Dar sokaklardan sonra, gökyüzüne saplanmış sivri kuleleriyle, şehrin geri kalanının ölçeğine uymayan altın rengi bir taş kütlesi belirir. Isabel ve Fernando onu 1476'daki Toro zaferini kutlamak ve mezarları olsun diye yaptırdılar. Katolik Hükümdarlar'ın Kastilya'da bıraktığı en iddialı anıttır ve sonunda görkemli ama boş bir anıt mezar olarak kaldı.
Isabel dönemi Gotiği: dantel gibi oyulmuş taş
Onu, bugün Isabel dönemi Gotiği dediğimiz ve neredeyse saplantılı bir süsleme yoğunluğuyla tanınan üslubun büyük ustası Juan Guas imzaladı. Guas, Kuzey Avrupa'nın alevli Gotiği'ni yerel Mudéjar zanaatkârlarının telkâri işçiliğiyle karıştırdı ve ortaya ne öncekine ne de sonrakine benzeyen bir şey çıktı.
Avlulu revak (manastır avlusu) başlıca parçadır: dantele benzeyen iki katlı ajur kemerler, akıl almaz çörtenler —canavarlar, fantastik hayvanlar, grotesk figürler— ve ortada portakal ağaçlı bir bahçe. Üst katta, bir galeri boyunca dolaşılan ve birçok kişinin atladığı geçmeli desenli Mudéjar bir ahşap kasetli tavan vardır.
Her yerde hükümdarların amblemi olan boyunduruk ve ok demeti, doyma noktasına kadar tekrarlanır; kilisenin içinde de dev kartalların taşıdığı armalar eşlik eder. Hiçbir şey gizlemeyen bir hanedan propagandasıydı ve bu ölçekte işe yarıyor.
Cephedeki zincirler
Dış duvarda sıra sıra demir zincirler asılıdır ve bunlar bütün İspanya'nın sembolik yükü en ağır parçaları arasındadır. Geleneğe göre Granada'nın fethinde kurtarılan Hristiyan esirlere aittiler; esirler özgürlüklerine kavuştuktan sonra onları buraya getirip adak olarak astılar.
Onları eritmek ya da saklamak yerine bir kraliyet manastırının cephesinde sergileme kararı, tam olarak hangi mesajın verilmek istendiğini gösterir. Beş yüzyılı aşkın süredir orada, paslanmış ve açıkta duruyorlar; calle de los Reyes Católicos'tan gelen herkesin ilk gördüğü şey onlardır.
Bir de yapının büyük boşluğu var. Isabel buraya gömülmek istiyordu ve bütün yapı topluluğu bu işlev için tasarlandı. Ama 1492'de Granada düştü ve kraliçe fikrini değiştirdi: fethettiği şehirde yatmayı tercih etti. Mezar anıtı sonsuza dek hükümdarlarından yoksun kaldı.
Kaçırılmayacaklar
Asılı zincirler
Geleneğe göre Granada'da kurtarılan Hristiyan esirlerin. Beş yüzyılı aşkın süredir cephede paslanıyorlar.
Juan Guas'ın avlulu revakı
Dantel gibi ajur kemerli iki kat, akıl almaz çörtenler ve yukarıda, birçok kişinin atladığı Mudéjar bir tavan.
Boş bir mezar anıtı
Isabel buraya gömülmek istiyordu. Granada 1492'de düştü, fikrini değiştirdi ve anıt mezar hükümdarlarından yoksun kaldı.
Boyunduruk ve oklar
Kartalların taşıdığı armalarla birlikte bütün yapıda doyma noktasına kadar tekrarlanır. Gizlenmeyen bir hanedan propagandası.
Toledo ziyaretine nasıl uyar
Eski şehrin batı ucunda, Yahudi Mahallesi'ni kapatan noktadadır; Sinagoga del Tránsito'ya beş, Santo Tomé Kilisesi'ne de beş dakika uzaklıktadır. O güzergâhın doğal bitişidir ve eski şehrin batı yanından Tajo'ya baktığı noktadır.
Hemen yanında surun tarihî girişlerinden biri olan Puerta del Cambrón vardır ve oradan nehri izleyen yürüyüş yolu San Martín köprüsüne doğru iner. Planında Toledo'yu dışarıdan dolaşmak varsa, başlamak ya da bitirmek için en iyi yer burasıdır.
Kırk dakika ayır; neredeyse tamamı önemli olan yerde, avlulu revakta geçer. Eski şehrin birkaç anıtını bir araya getiren ve üçüncü ziyaretten itibaren kârlı çıkan turistik bilekliğe dahildir.
Sık sorulan sorular
Böyle bir mücevheri kim yükseltti?
Mimarın adı Juan Guas'tı ve bugün Isabel gotiği dediğimiz, taşa oyulmuş dantel gibi görünecek kadar süslü ve ince bir üslubun büyük ustasıydı. Kuzey Avrupa'nın gotiğini buradaki Mudéjar zanaatkârlarının telkari işçiliğiyle karıştırdı ve ortaya bu çıktı: hiçbir şeye benzemeyen bir bina. Guas Toledo'yu o kadar sevdi ki şehre, San Justo Kilisesi'ne gömülüdür. Başyapıtını burada bıraktı.
Boyunduruk ve oklar ne anlama geliyor?
Bunlar âşıkça bir baş harfler oyunu. “y” ile başlayan boyunduruk Fernando'nun amblemidir… ama kendi döneminde “y” ile yazılan Ysabel'i işaret eder. “f” ile başlayan ok demeti ise Isabel'indir… ve Fernando'yu işaret eder. Her biri kendi simgesinde ötekinin harfini taşıyordu, evli iki hükümdarın çapraz bir imzası gibi. Onları baş döndürecek kadar tekrar tekrar görmenin sebebi bu: “bunu birlikte yaptık” demenin onlara özgü yoluydu.
