Stoi samotnie w polu, po drugiej stronie rzeki, i pierwsze, co trzeba zrobić, to obejść go dookoła i policzyć boki: nie jest ani kwadratowy, ani wydłużony, tylko jest wielokątem o dwunastu ścianach, niemal kołem. Prawie żadnego kościoła nie buduje się w ten sposób, a ten skrywa powód: wznieśli go około 1208 roku rycerze, którzy byli w Ziemi Świętej i chcieli odtworzyć tutaj kształt Grobu Pańskiego w Jerozolimie.
Dlaczego okrągły kościół
Kościoły na planie centralnym są w romanizmie Półwyspu Iberyjskiego wyjątkowo rzadkie i prawie zawsze wynikają z tej samej intencji: przywołania Grobu Pańskiego w Jerozolimie, który jest budowlą okrągłą z grobem pośrodku. Skopiowanie tej formy oznaczało symboliczne sprowadzenie Ziemi Świętej do domu.
Przez długi czas przypisywano go templariuszom i ta wersja wciąż krąży, bo jest bardziej pociągająca. Badania wskazują dziś raczej na rycerzy Zakonu Grobu Bożego – inny zakon, bezpośrednio związany z miejscem, które naśladowano.
To struktura wnętrza czyni go wyjątkowym. Pośrodku stoi dwukondygnacyjna kapliczka, budowla w budowli, otoczona dwunastobocznym obejściem. W górnej sali tej kapliczki, według tradycji, rycerz czuwał przy swojej broni w noc przed pasowaniem.
Relikwia, od której wziął nazwę
Kościół nazywa się Vera Cruz, bo przez stulecia przechowywał Lignum Crucis, fragment Krzyża, w bocznej kaplicy zbudowanej specjalnie w tym celu. Relikwia jest dziś przechowywana w kościele w sąsiedniej wsi Zamarramala i wraca tu tylko na swoje święto.
Zamarramala ma też tradycję słynną w całej prowincji: co roku w lutym, w dniu św. Agaty, kobiety ze wsi przejmują władzę i rządzą przez jeden dzień, z własnymi burmistrzyniami i pełnym rytuałem. To jedno z najbardziej osobliwych świąt Kastylii.
We wnętrzu zachowały się romańskie kapitele i resztki malowideł ściennych, a można też wejść na wieżę, z której roztacza się widok wart całej wyprawy: zamek Alcázar odcinający się na skale, złocisty pod koniec dnia, jak kamienny statek płynący nad doliną.
Nie do przegapienia
Dwanaście boków, prawie koło
Plan centralny, by przywołać Grób Pański w Jerozolimie. Wyjątkowo rzadki w romanizmie Półwyspu Iberyjskiego.
To nie byli templariusze
Tradycyjne przypisanie się nie broni: dziś wskazuje się na rycerzy Zakonu Grobu Bożego, związanych z naśladowanym miejscem.
Centralna kapliczka
Dwukondygnacyjna budowla wewnątrz kościoła. W jej górnej sali rycerz czuwał przy swojej broni przed pasowaniem.
Najlepszy widok na zamek Alcázar
Z jego wieży, a także ze ścieżki w dół, zamek wygląda jak kamienny dziób nad doliną.
Jak to wpleść w zwiedzanie Segowii
Leży poza starym miastem, w dolinie rzeki Eresma, jakieś dwadzieścia minut pieszo w dół od zamku Alcázar. Samo to zejście jest najlepszą częścią trasy, bo stopniowo otwiera widok na zamek od dołu.
Ścieżka prowadzi obok klasztoru Parral i topolowych alej nad rzeką – to ta część Segowii, do której prawie żaden jednodniowy turysta nie dociera. Można zrobić pętlę, wracając potem inną ścieżką pod górę aż do bramy Puerta de Santiago.
Uważaj na dwie rzeczy: godziny otwarcia są krótkie, a w poniedziałki kościół jest zamknięty, i droga powrotna to cały czas pod górę. Licz półtorej godziny na zejście, zwiedzanie i powrót, i wybierz się późnym popołudniem, dla światła na zamku Alcázar.
Najczęstsze pytania
Gdzie jest dziś relikwia Krzyża, od której wziął nazwę?
Fragment Lignum Crucis przechowuje się dziś w kościele w sąsiedniej wsi Zamarramala i wraca do kościoła Vera Cruz tylko na jego święto. W tej samej wsi co roku w lutym, w dniu św. Agaty, kobiety przejmują władzę i rządzą przez jeden dzień, w jednej z najsłynniejszych tradycji prowincji. Relikwia odeszła, ale święto wciąż jest bardzo żywe.
