Een toren bekroond met gekleurde dakpannen roept meteen de logische vraag op: wat doet een kathedraal in een dorp van deze omvang? Het antwoord verklaart alles. Albarracín was een bisschopszetel, en dat eigen bisdom was de garantie voor een onafhankelijkheid die niet alleen politiek was.
Een bisdom, verkregen in 1172
De heerlijkheid verwierf het bisdom in 1172, toen Pedro Ruiz de Azagra een bisschop voor zijn land wist te krijgen. Een kathedraal hebben betekende ook op religieus gebied onafhankelijkheid: Castilië noch Aragón had hier iets te zeggen, niet op wereldlijk en niet op kerkelijk gebied.
Het is een detail waar de meeste bezoekers overheen kijken en dat de sleutel is tot het hele dorp. In de middeleeuwen was de kerkelijke rechtsmacht even reëel als de politieke, en afhangen van een ander bisdom betekende afhangen van een andere macht.
Het was een van de kleinste bisdommen van Spanje, en na verloop van tijd kon het niet meer alleen verder: het werd verenigd met het naburige Teruel, waarmee het nu een bisschop deelt onder de naam bisdom Teruel en Albarracín. Maar de kathedraal bleef hier.
Pierres Vedel, de ingenieur van het water
Het huidige gebouw is van later dan het bisdom: het werd in de 16e eeuw gebouwd met bouwmeester Martín de Castañeda en de Fransman Pierres Vedel, die de gewelven maakte, dezelfde ingenieur die het water naar Teruel bracht door er zijn beroemde aquaduct te bouwen.
Ze bouwden één enkel schip, ruim en licht, tussen late gotiek en renaissance. Die oplossing van één schip met kapellen tussen de steunberen is heel typisch voor Aragón en de Levante, en levert open ruimtes op met bescheiden middelen.
Binnen wachten het grote retabel van El Salvador, gesneden en beschilderd; het koor met zijn hekwerk; de kapellen van San Pedro, El Pilar en Las Ánimas, ingepast tussen de steunberen; en gotische schilderingen die de tijd verborgen had gehouden en die bij restauraties tevoorschijn kwamen.
Denk aan het contrast dat het geheel oproept: nederige herdershuizen dicht opeen rond een kathedraal, alles binnen dezelfde omarming van de muur. Juist die wanverhouding maakt Albarracín uniek.
Niet te missen
Een kathedraal in een piepklein dorp
Het bisdom werd in 1172 verkregen en garandeerde ook op religieus gebied onafhankelijkheid.
Het gebouw is uit de 16e eeuw
Onder Martín de Castañeda en de Fransman Pierres Vedel, die het water naar Teruel bracht.
Eén enkel, licht schip
Tussen late gotiek en renaissance, met kapellen ingepast tussen de steunberen.
Een van de kleinste bisdommen
Nu deelt het een bisschop met Teruel, maar de kathedraal bleef hier.
Zo past het in je bezoek aan Albarracín
Ze ligt in het hoger gelegen deel van het dorp, naast het bisschoppelijk paleis en op de weg naar het kasteel. Vanaf de Plaza Mayor ben je er in een paar minuten bergop.
Het bezoek aan het interieur duurt zo'n dertig of veertig minuten en omvat meestal het Diocesaan Museum. Controleer de openingstijden, want die zijn beperkt.
Combineer haar met de kerk Santa María, die vlakbij ligt en de andere helft van het verhaal van de onafhankelijkheid van de heerlijkheid vertelt.
Veelgestelde vragen
Wat werd er van dat piepkleine bisdom?
Het was een van de kleinste bisdommen van Spanje en kon na verloop van tijd niet op eigen benen blijven staan: het werd verenigd met het naburige Teruel, waarmee het nu een bisschop deelt onder de naam bisdom Teruel en Albarracín. Maar de kathedraal bleef hier, als getuige van de tijd dat dit dorp een eigen mijter had.
