Μια μεγάλη πέτρινη πύλη πλαισιωμένη από δύο στρογγυλούς πύργους, στη νότια άκρη της τειχισμένης πόλης. Εδώ γύρισε η ιστορία της Ρόντα: από αυτό το κατώφλι μπήκαν τα στρατεύματα των Καθολικών Μοναρχών στις 22 Μαΐου 1485, μετά από σκληρή πολιορκία, βάζοντας τέλος σε αιώνες μουσουλμανικής κυριαρχίας στη Σερρανία. Το όνομα έρχεται από το αραβικό αλ-μακάμπιρ, το νεκροταφείο, γιατί δίπλα της απλωνόταν το κοιμητήριο.
Μια πύλη που είναι παγίδα
Δεν είναι μια απλή αψίδα: είναι τρία τόξα σε τεθλασμένη διάταξη, το ένα μετά το άλλο, σφηνωμένα ανάμεσα σε δύο ημικυκλικούς πύργους. Όποιος προσπαθούσε να μπει με τη βία έπρεπε να στρίψει πολλές φορές σε στενό χώρο, χωρίς να μπορεί να χρησιμοποιήσει πολιορκητικούς κριούς ούτε να κρατήσει τον σχηματισμό, ενώ από τους πύργους τον χτυπούσαν στα πλευρά.
Είναι η ίδια αρχή της οχύρωσης της Αλ-Άνδαλους που βλέπεις στις καστροπολιτείες ολόκληρης της χερσονήσου, και εδώ εφαρμόζεται με υποδειγματική σαφήνεια. Η πύλη δεν επιδιώκει να εμποδίσει το πέρασμα: επιδιώκει αυτό το πέρασμα να γίνει αβάσταχτο.
Ήταν μέρος του τειχισμένου περιβόλου της πόλης και η κύρια είσοδος από τα νότια, από όπου έφταναν οι δρόμοι της Σερρανία. Δίπλα της σώζονται τμήματα των τειχών και άλλες πύλες, και όλο το σύνολο μπορείς να το διατρέξεις από τον περίδρομο των τειχών.
1485, και ο αετός του αυτοκράτορα
Την πολιορκία του 1485 τη διηύθυνε ο μαρκήσιος του Κάδιξ, και ήταν καθοριστική στον πόλεμο της Γρανάδας γιατί η Ρόντα ήταν το κλειδί ολόκληρης της Σερρανία. Μπαίνοντας από αυτή την πύλη απελευθερώθηκαν εκατοντάδες χριστιανοί αιχμάλωτοι κλεισμένοι στα μπουντρούμια της πόλης.
Ο Φερδινάνδος ο Καθολικός έδωσε εντολή να μεταφερθούν οι χειροπέδες και οι αλυσίδες εκείνων των αιχμαλώτων ως το Τολέδο και να κρεμαστούν στους τοίχους της μονής του Σαν Χουάν δε λος Ρέγιες, όπου βρίσκονται ακόμη σε κοινή θέα πέντε αιώνες αργότερα. Είναι μία από τις λίγες περιπτώσεις όπου ένα αντικείμενο συνδέει υλικά δύο μνημεία σε απόσταση πεντακοσίων χιλιομέτρων.
Λίγο αργότερα, ο Κάρολος Ε΄ ανακαίνισε την πύλη και έβαλε να τοποθετηθεί από πάνω ο αυτοκρατορικός του αετός, που βρίσκεται ακόμη εκεί. Είναι η σφραγίδα της νέας εξουσίας πάνω στο παλιό νασριδικό φρούριο, και να το διαβάζεις με αυτή τη σειρά —μουσουλμανικά τόξα σε τεθλασμένη διάταξη, ο αετός των Αψβούργων από πάνω— αφηγείται την ιστορία χωρίς να χρειάζεται πινακίδα.
Μη χάσεις
Τρία τόξα σε τεθλασμένη διάταξη
Η είσοδος σε αναγκάζει να στρίψεις πολλές φορές ανάμεσα σε δύο πύργους, χωρίς χώρο για πολιορκητικούς κριούς και εκτεθειμένος στα πλευρά.
Αλμοκάμπαρ σημαίνει νεκροταφείο
Από το αραβικό αλ-μακάμπιρ. Δίπλα σε αυτή την πύλη απλωνόταν το κοιμητήριο της μουσουλμανικής πόλης.
Οι αλυσίδες είναι στο Τολέδο
Οι χειροπέδες των αιχμαλώτων που απελευθερώθηκαν εδώ το 1485 κρέμονται από τότε στη μονή του Σαν Χουάν δε λος Ρέγιες.
Ο αετός του Καρόλου Ε΄
Ο αυτοκράτορας ανακαίνισε την πύλη και τοποθέτησε από πάνω τον θυρεό του: η σφραγίδα της νέας εξουσίας πάνω στο νασριδικό φρούριο.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στη Ρόντα
Βρίσκεται στη νότια άκρη της παλιάς πόλης, δέκα λεπτά με τα πόδια από τη Σάντα Μαρία λα Μαγιόρ και είκοσι από την Πουέντε Νουέβο. Είναι το πιο απομακρυσμένο σημείο της συνηθισμένης διαδρομής και γι' αυτό πολλοί δεν φτάνουν ως εδώ.
Έξω από τα τείχη, στην άλλη πλευρά, μεγάλωσε το προάστιο του Σαν Φρανθίσκο, η συνοικία που ακόμη και σήμερα ζει ακουμπισμένη σε αυτές τις πέτρες και όπου στήνεται υπαίθρια αγορά. Γεννήθηκε επειδή οι πύλες έκλειναν με τη δύση του ήλιου και οι αγωγιάτες που αργούσαν έπρεπε να κοιμηθούν έξω: γύρω από εκείνη την αναμονή εμφανίστηκαν πανδοχεία και χάνια.
Η διαδρομή που έχει νόημα είναι να κατέβεις από την κεντρική εκκλησία, να δεις την πύλη και τα τείχη της Θιχάρα, και να γυρίσεις από την άλλη πλευρά ή να συνεχίσεις προς τα αραβικά λουτρά. Η πρόσβαση είναι ελεύθερη, χωρίς ωράριο και χωρίς εισιτήριο.
Συχνές ερωτήσεις
Τι απέγιναν οι αιχμάλωτοι που ήταν μέσα;
Όταν μπήκαν από αυτή την πύλη απελευθερώθηκαν εκατοντάδες χριστιανοί αιχμάλωτοι κλεισμένοι στα μπουντρούμια της Ρόντα. Ο Φερδινάνδος ο Καθολικός έβαλε να μεταφέρουν τα δεσμά και τις αλυσίδες τους ως το Τολέδο και να τα κρεμάσουν στους τοίχους του Σαν Χουάν ντε λος Ρέγες, όπου είναι ακόμη σε κοινή θέα.
Γιατί η γειτονιά μεγάλωσε έξω από το τείχος;
Επειδή οι πύλες έκλειναν με τη δύση του ήλιου. Αγωγιάτες και έμποροι που έφταναν αργά έπρεπε να κοιμηθούν έξω από τα τείχη, και γύρω από εκείνη την αναμονή γεννήθηκαν πανδοχεία, χάνια και μια αγορά. Η γειτονιά του Σαν Φρανθίσκο εξακολουθεί να στήνει το παζάρι της στις πύλες της πόλης.
