Haar naam bevat het best bewaarde geheim van Albarracín. Toen Pedro Ruiz de Azagra in de 12e eeuw heer van het dorp werd, deed hij iets slims: om zich noch aan de koning van Castilië noch aan die van Aragón te onderwerpen, verklaarde hij zich uitsluitend vazal van Santa María, van de Maagd zelf.
Vazal van niemand van vlees en bloed
De redenering was voor die tijd juridisch onberispelijk: vazalschap vereiste een heer, en als de gekozen heer de Maagd was, kon geen aardse koning gehoorzaamheid opeisen. Door geen enkele levende vorst te erkennen, verzekerde Azagra zich van zijn onafhankelijkheid.
Daarom draagt de hele streek haar naam – Sierra de Albarracín, en overal de toewijding aan Maria – en daarom is deze kerk niet zomaar een parochiekerk: ze is het symbool van een koppige vrijheid die de heerlijkheid meer dan een eeuw lang verdedigde.
En het merkwaardigste is hoe Azagra heer van Albarracín werd: geen christelijke koning gaf het hem, maar een islamitische. Het verhaal gaat dat het Ibn Mardanish was, de machtige “Wolfskoning” van Valencia en Murcia, die hem het dorp schonk.
Omdat hij de heerlijkheid niet aan Castilië of Aragón te danken had, kon hij zich uitsluitend vazal van Santa María verklaren zonder dat iemand dat betwistte. Het is een van de vernuftigste politieke zetten van de middeleeuwen op het Iberisch Schiereiland.
Bidden en verdedigen tegelijk
Het huidige gebouw is uit de 16e eeuw en wordt opnieuw toegeschreven aan Pierres Vedel, de Franse ingenieur die ook de Catedral del Salvador en het aquaduct van Teruel bouwde.
En ze maakte deel uit van de verdedigingsgordel van het dorp: ze bidt en verdedigt tegelijk, iets wat heel typisch is voor een grensstad. Het opnemen van kerken in het stelsel van muren komt veel voor in het middeleeuwse Aragón, en hier zie je het duidelijk.
Binnen wachten het portaal met het beeld van de Maagd, een schip onder een sterrenplafond, kapellen ingepast tussen de steunberen, het retabel van San Sebastián, het hoofdaltaar en een preekstoel omringd door fijn stucwerk.
Wie naar deze kerk kijkt en weet waarom ze zo heet, beleeft het bezoek heel anders: het is niet langer alleen een gebedshuis, het is het stichtingsdocument van de onafhankelijkheid van Albarracín.
Niet te missen
Alleen vazal van de Maagd
Azagra verklaarde zich vazal van Santa María om zich niet aan Castilië of Aragón te onderwerpen.
Een islamitische koning gaf het hem
Ibn Mardanish, de “Wolfskoning” van Valencia en Murcia, schonk Albarracín aan Azagra.
Gebouw uit de 16e eeuw
Toegeschreven aan Pierres Vedel, dezelfde als van de kathedraal en het aquaduct van Teruel.
Kerk en muur tegelijk
Ze maakte deel uit van de verdedigingsgordel van het dorp: ze bidt en verdedigt, echt iets van een grensstad.
Zo past het in je bezoek aan Albarracín
Ze staat in de dorpskern, op de route die vanaf de Plaza Mayor naar de rivier afdaalt. Je bent er in een paar minuten vanaf elk punt in het dorp.
Het bezoek aan het interieur duurt zo'n twintig of dertig minuten. Controleer de openingstijden, want in een dorp van deze omvang zijn die beperkt en seizoensgebonden.
Ze hoort bij de Catedral del Salvador: samen vertellen ze het complete verhaal van hoe een bergdorp erin slaagde meer dan een eeuw lang geen enkele koning te gehoorzamen.
Veelgestelde vragen
Hoe kreeg Azagra een heel dorp helemaal voor zichzelf?
Dat is nu net het merkwaardige: geen enkele christelijke koning gaf het hem, maar een moslimvorst. Men vertelt dat het Ibn Mardanish was, de machtige “Wolfskoning” van Valencia en Murcia, die Albarracín schonk aan Pedro Ruiz de Azagra. Omdat hij de heerlijkheid noch aan Castilië noch aan Aragón te danken had, kon hij zich alleen vazal van Santa María verklaren en van beide vrij blijven.
