pla i Llevant.
Waarom zit er geen zout in het Mallorcaanse brood?
Omdat het al eeuwen zo wordt gekneed, sinds de tijd dat er belasting op zout zat en het duur was. Wat begon als besparing werd de sleutel tot pa amb oli: brood zonder zout neemt de olie, de ramallet-tomaat en de sobrasada op zonder ermee te concurreren, en daarom werkt het geheel.
Wat is porc negre?
Het Mallorcaanse zwarte varken, een inheems ras dat langzaam groeit en veel doorregen vet heeft, dat bijna was verdwenen en vanaf de jaren tachtig is teruggebracht. Sobrasada die ervan wordt gemaakt, heeft een merkbaar andere smaak en structuur dan de industriële, en ook een flink hogere prijs.
Waarom heet het ensaïmada?
Naar de varkensreuzel, die in het Mallorquins saïm heet en die over het deeg wordt gesmeerd voordat het in een spiraal wordt opgerold. De goede heeft een draderige kruim en valt bij het openbreken in laagjes uit elkaar. Je hebt hem naturel of gevuld met cabello de ángel, en er zijn bakkerijen in de stad die hem al generaties lang maken.
Is de wijn van Mallorca goed?
Ja, al is de productie klein en wordt er weinig geëxporteerd, met middelhoge tot hoge prijzen juist daarom. Er zijn twee herkomstbenamingen, Binissalem en Pla i Llevant, met heel eigen inheemse druivenrassen: manto negro en callet voor rood, prensal blanc en giró ros voor wit. Ze zijn het proeven waard, juist omdat je ze buiten het eiland niet vindt.
Waar kun je in Palma het best eten?
Voor het diner Santa Catalina: 's ochtends de markt en 's avonds de calle de la Fàbrica en de calle de Sant Magí, waar de meeste restaurants van de stad bij elkaar liggen. Voor de lunch de oude binnenstad rond de Lonja en Sant Francesc. En voor chocolademelk met ensaïmada Ca'n Joan de s'Aigo, dat al sinds de 18e eeuw bestaat.
Praktische informatie
Het productSobrasada van porc negre, het inheemse ras van het zwarte varken. Merkbaar beter dan de industriële.
De gerechtenFrit mallorquí, tumbet, trampó, arròs brut en pa amb oli.
Het broodPa moreno, zonder zout, sinds de tijd dat er belasting op zout zat. Daarom neemt het de olie zo goed op.
Het zoeteEnsaïmada (van saïm, reuzel) en gató d'ametla met amandelijs.
De wijnDO Binissalem en Pla i Llevant, met manto negro, callet en prensal blanc.
GebiedenSanta Catalina voor het diner; de oude binnenstad voor de lunch; Ca'n Joan de s'Aigo voor chocolademelk.
🎧 Met Viavoy
Wandel door Palma en luister in je eigen tempo
Download Viavoy en wandel offline door Palma, wanneer je wilt.