Το περπατάς από πάνω, στον περίπατο της επάλξεως, και από τον Πύργο Ζιρονέγια —τον ισχυρότερο όλου του περιβόλου— βλέπεις ολόκληρη την πόλη: τη θάλασσα από στέγες, το κολοβό καμπαναριό του Αγίου Φήλικα, τον όγκο του καθεδρικού να αιωρείται πάνω από τα σπίτια και, αν το επιτρέπει η μέρα, τη γαλάζια γραμμή των Πυρηναίων στο βάθος. Είναι το καλύτερο σημείο θέας της Ζιρόνα και είναι δωρεάν.
Δύο χιλιάδες χρόνια άμυνας στην ίδια χάραξη
Οι Ρωμαίοι περιτείχισαν εδώ το φρούριό τους, τη Γερούνδα, πάνω στον δρόμο που ανέβαινε προς τη Γαλατία. Αυτή η προέλευση δεν είναι διακοσμητική: η πόλη υπάρχει επειδή ελέγχει ένα στρατηγικό πέρασμα ανάμεσα στην πεδιάδα και στα Πυρηναία, και όλα τα μεταγενέστερα τείχη χτίστηκαν πάνω στην ίδια χάραξη για τον ίδιο λόγο.
Οι Καρολίδες το ενίσχυσαν μετά την κατάκτηση του 8ου αιώνα, και τον 14ο αιώνα ο Πέτρος ο Τελετουργικός το επέκτεινε δίνοντάς του την έκταση που μπορείς να περπατήσεις σήμερα. Σε ορισμένα τμήματα ξεχωρίζεις με γυμνό μάτι τις τρεις φάσεις από την τοιχοποιία, με τους ρωμαϊκούς λαξευτούς λίθους κάτω και τη μεσαιωνική κατασκευή από πάνω.
Και στον Πύργο Ζιρονέγια συγκεντρωνόταν πάντα η τελευταία αντίσταση. Είναι το ψηλότερο και πιο υπερασπίσιμο σημείο, και γι' αυτό ήταν το τελευταίο οχυρό σε όλες τις πολιορκίες και επίσης το καταφύγιο των Εβραίων του Καλ κατά τις επιθέσεις του 1391, που έβλεπαν από ψηλά τη συνοικία τους να καίγεται.
Η πόλη των πολιορκιών
Τη Ζιρόνα τη λένε πόλη των πολιορκιών επειδή έχει πολιορκηθεί πάνω από είκοσι φορές στη διάρκεια της ιστορίας της. Αυτός ο αριθμός δεν είναι φολκλόρ: είναι η άμεση συνέπεια της θέσης της στον διάδρομο ανάμεσα στη Γαλλία και στη Βαρκελώνη, από όπου έχει περάσει κάθε στρατός που ήθελε να μπει ή να βγει από τη χερσόνησο από την ανατολή.
Οι πολιορκίες που καθόρισαν την ταυτότητά της ήταν εκείνες του 1808 και του 1809, απέναντι στα στρατεύματα του Ναπολέοντα. Η πολιορκία του 1809 κράτησε επτά μήνες, με την πόλη πεινασμένη και βομβαρδισμένη, και η αντίσταση οργανώθηκε σε μεγάλο βαθμό από αυτά τα τείχη. Έπεσε από εξάντληση, όχι από έφοδο.
Η διαδρομή στον περίπατο της επάλξεως είναι ο καλύτερος τρόπος για να καταλάβεις αυτή την ιστορία. Περπατάς κυριολεκτικά από εκεί όπου περπατούσαν οι σκοποί, με την πόλη από τη μία πλευρά και την ύπαιθρο από την άλλη, και περνάς από αρκετούς πύργους στους οποίους μπορείς να ανέβεις.
Το πλήρες τμήμα εκτείνεται από τους Κήπους της Γαλλίδας, στον βορρά, ως την πλατεία Ζουζέπ Φερατέρ ι Μόρα, και το κάνεις σε περίπου σαράντα λεπτά χωρίς βιασύνη. Υπάρχουν αρκετές ενδιάμεσες έξοδοι, οπότε μπορείς να το προσαρμόσεις στον χρόνο που έχεις.
Μη χάσεις
Το περπατάς από πάνω
Ο περίπατος της επάλξεως ακολουθεί τον διάδρομο του τείχους με την πόλη από τη μία πλευρά και την ύπαιθρο από την άλλη. Δωρεάν και χωρίς ωράριο.
Τρία τείχη το ένα πάνω στο άλλο
Ρωμαϊκό, καρολίδικο και του 14ου αιώνα. Σε ορισμένα τμήματα ξεχωρίζεις τις φάσεις από την τοιχοποιία.
Ο Πύργος Ζιρονέγια
Το τελευταίο οχυρό σε όλες τις πολιορκίες, και το καταφύγιο των Εβραίων του Καλ κατά τις επιθέσεις του 1391.
Πολιορκήθηκε πάνω από είκοσι φορές
Η θέση της στον διάδρομο ανάμεσα στη Γαλλία και στη Βαρκελώνη την έβαλε στον δρόμο όλων των στρατών.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στη Ζιρόνα
Είναι το φυσικό τέλος της διαδρομής στην παλιά πόλη, μετά το Καλ, τον καθεδρικό και τη βασιλική του Αγίου Φήλικα. Ανεβαίνεις από τους Κήπους των Γερμανών ή από την περιοχή του καθεδρικού, και κατεβαίνεις από όπου σε βολεύει.
Η κατάλληλη στιγμή είναι το ηλιοβασίλεμα. Το χαμηλό φως πάνω στις στέγες και προς τα Πυρηναία είναι το καλύτερο της μέρας, και από τον περίπατο βλέπεις ολόκληρη την παλιά πόλη, κάτι αδύνατο να το αντιληφθείς μέσα από τους δρόμους της.
Η πρόσβαση είναι ελεύθερη και δωρεάν, χωρίς ωράριο κλεισίματος στο μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής. Να έχεις υπόψη σου ότι υπάρχουν στενά τμήματα χωρίς συνεχές κιγκλίδωμα, και ότι η ανάβαση και η κατάβαση στους πύργους γίνεται από απότομες σκάλες.
Συχνές ερωτήσεις
Αυτός ο πύργος είχε κάποια σχέση με το Καλ που είδαμε;
Πολύ περισσότερη απ' όση φαίνεται. Στις φοβερές επιθέσεις του 1391, όταν ο όχλος όρμησε πάνω στην εβραϊκή συνοικία, οι Εβραίοι της Ζιρόνα ανέβηκαν να βρουν καταφύγιο ακριβώς εδώ, πίσω από τα τείχη του Πύργου Ζιρονέγια. Από ψηλά έβλεπαν να καίγεται από κάτω η συνοικία που μόλις διέσχισες.
